---
slug: atwy-chleb-pszenno-ytni
title: "Łatwy chleb pszenno-żytni"
servings: 2
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Łatwy chleb pszenno-żytni

Łatwy chleb pszenno-żytni to domowy bochenek o wyrazistym smaku i chrupiącej skórce, który zachowuje świeżość nawet trzeciego dnia. Ciasto wymaga cierpliwości podczas wyrastania, ale samo przygotowanie jest bardzo proste. Przepis łączy mąkę pszenną z żytnią razową, dzięki czemu chleb jest treściwy i aromatyczny.

## Składniki

- 450 g mąka pszenna typ 650 (Około 3 i 5/8 szklanki; tworzy zaczyn razem z wodą i drożdżami.)
- 310 ml woda (do zaczynu) (Około 1 i 1/4 szklanki; letnia, ok. 30°C.)
- 0.5 łyżka sól (do zaczynu)
- 0.5 g drożdże suche (do zaczynu) (1/8 łyżeczki; można zastąpić 1 g drożdży świeżych.)
- 280 g mąka pszenna typ 650 (do ciasta) (Około 2 i 1/4 szklanki.)
- 105 g mąka żytnia razowa typ 2000 (Około 7/8 szklanki; nadaje chlebowi charakterystyczny żytni smak.)
- 90 g mąka pszenna razowa typ 2000 lub 1850 (Około 3/4 szklanki; można zastąpić mąką pszenną razową typ 1850.)
- 375 ml woda (do ciasta) (1,5 szklanki; letnia.)
- 0.5 łyżka sól (do ciasta)
- 2 g drożdże suche (do ciasta) (Pół łyżeczki; można zastąpić 4 g drożdży świeżych.)
- 15 ml olej roślinny (Do wysmarowania keksówek i posmarowania bochenków przed wyrośnięciem.)
- 2 łyżka otręby pszenne (Do wysypania formy zamiast mąki.) *(opcjonalnie)*
- 2 łyżka mak lub sezam (Do posypania bochenków przed pieczeniem.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Przygotuj zaczyn: wymieszaj 450 g mąki pszennej, 310 ml letniej wody, 0,5 łyżki soli i 1/8 łyżeczki suchych drożdży w dużej misce.
2. Dodaj do zaczynu: 280 g mąki pszennej, 105 g mąki żytniej razowej, 90 g mąki pszennej razowej, 375 ml letniej wody, 0,5 łyżki soli i pół łyżeczki suchych drożdży.
3. Zagnieć ciasto ręcznie lub mikserem na jednolitą, lekko lepką masę, następnie włóż do miski, przykryj ściereczką i odstaw na 2,5 godziny do wyrośnięcia.
4. Uformuj 2 bochenki lub przełóż ciasto do dwóch keksówek wysmarowanych olejem i wysypanych otrębami.
5. Posmaruj bochenki olejem i obsyp mąką, makiem lub sezamem, a następnie odstaw pod przykryciem w ciepłe miejsce na 1–1,5 godziny do wyrośnięcia.
6. Piecz około 35–40 minut w temperaturze 220°C, a po wyjęciu z piekarnika ostudź chleby na kratce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce wymieszaj dokładnie 450 g mąki pszennej typ 650, 310 ml letniej wody (ok. 30°C), 0,5 łyżki soli oraz 1/8 łyżeczki suchych drożdży, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Zaczyn daje drożdżom czas na przebudzenie i rozpoczęcie fermentacji, co wpływa na smak i strukturę chleba.
- *Pro tip:* Upewnij się, że woda nie jest gorąca – zbyt wysoka temperatura (powyżej 40°C) zabije drożdże i ciasto nie wyrośnie.

**Krok 2.** Do zaczynu dodaj pozostałe składniki: 280 g mąki pszennej, 105 g mąki żytniej razowej typ 2000, 90 g mąki pszennej razowej, 375 ml letniej wody, 0,5 łyżki soli i 2 g (pół łyżeczki) suchych drożdży i wymieszaj łyżką lub ręką.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie składników ułatwia równomierne połączenie mąk o różnej chłonności wody.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest za suche, dodaj łyżkę wody; jeśli za rzadkie – łyżkę mąki pszennej.

