---
slug: angielskie-ciasto-wi-teczne
title: "Angielskie ciasto świąteczne"
servings: 16
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: hard
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Angielskie ciasto świąteczne

Tradycyjne angielskie Christmas Cake to bogate ciasto ucierane z mnóstwem bakalii, nasączane sherry przez kilka tygodni po upieczeniu. Pokryte warstwą masy marcepanowej i lukru królewskiego stanowi kwintesencję brytyjskiego stołu świątecznego. Przepis oparty na sprawdzonej recepturze Mary Berry.

## Składniki

- 175 g rodzynki (Można zastąpić częścią suszonej żurawiny lub śliwek.)
- 350 g kandyzowane wiśnie (Odsączyć, osuszyć i pokroić w ćwiartki lub dodać w całości.)
- 500 g koryntki
- 350 g sułtanki
- 150 ml sherry (Potrzebne również do dokarmiania ciasta po upieczeniu – ok. 1 kieliszek raz w tygodniu. Można zastąpić Cointreau lub whisky.)
- 2 szt skórka otarta z pomarańczy (Użyć skórki z 2 pomarańczy niepryskanej.)
- 250 g masło (W temperaturze pokojowej.)
- 220 g jasny brązowy cukier muscovado
- 4 szt jajka duże (W temperaturze pokojowej.)
- 1 łyżka melasa (Nadaje ciastu głęboki, ciemny kolor i karmelowy smak.)
- 75 g migdały posiekane
- 250 g mąka pszenna
- 0.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 łyżeczka przyprawa korzenna do piernika
- 4 łyżka dżem morelowy gładki (Przetrzeć przez sitko i lekko podgrzać przed użyciem.)
- 400 g masa marcepanowa gotowa (Alternatywa dla domowego marcepanu – potrzeba ok. 600–700 g, jeśli rezygnujemy z domowego wyrobu.) *(opcjonalnie)*
- 250 g migdały mielone (Do domowej masy marcepanowej.)
- 150 g drobny cukier do wypieków (Do domowej masy marcepanowej.)
- 800 g cukier puder (150 g do marcepanu, 650 g do lukru królewskiego – przesiać przed użyciem.)
- 1 szt jajko (Do domowej masy marcepanowej.)
- 1 łyżeczka ekstrakt z migdałów (Do domowej masy marcepanowej.)
- 3 szt białka jajek duże (W temperaturze pokojowej – do lukru królewskiego.)
- 2 łyżka sok z cytryny (Do lukru królewskiego.)
- 1.5 łyżeczka gliceryna płynna spożywcza (Sprawia, że lukier jest mniej twardy; można zastąpić syropem kukurydzianym lub golden syrupem.) *(opcjonalnie)*
- 3 łyżka glazura morelowa (Do smarowania ciasta przed położeniem marcepanu; można użyć dżemu morelowego zmiksowanego na gładko.)

