---
slug: cebularz
title: "Cebularz"
servings: 11
prep_time_minutes: 240
cook_time_minutes: 260
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "snack", "breakfast_dish"]
---

# Cebularz

Cebularz lubelski to tradycyjna drożdżowa bułeczka z nadzieniem z cebuli, maku i oleju – regionalna specjalność wschodniej Polski, wpisana na listę produktów chronionych UE. Miękkie, złociste placuszki świetnie sprawdzają się jako zamiennik kanapki, przekąska do zupy lub świąteczna pieczywo na Wielkanoc.

## Składniki

- 400 g mąka pszenna uniwersalna (Typ 500 lub 550; 2 łyżki odkłada się osobno do rozczynu)
- 220 ml woda lub chude mleko (lekko ciepłe) (100 ml do rozczynu, 120 ml do ciasta właściwego; można mieszać wodę z mlekiem 1:1)
- 50 ml olej roślinny (rzepakowy) (Do ciasta drożdżowego)
- 10 g drożdże świeże (Można zastąpić 2–3 g drożdży suszonych instant)
- 1 łyżeczka sól (Płaska łyżeczka do ciasta)
- 1 łyżeczka cukier (Mała szczypta – wyłącznie do aktywacji drożdży w rozczynie)
- 250 g cebula (Ok. 2 większe cebule; waga po obraniu i posiekaniu)
- 2 łyżka olej roślinny (rzepakowy) (Do nadzienia cebulowego)
- 2 łyżka mak niebieski (niemielony) (Całe ziarna maku – nie mielić)
- 0.5 łyżeczka sól (Do nadzienia cebulowego)
- 1 szt żółtko lub jajko przepiórcze (Do posmarowania bułeczek przed pieczeniem; można rozbić z odrobiną mleka)

## Przygotowanie

1. Obierz i grubo posiekaj cebulę, uzyskując ok. 250 g. Zalej ją wrzątkiem, po 2 min odcedź na sitku.
2. Odsączoną cebulę przełóż do słoika lub szklanego naczynia, dodaj 2 łyżki oleju, ½ łyżeczki soli i 2 łyżki maku.
3. Wymieszaj nadzienie dokładnie, zamknij naczynie i wstaw do lodówki na minimum 2 godziny lub na całą noc.
4. Do małej miski wsyp 2 łyżki mąki, wlej 100 ml letniej wody lub mleka, dodaj szczyptę cukru i 10 g drożdży świeżych.
5. Rozczyn dokładnie wymieszaj, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 30 min, aż zacznie się pienić.
6. Do dużej miski wsyp pozostałą mąkę (400 g minus 2 łyżki), wlej rozczyn, 50 ml oleju i 120 ml letniej wody.
7. Wymieszaj składniki, dodaj 1 płaską łyżeczkę soli i wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakami, aż będzie elastyczne.
8. Uformuj z ciasta kulę, umieść w misce, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 1–2 godziny.
9. Wyjmij nadzienie z lodówki, wymieszaj je i pozostaw, aby ogrzało się do temperatury pokojowej.
10. Wyrośnięte ciasto odgazuj, podziel na 11 kawałków po ok. 60 g i z każdego uformuj kulkę.
11. Każdą kulkę spłaszcz dłońmi na placek o średnicy ok. 8 cm, zostawiając brzegi nieco grubsze niż środek.
12. Ułóż placki na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia w kilkucentymetrowych odstępach.
13. Posmaruj każdy placek żółtkiem (lub żółtkiem z odrobiną mleka), a na środek nałóż 1 czubatą łyżkę nadzienia cebulowego.
14. Odstaw cebularze do krótkiego wyrastania na ok. 30 min. Po 15 min zacznij nagrzewać piekarnik do 185°C gór-dół (170°C termoobieg).
15. Wstaw blaszkę na środkową lub wyższą półkę dobrze nagrzanego piekarnika i piecz cebularze ok. 20 minut, aż się zarumienią.
16. Upieczone cebularze wyjmij od razu z piekarnika. Jeśli pieczesz drugą partię, odczekaj chwilę, by piekarnik ponownie się nagrzał.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Obierz 2 duże cebule ze skórki i grubo je posiekaj – kawałki powinny mieć ok. 0,5–1 cm. Zważ, by uzyskać ok. 250 g posiekanej cebuli. Zagotuj wodę w czajniku i zalej nią cebulę w garnku lub głębokiej misce tak, by wrzatek całkowicie ją przykrył. Po 2 minutach odcedź cebulę na sitku nad zlewem.
- *Dlaczego:* Krótkie parzenie wrzątkiem łagodzi ostry, surowy smak cebuli i sprawia, że nadzienie będzie delikatniejsze i słodsze po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie parz cebuli dłużej niż 2–3 minuty, bo zmięknie za bardzo i straci chrupkość, która jest charakterystyczna dla cebularza.

