---
slug: babka-ziemniaczana-z-tiszyny
title: "Babka ziemniaczana z Tiszyny"
servings: 8
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "baked_good"]
---

# Babka ziemniaczana z Tiszyny

Babka ziemniaczana z Tiszyny to sycące, tradycyjne danie kuchni polskiej na bazie surowych ziemniaków, świeżego i wędzonego boczku oraz aromatycznych przypraw. Pieczona powoli w piekarniku zyskuje złocistą skórkę i wilgotne wnętrze. Podawana z kwaśną śmietaną lub sosem pietruszkowym smakuje wyśmienicie.

## Składniki

- 1000 g ziemniaki (Obrane, surowe; najlepiej użyć ziemniaków mączystych.)
- 1 łyżka smalec (Do natłuszczenia blachy i podsmażenia boczku.)
- 300 g boczek świeży bez skóry (Pokrojony na kawałki około 5 cm, lekko zmrożony przed mieleniem.)
- 100 g boczek wędzony (Pokrojony w drobną kostkę.)
- 1 szt cebula
- 1 łyżeczka kasza manna (Pomaga związać masę ziemniaczaną.)
- 1 szt jajko
- 1 łyżeczka pieprz czarny mielony (Pieprz naturalny do smaku.)
- 1 łyżeczka pieprz ziołowy
- 1 łyżeczka sól (Do smaku, do masy ziemniaczanej.)
- 0.25 łyżeczka gałka muszkatołowa (Świeżo starta lub mielona.)
- 1 łyżeczka majeranek (Opcjonalnie, wg uznania.) *(opcjonalnie)*
- 200 g śmietana (Opcjonalnie; do podania z babką.) *(opcjonalnie)*
- 300 g jogurt grecki lub kwaśna śmietana 18% (Baza sosu pietruszkowego.)
- 0.5 łyżeczka sól do sosu (Do sosu pietruszkowego.)
- 1 łyżeczka pieprz do sosu (Szczypta do sosu pietruszkowego.)
- 1 łyżeczka cukier (Szczypta do sosu pietruszkowego.)
- 15 ml sok z cytryny (Sok z połowy cytryny, do sosu pietruszkowego.)
- 10 g natka pietruszki (Tylko liście, drobno posiekane, do sosu.)

## Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 200°C (góra-dół lub termoobieg).
2. Świeży boczek zmiel lub posiekaj drobno, podsmażaj na smalcu na patelni, po chwili dodaj wędzony boczek pokrojony w kostkę.
3. Drobno posiekaj cebulę i dodaj do boczku; smaż razem przez kilka minut, aż cebula zmięknie.
4. Obrane ziemniaki zetrzyj na tarce lub zmiel na grubych oczkach, dopraw solą, pieprzem i gałką muszkatołową, dodaj jajko i kaszę mannę.
5. Do masy ziemniaczanej dodaj usmażone skwarki z cebulą i wymieszaj całość do połączenia składników.
6. Natłuść formę do pieczenia smalcem lub tłuszczem ze skwarek, wlej masę i wyrównaj powierzchnię.
7. Piecz przez pierwsze 30 minut w 200°C, następnie obniż temperaturę do 180°C i piecz kolejne 60 minut.
8. Przygotuj sos: wymieszaj jogurt grecki z posiekaną natką pietruszki, sokiem z cytryny, solą, pieprzem i szczyptą cukru.
9. Babkę wyjmij z piekarnika, pozostaw na 10 minut, pokrój i podawaj z sosem pietruszkowym lub kwaśną śmietaną.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Ustaw piekarnik na 200°C z grzaniem góra-dół. Daj mu się nagrzać przez co najmniej 10–15 minut przed włożeniem babki.
- *Dlaczego:* Gorący piekarnik zapewnia równomierne pieczenie od początku i tworzy chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr piekarnikowy, sprawdź nim rzeczywistą temperaturę – piekarniki domowe często się różnią od ustawionej wartości.

**Krok 2.** Świeży boczek pokrój na kawałki około 5 cm i lekko zmroź, by łatwiej go zmielić lub posiekać. Rozgrzej patelnię, dodaj smalec i smaż mielony boczek, aż zacznie się rumienić, a następnie dorzuć wędzony boczek w kostce.
- *Dlaczego:* Podsmażenie boczku wydobywa jego aromat i tłuszcz, który nadaje babce głęboki smak.
- *Pro tip:* Nie smaż na zbyt dużym ogniu – boczek ma stać się złocisty, a nie spalony.

**Krok 3.** Cebulę obierz i posiekaj w drobną kostkę, dodaj do patelni z boczkiem. Smaż na średnim ogniu, mieszając, przez 3–4 minuty, aż cebula zmięknie i lekko się zeszkli.
- *Dlaczego:* Cebula podczas smażenia traci ostrość i nabiera słodkawego smaku, który wzbogaca babkę.
- *Pro tip:* Możesz dodać szczyptę soli do cebuli – szybciej puści soki i się zeszkli.