## Przygotowanie

1. Wsyp rodzynki, sułtanki, koryntki i kandyzowane wiśnie do dużej miski. Dodaj skórkę pomarańczową i zalej 150 ml sherry. Wymieszaj, przykryj folią i odstaw na 3 dni, mieszając raz dziennie.
2. Przesiej mąkę pszenną z proszkiem do pieczenia i przyprawą korzenną do osobnej miski. Odłóż.
3. Zmiksuj masło z cukrem muscovado do uzyskania jasnej, puszystej masy.
4. Dodawaj jajka po jednym, miksując po każdym do całkowitego połączenia. Dodaj melasę i zmiksuj.
5. Dodaj przesianą mąkę z przyprawami i wymieszaj szpatułką do połączenia. Następnie wmieszaj nasączone bakalie i posiekane migdały.
6. Formę tortownicę o średnicy 23 cm wyłóż podwójną warstwą papieru do pieczenia (dno i boki). Przełóż ciasto i wyrównaj wierzch.
7. Piecz w 120°C (bez termoobiegu) przez ok. 4–4,5 godziny. Po 3,5 godzinie sprawdzaj patyczkiem – powinien wychodzić suchy. Jeśli wierzch za szybko ciemnieje, przykryj papierem do pieczenia.
8. Wyjmij ciasto i wystudź całkowicie bez odwijania z papieru do pieczenia.
9. Przełóż ciasto (wciąż w papierze) do szczelnej metalowej puszki. Raz w tygodniu nakłuwaj patyczkiem i nasączaj kieliszkiem sherry. Przechowuj w chłodzie do 3 miesięcy.
10. Na 2 tygodnie przed świętami przestań nasączać ciasto alkoholem.
11. Przygotuj domowy marcepan: zmiksuj mielone migdały z drobnym cukrem i cukrem pudrem (150 g). Dodaj jajko i ekstrakt z migdałów, krótko zmiksuj do połączenia.
12. Uformuj marcepan w kulę, owiń szczelnie folią i schłódź w lodówce co najmniej 1 godzinę.
13. Przygotuj lukier królewski: ubij białka na sztywno. Dodawaj przesiany cukier puder (650 g) łyżka po łyżce, cały czas miksując.
14. Do ubitych białek z cukrem dodaj sok z cytryny i glicerynę, zmiksuj do uzyskania gładkiej, błyszczącej masy. Przykryj folią dotykającą powierzchni lukru i schłódź.
15. Tydzień przed świętami umieść ciasto odwrócone (spodem do góry) na paterze. Podgrzaną glazurę morelową rozprowadź pędzelkiem równomiernie po całej powierzchni i bokach.
16. Rozwałkuj masę marcepanową na blacie posypanym cukrem pudrem. Nałóż marcepan na ciasto za pomocą wałka, wygładź wierzch i boki, przytnij nadmiar u podstawy.
17. Szpatułką nałóż lukier królewski na marcepan. Udekoruj łyżką lub nożem na wzór śniegowych czap. Ozdoby cukrowe i figurki świąteczne umieść według uznania.
18. Po udekorowaniu przechowuj ciasto w temperaturze pokojowej lub w chłodnym miejscu – nie wstawiaj do lodówki.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wsyp wszystkie bakalie (rodzynki, sułtanki, koryntki, kandyzowane wiśnie) do dużej miski. Dodaj świeżo otartą skórkę z 2 pomarańczy i wlej 150 ml sherry. Dokładnie wymieszaj, szczelnie przykryj folią spożywczą i odstaw w chłodne miejsce na 3 dni, mieszając zawartość raz dziennie.
- *Dlaczego:* Namaczanie bakalii w alkoholu powoduje, że wchłaniają aromat i wilgoć, co po upieczeniu da ciastu wyjątkowo soczysty i głęboki smak.
- *Pro tip:* Im dłużej bakalie się moczą (nawet do tygodnia), tym bogatszy smak uzyskasz – jeśli masz czas, warto przedłużyć moczenie.

**Krok 2.** Do miski przesiej mąkę pszenną razem z proszkiem do pieczenia i przyprawą korzenną. Przesiewanie usuwa grudki i napowietrza mąkę. Odłóż przesianą mieszankę na bok.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki z proszkiem do pieczenia i przyprawami zapewnia ich równomierne rozmieszczenie w cieście.
- *Pro tip:* Możesz przesiać mąkę bezpośrednio na arkusz papieru do pieczenia – łatwiej ją potem przelać do misy miksera.

**Krok 3.** Włóż masło (miękkie, w temperaturze pokojowej) i cukier muscovado do misy miksera. Miksuj na średnich obrotach przez 3–5 minut, aż masa stanie się wyraźnie jaśniejsza i puszysta.
- *Dlaczego:* Napowietrzenie masła z cukrem tworzy lekką bazę ciasta i wpływa na jego ostateczną strukturę.
- *Pro tip:* Masło powinno być naprawdę miękkie – wyjmij je z lodówki co najmniej 1 godzinę przed pieczeniem.

**Krok 4.** Dodawaj jajka jedno po drugim, za każdym razem miksując przez minutę do całkowitego wchłonięcia. Na końcu wmieszaj melasę i zmiksuj przez chwilę.
- *Dlaczego:* Dodawanie jajek stopniowo zapobiega zwarzeniu się masy maślanej.
- *Pro tip:* Jeśli masa zacznie się warzyć (wyglądać kłaczkowato), dodaj łyżkę mąki i miksuj dalej – masa wróci do jednorodnej konsystencji.

**Krok 5.** Wsyp przesianą mąkę z przyprawami do masy maślanej i delikatnie wymieszaj szpatułką ruchami od dołu do góry, tylko do połączenia składników. Dodaj nasączone bakalie i posiekane migdały, wymieszaj do równomiernego rozprowadzenia.
- *Dlaczego:* Mieszanie szpatułką (nie mikserem) zapobiega nadmiernemu rozwinięciu glutenu, dzięki czemu ciasto pozostaje wilgotne, a nie gumowate.
- *Pro tip:* Ciasto będzie bardzo gęste i ciężkie od bakalii – to normalne; wkładaj je do formy łyżką i dociskaj, by nie było pustek powietrznych.