**Krok 2.** Dobrze odsączoną cebulę przełóż do słoika lub szklanego pojemnika z pokrywką. Wlej do niego 2 łyżki oleju roślinnego, wsyp pół łyżeczki soli i 2 łyżki całych ziaren niebieskiego maku.
- *Dlaczego:* Olej wiąże aromaty cebuli i maku, a sól lekko „wyciąga" soki z cebuli, tworząc aromatyczne nadzienie.
- *Pro tip:* Używaj wyłącznie niemielonego maku – mielony zrobi papkę zamiast wyraźnego, chrupiącego nadzienia.

**Krok 3.** Wymieszaj składniki nadzienia łyżką, zamknij naczynie pokrywką i wstaw do lodówki na co najmniej 2 godziny – najwygodniej zrobić to poprzedniego wieczoru.
- *Dlaczego:* Leżakowanie pozwala aromatom się przegryźć i sprawia, że nadzienie jest intensywniejsze niż świeżo przygotowane.
- *Pro tip:* Nadzienie można trzymać w lodówce nawet 2–3 dni, więc możesz je zrobić z dużym wyprzedzeniem.

**Krok 4.** Odważ 400 g mąki pszennej na wadze kuchennej i przesyp ją do dużej miski. Odłóż osobno 2 płaskie łyżki mąki do małej miseczki – te dwie łyżki trafią do rozczynu, reszta pozostaje w dużej misce.
- *Dlaczego:* Odważanie składników zapewnia powtarzalność przepisu i właściwą konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę przez sitko, jeśli chcesz uzyskać lżejsze, bardziej puszyste ciasto drożdżowe.

**Krok 5.** Do małej miseczki z 2 łyżkami mąki wlej 100 ml lekko ciepłej wody lub mleka (temperatura jak do kąpieli dziecka – ok. 37°C), dodaj szczyptę cukru i pokrusz 10 g świeżych drożdży. Wymieszaj widelcem lub małą rózgą, aż drożdże się rozpuszczą.
- *Dlaczego:* Rozczyn to preteść, który pozwala sprawdzić, czy drożdże są aktywne, zanim zainwestujesz czas w wyrabianie całego ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli po 15 minutach rozczyn nie zaczął się pienić, drożdże są stare lub woda była za gorąca – zacznij od świeżych drożdży.

**Krok 6.** Przykryj miseczkę z rozczynem bawełnianą ściereczką lub talerzem i odstaw w ciepłe, nieprzewiewne miejsce (obok kaloryfera, na ciepłej kuchence) na ok. 30 minut, aż rozczyn napuchnie i zacznie się pienić.
- *Dlaczego:* Ciepłe środowisko przyspiesza pracę drożdży i sprawia, że rozczyn szybciej aktywuje się i rośnie.
- *Pro tip:* Możesz wstawić miskę do piekarnika nagrzanego do 30°C (wyłączonego, tylko z lekkim ciepłem) – to idealne środowisko dla drożdży zimą.