**Krok 4.** Obrane ziemniaki zetrzyj na tarce o grubych oczkach lub zmiel. Odciśnij nadmiar soku przez ściereczkę. Dodaj sól, oba pieprze, gałkę muszkatołową, jajko i kaszę mannę, a opcjonalnie majeranek.
- *Dlaczego:* Odciśnięcie nadmiaru wody z ziemniaków sprawia, że babka jest zwarta i dobrze się kroi, a nie wodnista.
- *Pro tip:* Zachowaj trochę odciśniętego soku – po kilku minutach skrobia opadnie na dno; odlej wodę, a skrobię dodaj z powrotem do masy.

**Krok 5.** Do miski z tartymi ziemniakami przełóż usmażony boczek ze skwarkami i cebulą. Wymieszaj łyżką lub ręką do równomiernego połączenia składników.
- *Dlaczego:* Równomierne wymieszanie gwarantuje, że kawałki boczku będą rozłożone w całej babce, a nie skupione w jednym miejscu.
- *Pro tip:* Masę możesz spróbować surową i dosypać przypraw, jeśli uważasz że jest mało doprawiona.

**Krok 6.** Posmaruj formę do pieczenia smalcem lub tłuszczem ze skwarek dokładnie, łącznie z bokami. Wlej masę ziemniaczaną i wyrównaj powierzchnię łyżką.
- *Dlaczego:* Dobre natłuszczenie formy zapobiega przyleganiu babki i ułatwia jej wyjęcie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Możesz użyć formy keksowej lub okrągłej tortownicy – obie dają dobry efekt.

**Krok 7.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika. Przez pierwsze 30 minut piecz w 200°C, następnie zmniejsz temperaturę do 180°C i piecz jeszcze przez około 60 minut.
- *Dlaczego:* Wyższa temperatura na początku tworzy chrupiącą skórkę, a niższa pozwala babce równomiernie dopiec się w środku bez przypalenia.
- *Pro tip:* Sprawdź patyczkiem czy babka jest gotowa – po wbiciu w środek powinien wyjść suchy.

**Krok 8.** W miseczce wymieszaj jogurt grecki z drobno posiekaną natką pietruszki, sokiem z połowy cytryny, solą, szczyptą pieprzu i szczyptą cukru. Odstaw do lodówki do czasu podania.
- *Dlaczego:* Chłodny, świeży sos kontrastuje z gorącą, tłustą babką i świetnie równoważy smak dania.
- *Pro tip:* Sos możesz przygotować nawet dzień wcześniej – po nocy w lodówce smaki się przegryzą.

**Krok 9.** Wyjmij babkę z piekarnika i pozostaw w formie na 10 minut przed krojeniem. Pokrój na plastry i podawaj na ciepło z sosem pietruszkowym lub kwaśną śmietaną.
- *Dlaczego:* Odczekanie kilku minut pozwala babce stężeć, dzięki czemu plastry ładnie się kroją i nie rozpadają.
- *Pro tip:* Babka smakuje równie dobrze odgrzana na patelni następnego dnia – nabiera wtedy dodatkowej chrupkości.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 14.5 g |
| Węglowodany | 32 g |
| Cukry | 2.2 g |
| Tłuszcze | 26 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 540 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić smalec olejem lub masłem?**

Tak, choć smalec nadaje babce charakterystyczny, tradycyjny smak. Masło klarowane lub olej o neutralnym smaku sprawdzą się jako zamiennik, jednak babka będzie nieco mniej aromatyczna.

**Jak uniknąć wodnistej babki?**

Kluczowe jest odciśnięcie nadmiaru soku z tartych ziemniaków przez ściereczkę lub gazę. Warto też wybrać ziemniaki mączyste, które zawierają mniej wody niż sałatkowe.

**Czy babkę można przygotować wcześniej?**

Tak, babkę można upiec dzień wcześniej i przechowywać w lodówce. Przed podaniem odgrzej ją w piekarniku (180°C, 15–20 minut) lub na patelni – będzie jeszcze chrupiąca.

**Czym można zastąpić boczek, jeśli nie jem wieprzowiny?**

Możesz użyć boczku z indyka lub wędzonego łososia zamiast wędzonego boczku wieprzowego. Pamiętaj, że zmieni to nieco smak i charakter dania.

**Czy do babki można dodać czosnek?**

Tak, jeden przeciśnięty ząbek czosnku świetnie pasuje do masy ziemniaczanej. Dodaj go razem z innymi przyprawami w kroku 4.

**Z czym jeszcze można podać babkę ziemniaczaną?**

Oprócz sosu pietruszkowego i kwaśnej śmietany babka pasuje do ogórków kiszonych, surówki z kapusty lub po prostu z chlebem. Tradycyjnie bywa popijana maślanką lub słodkim mlekiem.