**Krok 6.** Wyłóż formę tortownicę (23 cm) papierem do pieczenia: wytnij koło na dno i prostokąty na boki – użyj podwójnej warstwy. Przełóż ciasto do formy i wyrównaj wierzch mokrą łopatką lub dłonią.
- *Dlaczego:* Podwójna warstwa papieru chroni ciasto przed przypaleniem podczas długiego pieczenia w niskiej temperaturze.
- *Pro tip:* Zewnętrzne boki formy możesz dodatkowo owinąć składaną gazetą lub brązowym papierem i spiąć spinaczem – to klasyczna brytyjska metoda ochrony ciasta.

**Krok 7.** Wstaw ciasto do piekarnika nagrzanego do 120°C (góra-dół, bez termoobiegu). Piecz 4–4,5 godziny. Po 3,5 godzinie wsuń patyczek w środek ciasta – jeśli wychodzi suchy, ciasto jest gotowe. Jeśli wierzch zbyt szybko ciemnieje, przykryj folią aluminiową lub dodatkowym papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Niska temperatura pieczenia pozwala ciastu przejść do środka bez przypalenia wierzchu, bo ciasto jest wyjątkowo gęste i wilgotne.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 3 godziny, żeby ciasto nie opadło.

**Krok 8.** Po upieczeniu wyjmij ciasto z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystudzenia w formie, nie odwijając z papieru do pieczenia. Studzenie może trwać kilka godzin.
- *Dlaczego:* Studzenie w papierze zatrzymuje wilgoć wewnątrz ciasta i zapobiega pękaniu lub nadmiernemu kurczeniu się skórki.
- *Pro tip:* Ciasto możesz zostawić w formie do następnego dnia – im wolniej wystygnie, tym lepiej.

**Krok 9.** Wystudzone ciasto (wciąż w papierze do pieczenia) przełóż do szczelnej metalowej puszki lub szczelnego pojemnika. Raz w tygodniu otwieraj puszkę, nakłuwaj ciasto w kilku miejscach drewnianym patyczkiem lub wykałaczką i wlewaj kieliszek sherry. Przechowuj w lodówce.
- *Dlaczego:* Systematyczne nasączanie alkoholem konserwuje ciasto i nadaje mu głęboki, bogaty aromat dojrzewający przez tygodnie.
- *Pro tip:* Możesz użyć strzykawki kulinarnej zamiast nakłuwania – alkohol trafi głębiej do wnętrza ciasta.

**Krok 10.** Na 2 tygodnie przed Bożym Narodzeniem przestań nasączać ciasto sherry i pozostaw je, by lekko przeschło z wierzchu.
- *Dlaczego:* Przeschnięcie powierzchni jest konieczne, by marcepan i glazura dobrze przylgnęły do ciasta.
- *Pro tip:* W tym czasie trzymaj ciasto w suchym, chłodnym miejscu (nie w lodówce), lekko przykryte ściereczką.

**Krok 11.** Przygotuj domowy marcepan: w malakserze lub misie miksera połącz mielone migdały, drobny cukier i 150 g cukru pudru. Dodaj jajko i ekstrakt z migdałów, zmiksuj krótko tylko do połączenia – nie dłużej.
- *Dlaczego:* Zbyt długie miksowanie powoduje uwalnianie tłuszczu z migdałów, przez co marcepan staje się tłusty i trudny do wałkowania.
- *Pro tip:* Jeśli marcepan jest zbyt lepki, dodaj odrobinę więcej cukru pudru; jeśli zbyt kruchy – kilka kropel wody różanej.

**Krok 12.** Uformuj marcepan w kulę, owiń szczelnie folią spożywczą i schłódź w lodówce przynajmniej przez godzinę przed wałkowaniem.
- *Dlaczego:* Schłodzony marcepan jest twardszy i łatwiej go wałkować bez przyklejania się do blatu.
- *Pro tip:* Marcepan możesz przygotować nawet miesiąc wcześniej – w lodówce zachowa świeżość do 4 tygodni.

**Krok 13.** Przygotuj lukier królewski: do czystej, odtłuszczonej misy miksera wlej białka i ubijaj na sztywno. Dodawaj przesiany cukier puder łyżka po łyżce, nie przerywając miksowania.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie cukru pozwala na pełne jego wchłonięcie przez białka, dając gładki, stabilny lukier.
- *Pro tip:* Misa i trzepaczka muszą być całkowicie odtłuszczone – przetrzyj je połówką cytryny lub octem, by białka dobrze się ubiły.

**Krok 14.** Do ubitej masy dodaj sok z cytryny i glicerynę, zmiksuj przez chwilę. Lukier powinien być gęsty, błyszczący i tworzyć sztywne szczyty. Przykryj folią spożywczą bezpośrednio dotykającą powierzchni lukru i schłódź do użycia.
- *Dlaczego:* Bezpośrednie przykrycie folią zapobiega tworzeniu się twardej skorupki na powierzchni lukru.
- *Pro tip:* Jeśli lukier jest zbyt twardy, dodaj kilka kropel wody; jeśli za rzadki – łyżkę cukru pudru.