**Krok 7.** Do dużej miski z mąką wlej napuszony rozczyn, 50 ml oleju roślinnego i 120 ml letniej wody. Wszystko wymieszaj łyżką, a gdy się połączy, dodaj 1 płaską łyżeczkę soli.
- *Dlaczego:* Sól dodana po wymieszaniu składników nie hamuje bezpośrednio drożdży z rozczynu, które już zaczęły pracę.
- *Pro tip:* Nie dodawaj soli bezpośrednio do rozczynu z drożdżami – sól w dużej ilości zabija drożdże i ciasto nie wyrośnie.

**Krok 8.** Wyrabiaj ciasto ręcznie na lekko obsypanym mąką blacie przez ok. 8–10 minut, rozciągając je i składając, aż stanie się gładkie, elastyczne i będzie odchodziło od rąk. Możesz też użyć miksera z hakami do ciasta drożdżowego na średnich obrotach przez ok. 6–8 minut.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje ciastu strukturę i pozwala mu pięknie rosnąć oraz być miękkie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy możesz je delikatnie rozciągnąć bez natychmiastowego pęknięcia – tzw. próba okienkowa.

**Krok 9.** Uformuj z ciasta kulę, wróć ją do miski, przykryj wilgotną bawełnianą ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce na 1–2 godziny, aż podwoi objętość.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie (fermentacja) pozwala drożdżom wytworzyć dwutlenek węgla, który sprawia, że ciasto jest pulchne i smaczne.
- *Pro tip:* Ciasto wyrośnie lepiej i szybciej, gdy miska będzie przykryta – chroni to przed wysychaniem powierzchni ciasta i powstawaniem skorupki.

**Krok 10.** Wyjmij nadzienie cebulowe z lodówki, wymieszaj zawartość łyżką i odstaw na blat, by ogrzało się do temperatury pokojowej, zanim zaczniesz formować cebularze.
- *Dlaczego:* Zimne nadzienie przyspiesza stygnięcie ciasta podczas formowania i może zaburzyć drugie wyrastanie bułeczek.
- *Pro tip:* Wymieszaj nadzienie tuż przed użyciem, by olej równomiernie pokrył cebulę i mak.

**Krok 11.** Uderzaj pięścią w wyrośnięte ciasto, by odgazować je (usunąć pęcherzyki). Podziel ciasto na 11 równych kawałków (każdy ok. 60 g) – najłatwiej odważyć je na wadze. Z każdego kawałka uformuj kulkę, zaciskając ciasto od spodu.
- *Dlaczego:* Odgazowanie ciasta wyrównuje strukturę i zapewnia, że cebularze będą jednolite w środku, bez dużych dziur.
- *Pro tip:* Waż kawałki ciasta, by wszystkie cebularze były równej wielkości i upiekły się w tym samym czasie.

**Krok 12.** Każdą kulkę spłaszcz dłońmi na okrągły placek o średnicy ok. 8 cm. Środek rób cieńszy, brzegi nieco grubsze – to zapobiegnie „wypłynięciu" nadzienia na boki podczas pieczenia.
- *Dlaczego:* Grubszy brzeg tworzy naturalną „ściankę

**Krok 13.** Ułóż placki na blaszce wyłożonej papierem do pieczenia, zachowując ok. 3–4 cm odstępów między nimi. Roztrzep żółtko widelcem (ewentualnie z łyżką mleka) i posmaruj nim każdy placek pędzelkiem lub tylną stroną łyżki. Na środek każdego placka nałóż 1 czubatą łyżkę nadzienia cebulowego.
- *Dlaczego:* Smarowanie żółtkiem nadaje cebularzom apetyczny, złocisty kolor skórki podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Smaruj tylko sam placek, omijając krawędź nadzienia – żółtko na maku i cebuli może przypalić się szybciej niż ciasto.

**Krok 14.** Odstaw przygotowane cebularze do drugiego, krótkiego wyrastania na ok. 30 minut w ciepłym miejscu. Po 15 minutach włącz piekarnik i nagrzej go do 185°C (tryb gór-dół) lub 170°C (termoobieg).
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie sprawia, że cebularze po upieczeniu są pulchne i lekkie, a nie zbite i twarde.
- *Pro tip:* Piekarnik musi być naprawdę dobrze nagrzany zanim wstawisz blaszkę – odczekaj 5–10 minut po osiągnięciu zadanej temperatury.

