---
slug: benedyktynski-placek-serowy
title: "Benedyktyński placek serowy"
servings: 8
prep_time_minutes: 40
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Benedyktyński placek serowy

Benedyktyński placek serowy to klasyczne danie z klasztornej kuchni, które łączy delikatne ciasto z aromatyczną masą serową i podsmażoną cebulką. Idealny na obiad lub podwieczorek, smakuje zarówno ciepły, jak i zimny.

## Składniki

- 300 g mąka
- 150 g masło
- 60 ml woda
- 1 szczypta sól
- 300 g ser np. ementaler
- 2 szt cebula
- 0.5 l mleko
- 0.25 l woda
- 3 szt jajka
- 20 g masło (do smażenia cebuli)
- 15 ml mąka (czubata łyżka)
- 0 szt gałka muszkatałowa (do smaku)
- 0 szt sól (do smaku)
- 0 szt pieprz (do smaku)

## Przygotowanie

1. Rozpuść masło i odstaw do ostygnięcia.
2. Do ostygłego masła dodaj po łyżce wodę i mieszaj, aż powstanie emulsja.
3. Wymieszaj przesianą mąkę z szczyptą soli, dodaj emulsję i szybko zagnieć ciasto.
4. Owinięte folią ciasto odłóż na 30 minut do lodówki.
5. Ser zetrzyj na tarce o dużych oczkach.
6. Cebulę pokrój w cienkie półpierścienie i podsmaż na maśle, aż zeszkli.
7. W misce wymieszaj mąkę z mlekiem, stopniowo dodając wodę i żółtka, aż do gładkości.
8. Dopraw masę gałką muszkatałową, solą i pieprzem do smaku.
9. Białka ubij na sztywno i delikatnie wymieszaj z mleczno-jajeczną masą.
10. Wysmaruj formę, wyłóż ciastem z podniesionymi brzegami, ułóż cebulę i ser.
11. Równomiernie zalej całość przygotowaną emulsją.
12. Piecz placek w piekarniku nagrzanym do 185°C przez 60–65 minut.
13. Przed podaniem posyp placek posiekanymi świeżymi ziołami.
14. Wierzch upieczonego placęku możesz posmarować majonezem.
15. Podawaj z kieliszkiem schłodzonego białego, półwytrawnego wina.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Rozpuść masło w małej patelni lub w mikrofalówce, a następnie odstaw je na kilka minut, by ostygło, ale nie zesztywniało.
- *Dlaczego:* Ciepłe, ale nie gorące masło lepiej emulguje się z wodą i mąką, co daje lepszą strukturę ciasta.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę masła dotykając palca – nie powinno parzyć, ale być ciepłe.

**Krok 2.** Dodaj wodę do masła łyżką po łyżce, ciągle mieszając delikatnie, aż mieszanina zgęstnieje i stanie się jednolita.
- *Dlaczego:* Emulsja zapobiega rozwarstwieniu ciasta i sprawia, że będzie bardziej elastyczne.
- *Pro tip:* Użyj miksera ręcznego lub wiskasa, by ułatwić proces emulgowania.

**Krok 3.** Wymieszaj mąkę z solą w misce, wlej emulsję i szybko zagnij gładkie ciasto, nie przepracowując go.
- *Dlaczego:* Przepracowane ciasto staje się twardze, dlatego mieszaj tylko do połączenia składników.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp lekko mąką, ale nie dodawaj jej zbyt dużo.

**Krok 4.** Zawijaj ciasto w folię spożywczą i odłóż do lodówki na pół godziny, by się uspokoiło.
- *Dlaczego:* Chłodzenie pozwala glutinowi odpocząć, co ułatwia wykrawanie i wykładanie formy.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto wcześniej i trzymać je w lodówce do 24 godzin.

**Krok 5.** Użyj dużej tarki, by zetrzeć ser na grube strużki, które lepiej utrzymają strukturę w placęku.
- *Dlaczego:* Grube starty ser topi się powoli i nie wycieka zbyt dużo tłuszczu podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Ser przed startem lekko schłodź – łatwiej się trze i mniej się kruszy.

**Krok 6.** Cebulę pokrój w cienkie półpierścienie i smaż na maśle na średnim ogniu, aż stanie się przezroczysta.
- *Dlaczego:* Zeszklenie cebuli wydobywa jej naturalne cukry i łagodzi ostrość smaku.
- *Pro tip:* Nie przesmażaj cebuli – ma być miękka, ale nie brązowa, by nie gorzknęła.