**Krok 3.** Zagnieć ciasto ręcznie przez 8–10 minut lub mikserem z hakiem przez 6 minut, aż stanie się elastyczne i nie będzie mocno lepiło się do rąk. Włóż do lekko naoliwionej miski, przykryj czystą ściereczką i zostaw w ciepłym miejscu na 2,5 godziny.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, który nadaje chlebowi sprężystość i sprawia, że bochenek nie kruszy się po upieczeniu.
- *Pro tip:* Ciasto na chleb żytni jest naturalnie bardziej lepkie niż pszenne – lekko zwilżone dłonie ułatwiają wyrabianie bez dodawania zbędnej mąki.

**Krok 4.** Podziel wyrośnięte ciasto na dwie równe części. Uformuj dwa bochenki lub umieść ciasto w dwóch keksówkach (ok. 25 cm) wcześniej wysmarowanych olejem i posypanych otrębami lub mąką.
- *Dlaczego:* Używanie formy keksówki ułatwia uzyskanie równego, ładnego kształtu bochenka, szczególnie przy wilgotnym cieście żytnim.
- *Pro tip:* Keksówkę można wyłożyć papierem do pieczenia zamiast wysypywać otrębami – chleb łatwiej wyjdzie z formy po upieczeniu.

**Krok 5.** Wierzch bochenków posmaruj pędzelkiem lub palcami olejem roślinnym, a następnie obsyp mąką, makiem lub sezamem według uznania. Przykryj ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce (ok. 25–28°C) na 1–1,5 godziny, aż widocznie urosną.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie (garownik) sprawia, że chleb będzie puszysty w środku i nie będzie zbity po upieczeniu.
- *Pro tip:* Sprawdź, czy ciasto wyrosło wystarczająco, delikatnie naciskając je palcem – odcisk powinien powoli wracać do pierwotnego kształtu.

**Krok 6.** Nagrzej piekarnik do 220°C (góra-dół). Wsuń bochenki na środkową półkę i piecz 35–40 minut, aż skórka będzie ciemnozłota. Chleb jest gotowy, gdy po stukaniu od spodu wydaje głuchy, pusty dźwięk. Ostudź na kratce przez co najmniej 30 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Studzenie na kratce pozwala parze wodnej odparować z chleba, dzięki czemu środek nie jest mokry i ciasto dobrze się kroi.
- *Pro tip:* Na początku pieczenia można wstawić do piekarnika naczynie z wrzątkiem – para sprawi, że skórka będzie chrupiąca i błyszcząca.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 7.2 g |
| Węglowodany | 42 g |
| Cukry | 0.8 g |
| Tłuszcze | 1.5 g |
| Błonnik | 3.8 g |
| Sód | 390 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży świeżych zamiast suchych?**

Tak, użyj dwukrotnie większej ilości drożdży świeżych niż suchych. Do zaczynu dodaj ok. 1 g świeżych drożdży, a do ciasta 4 g. Rozkrusz je bezpośrednio do letniej wody przed dodaniem mąki.

**Dlaczego chleb ma bardzo małą ilość drożdży?**

Mała ilość drożdży i długi czas wyrastania to celowy zabieg – powolna fermentacja nadaje chlebowi głębszy smak i lepszą strukturę. Dzięki temu chleb nie ma charakterystycznego 'drożdżowego' aromatu i dłużej zachowuje świeżość.

**Jak przechowywać chleb, żeby nie wysechł?**

Ostudzonego chleba nie wkładaj do lodówki – wysycha szybciej. Przechowuj w lnianej ściereczce lub bawełnianym worku chlebowym w temperaturze pokojowej do 4–5 dni. Chleb można też pokroić i zamrozić.

**Czym mogę zastąpić mąkę żytnią razową typ 2000?**

Możesz użyć mąki żytniej typ 1150 lub 720, ale chleb będzie wtedy jaśniejszy i mniej intensywny w smaku. Mąka razowa dodaje błonnika i charakterystycznej nuty smakowej.

**Skąd wiem, że chleb jest upieczony?**

Postukaj od spodu w środek bochenka – upieczony chleb wydaje głuchy, pusty dźwięk. Możesz też sprawdzić temperaturę wewnętrzną: powinna wynosić 95–98°C. Skórka powinna być ciemnozłota i twarda.

**Czy mogę upiec jeden duży bochenek zamiast dwóch mniejszych?**

Tak, możesz, ale wydłuż czas pieczenia do ok. 50–55 minut i sprawdź gotowość chleba, stukając od spodu. Pamiętaj też o odpowiednio dużej formie lub blaszce.