**Krok 15.** Wstaw blaszkę na środkową lub o jedno piętro wyższą półkę piekarnika i piecz cebularze ok. 20 minut, aż staną się złocistobrązowe. Obserwuj kolor – cebularze nie powinny być blade ani zbyt ciemne.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura i pozycja blachy zapewniają równomierne rumienienie ciasta od dołu i góry.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 15 minut pieczenia – nagła zmiana temperatury może spowodować opadnięcie cebularzy.

**Krok 16.** Wyjmij upieczone cebularze od razu z piekarnika i przełóż na kratkę do ostygnięcia. Jeśli pieczesz drugą partię, zamknij piekarnik i poczekaj ok. 3–5 minut, aż temperatura wróci do zadanego poziomu, zanim wstawisz kolejną blaszkę.
- *Dlaczego:* Natychmiastowe wyjęcie i ostudzenie na kratce zapobiega pareniu się spodu bułeczek i utrzymuje chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Cebularze są najsmaczniejsze jeszcze ciepłe, ale po całkowitym ostudzeniu można je zamrozić i odgrzać w piekarniku przez 8–10 minut w 160°C.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 198 kcal |
| Białko | 5.1 g |
| Węglowodany | 32.4 g |
| Cukry | 1.4 g |
| Tłuszcze | 5.8 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 280 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży suszonych zamiast świeżych?**

Tak, możesz zastąpić 10 g drożdży świeżych 2–3 g (ok. ¾ łyżeczki) drożdży suszonych instant. Drożdże suszone instant można dodać bezpośrednio do mąki bez robienia rozczynu, jednak rozczyn i tak warto zrobić, by sprawdzić aktywność drożdży.

**Czy cebulę do nadzienia koniecznie trzeba parzyć wrzątkiem?**

Parzenie nie jest absolutnie obowiązkowe, ale bardzo zalecane – łagodzi ostry smak surowej cebuli i sprawia, że nadzienie jest delikatniejsze i przyjemniejsze w smaku. Bez parzenia cebularz może być zbyt ostry i bardzo intensywny w aromacie.

**Jak przechowywać upieczone cebularze i jak długo są świeże?**

Cebularze najlepiej smakują w dniu wypieku. Kolejnego dnia można je odgrzać w piekarniku nagrzanym do 160°C przez ok. 5–8 minut. Można je też zamrozić po całkowitym ostudzeniu – w zamrażarce wytrzymają do 2 miesięcy; odgrzewamy je w piekarniku bez rozmrażania.

**Dlaczego moje cebularze wyszły twarde?**

Twardość najczęściej wynika z za długiego pieczenia lub za niskiej temperatury piekarnika – wydłużony czas w niedogrzanym piekarniku wysusza ciasto. Upewnij się, że piekarnik jest dobrze nagrzany przed wstawieniem blachy i nie wydłużaj czasu pieczenia powyżej 20–22 minut.

**Czy mogę przygotować ciasto wieczorem i upiec cebularze następnego dnia?**

Tak – wyrobione (ale jeszcze niewyrośnięte) ciasto możesz od razu przełożyć do naczynia z zapasem miejsca, przykryć i wstawić do lodówki na noc. Następnego dnia wyjmij je, poczekaj aż ogrzeje się do temperatury pokojowej, a następnie formuj i piecz jak w przepisie.

**Czy można pominąć mak w nadzieniu?**

Mak jest charakterystycznym, nieodłącznym składnikiem cebularza lubelskiego i jego pominięcie zmienia tradycyjny charakter wypieku. Jeśli jednak ktoś ma alergię lub nie lubi maku, cebularze bez niego też będą smaczne, choć będą to już bułeczki cebulowe, a nie właściwe cebularze.