**Krok 15.** Tydzień przed świętami odwróć ciasto (spodem do góry) i połóż na paterze lub desce. Podgrzej glazurę morelową (lub dżem przetarty przez sitko) w rondelku. Pędzelkiem starannie posmaruj cały wierzch i boki ciasta.
- *Dlaczego:* Warstwa dżemu morelowego działa jak klej – sprawia, że marcepan dobrze przylega do ciasta i nie ześlizguje się.
- *Pro tip:* Nakładaj dżem, gdy jest jeszcze gorący – szybciej wsiąka i tworzy cieńszą, równiejszą warstwę.

**Krok 16.** Rozwałkuj schłodzony marcepan na blacie posypanym cukrem pudrem na okrąg wystarczająco duży, by pokryć wierzch i boki ciasta. Nawiń masę na wałek i przetocz nad ciastem, delikatnie rozwijając. Wygładź dłońmi lub wygładzaczem do masy cukrowej. Nożem przytnij nadmiar przy podstawie.
- *Dlaczego:* Nawinięcie na wałek ułatwia przeniesienie cienkiej warstwy marcepanu bez jej rozerwania.
- *Pro tip:* Obracaj ciasto o 90° co kilka wałkowań – dzięki temu masa będzie równej grubości ze wszystkich stron.

**Krok 17.** Szpatułką lub szerokim nożem nakładaj lukier królewski na warstwę marcepanu. Rozprowadź równomiernie po wierzchu i bokach. Łyżką lub mniejszym nożem utwórz fantazyjne faliste wzory przypominające śnieg. Udekoruj figurkami cukrowymi.
- *Dlaczego:* Gruba warstwa lukru królewskiego nie tylko dekoruje, ale też szczelnie zamyka ciasto, przedłużając jego świeżość.
- *Pro tip:* Dla efektu 'śnieżnych sopli' pociągaj lukier ku górze czubkiem łyżki – powstaną piękne, naturalne wzory.

**Krok 18.** Udekorowane ciasto przechowuj w chłodnym, suchym miejscu w temperaturze pokojowej – nie wstawiaj do lodówki. Przykryj luźno, by dekoracja nie uległa uszkodzeniu.
- *Dlaczego:* Lodówka powoduje skraplanie się wilgoci na lukrze królewskim, przez co traci on połysk i mięknąć.
- *Pro tip:* Gotowe ciasto możesz przechowywać pod szklaną kopułą lub w dużym kartonie przez 2–3 tygodnie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 98 g |
| Cukry | 78 g |
| Tłuszcze | 21 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Kiedy najlepiej upiec Christmas Cake?**

Najlepiej upiec ciasto 6–8 tygodni przed Bożym Narodzeniem, by miało czas na dojrzewanie i systematyczne nasączanie alkoholem. Minimum to 3–4 tygodnie przed świętami.

**Czym można zastąpić sherry?**

Sherry można zastąpić Cointreau, brandy, rumem lub whisky. Dla wersji bezalkoholowej użyj mocno zaparzonej herbaty lub soku jabłkowego – ciasto nie będzie się wtedy przechowywać tak długo.

**Czy można pominąć warstwę marcepanową i lukier?**

Tak – ciasto jest pyszne samo w sobie, posmarowane jedynie dżemem morelowym i udekorowane kandyzowanymi owocami na wierzchu. Można też podać je wyłącznie z warstwą marcepanu, bez lukru królewskiego.

**Dlaczego ciasto piecze się w tak niskiej temperaturze?**

120°C to konieczność – ciasto jest wyjątkowo gęste i wilgotne z powodu ogromnej ilości bakalii. Wyższa temperatura przypieka wierzch, zanim wnętrze zdąży się upiec. Cierpliwość się opłaca.

**Jak sprawdzić, czy ciasto jest gotowe?**

Wetknij drewniany patyczek lub wykałaczkę w środek ciasta – jeśli wychodzi suchy lub z suchymi okruszkami (nie mokrą masą), ciasto jest gotowe. Sprawdzaj po 3,5 godziny pieczenia.

**Jak długo można przechowywać gotowe, udekorowane ciasto?**

Udekorowane ciasto (pokryte marcepanem i lukrem) przechowuj w temperaturze pokojowej, w suchym miejscu do 2–3 tygodni. Nie wstawiaj do lodówki – wilgoć niszczy lukier królewski.