**Krok 7.** W misce wymieszaj mąkę z częścią mleka, a następnie stopniowo dodawaj resztę mleka, wodę i żółtka, mieszając do gładkości.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie płynów zapobiega powstawaniu grudek w sosie.
- *Pro tip:* Użyj miksera ręcznego, by uzyskać idealnie gładką masę bez grudek.

**Krok 8.** Dopraw ciepłą mączno-mleczną masę gałką muszkatałową, solą i pieprzem, mieszając dokładnie.
- *Dlaczego:* Przyprawy należy dodać na ciepło, by ich aromat się rozprowadził w całej masie.
- *Pro tip:* Zacznij od mniejszej ilości pieprzu – możesz dodać więcej później.

**Krok 9.** Białka ubij na sztywną pianę i delikatnie, łyżką od dołu do góry, wymieszaj z ciepłą masą.
- *Dlaczego:* Ubita pianka sprawia, że masa serowa będzie puszysta i lekka po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie mieszaj intensywnie – zachowaj jak najwięcej powietrza w białkach.

**Krok 10.** Wysmaruj formę masłem, wyłóż ciastem, podwijając brzegi, a następnie ułóż cebulę i ser równomiernie.
- *Dlaczego:* Podniesione brzegi ciasta zapobiegają wyciekaniu masy podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto pęka, lekko posmaruj miejsce wodą i przyklej kawałek ciasta.

**Krok 11.** Delikatnie, równym strumieniem zalej całość mleczno-jajeczną emulsją, by nie przesunąć seru.
- *Dlaczego:* Równomierne zalewanie zapewnia, że cała masa będzie dobrze nasączona i nie wyschnie.
- *Pro tip:* Użyj dzbanka z dzióbkiem, by kontrolować przepływ cieczy.

**Krok 12.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz 60–65 minut, aż wierzch zrumieni się i nożyk wyjdzie suchy.
- *Dlaczego:* Długi czas pieczenia pozwala masie dobrze się związać i nie zapada się po wyjęciu.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 50 minut, by placek się nie zapadł.

**Krok 13.** Gorący placek posyp drobno posiekaną natką pietruszki lub szczypiorkiem tuż przed podaniem.
- *Dlaczego:* Świeże zioła dodają aromatu i kontrastu barwnego, ale tracą go przy długim gotowaniu.
- *Pro tip:* Użyj tylko zielonych części szczypiorku – białe mogą być zbyt ostre.

**Krok 14.** Po upieczeniu, ciepły placek możesz delikatnie posmarować cienką warstwą majonezu.
- *Dlaczego:* Majonez dodaje błyszczącego wykończenia i bogatszego smaku wierzchniej warstwie.
- *Pro tip:* Użyj domowego majonezu, by dodać więcej smaku i kremowej konsystencji.

**Krok 15.** Podawaj placek ciepły lub w temperaturze pokojowej z kieliszkiem białego, półwytrawnego wina.
- *Dlaczego:* Wino komplementuje bogaty, śmietankowy smak placęku i oczyszcza podniebienie.
- *Pro tip:* Wino lepiej działa, gdy jest dobrze schłodzone – około 8–10°C.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 14.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 6.1 g |
| Tłuszcze | 22.3 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 480 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy placek można przygotować z wyprzedzeniem?**

Tak, placek serowy doskonale smakuje nawet drugiego dnia. Przechowuj go w lodówce i podgrzej przed podaniem.

**Czy można zastąpić ementaler innym serem?**

Tak, możesz użyć goudy, edamskiego lub żółtego sera z wyciskiem. Ważne, by ser dobrze się topił.

**Dlaczego ciasto pękało podczas wykładania formy?**

Ciasto mogło być zbyt zimne. Przed wykładaniem odstaw je na kilka minut z lodówki, by się rozgrzało.

**Czy placek można zamrozić?**

Tak, możesz zamrozić upieczony placek. Owiń go hermetycznie i rozmrażaj w lodówce przed podgrzaniem.

**Jak sprawdzić, czy placek jest gotowy?**

Wbij nożyk w środek – jeśli wychodzi suchy lub z kilkoma wilgotnymi kruszynkami, placek jest gotowy.

**Czy można zrobić placek bez białek?**

Tak, ale masa będzie gęstsza i mniej puszysta. Można zastąpić białka 100 ml śmietany kwaśnej.