---
slug: challah-chleb-zydowski
title: "Challah - chleb zydowski"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "breakfast_dish"]
---

# Challah - chleb zydowski

Challah to tradycyjny żydowski chleb pleciony, miękki i lekko słodki, z piękną złocistą skórką posypaną makiem lub sezamem. Dzięki żółtkom i olejowi ciasto jest wyjątkowo puszyste i wilgotne. Idealny na szabatowy stół lub świąteczne śniadanie.

## Składniki

- 550 g mąka pszenna (Najlepiej typ 550 lub chlebowa; do podsypywania przy formowaniu użyj odrobinę więcej.)
- 30 g cukier brązowy
- 25 g drożdże świeże (Można zastąpić 7 g suchych drożdży instant.)
- 160 g woda (Letnia, około 37°C – aktywuje drożdże bez ich niszczenia.)
- 2 szt żółtka jaj (Odpowiadają za złocisty kolor i puszystość miękiszu.)
- 2 szt jajka kurze
- 40 g olej słonecznikowy (Można użyć oleju rzepakowego o łagodnym smaku.)
- 1 łyżeczka sól
- 1 szt jajko do smarowania (Roztrzepane – można wymieszać z łyżką mleka dla jaśniejszej skórki.)
- 2 łyżka mak lub sezam (Do posypania wierzchu; można użyć obu jednocześnie.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Umieść drożdże i letnią wodę (37°C) w misce miksera lub naczyniu miksującym i mieszaj przez 2 minuty, aż drożdże się rozpuszczą.
2. Dodaj olej, cukier, mąkę i sól, a następnie wyrabiaj ciasto przez 4 minuty.
3. Po 1 minucie wyrabiania stopniowo wrzucaj przez otwór miksera całe jajka i żółtka.
4. Zostaw ciasto w misce przykryte ściereczką na 10 minut, by odpoczęło.
5. Wyrabiaj ponownie przez 2 minuty, następnie znów odczekaj 10 minut.
6. Wyrabiaj jeszcze raz przez 2 minuty, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
7. Przełóż ciasto do oprószonej mąką miski, przykryj i zostaw do wyrośnięcia na około 1 godzinę.
8. Wyrób ciasto chwilę na oprószonej blacie, podziel na porcje i uformuj plecionki chlebowe.
9. Posmaruj wierzch roztrzepanym jajkiem (opcjonalnie z łyżką mleka) i posyp makiem lub sezamem.
10. Zostaw uformowane chlebki do ponownego wyrośnięcia przez około 45 minut.
11. Nagrzej piekarnik do 180°C i piecz challah do zrumienienia, około 25–30 minut.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej letnią wodę (ok. 37°C – ciepłą jak kąpiel dziecka) do miski i wkrusz do niej drożdże. Mieszaj przez 2 minuty, aż drożdże całkowicie się rozpuszczą i powstanie jednolita ciecz.
- *Dlaczego:* Letnia woda aktywuje drożdże bez ich niszczenia – zbyt gorąca woda zabiłaby je i chleb by nie wyrósł.
- *Pro tip:* Jeśli po 10 minutach mieszanina nie zaczęła się pienić, drożdże mogły być nieaktywne – warto zacząć od nowych.

**Krok 2.** Dodaj do aktywowanych drożdży olej, cukier, przesianą mąkę i sól. Uruchom mikser z hakiem do ciasta i wyrabiaj przez 4 minuty na średnich obrotach.
- *Dlaczego:* Kolejność ma znaczenie – tłuszcz dodany razem z mąką zapewnia miękki miękisz bez nadmiernego rozwijania glutenu.
- *Pro tip:* Sól dodaj po stronie misy, z dala od drożdży – bezpośredni kontakt może osłabić ich aktywność.

**Krok 3.** Gdy mikser pracuje, wolno wlewaj lub wrzucaj przez otwór w pokrywie (lub po minucie wyrabiania) jajka i żółtka – jedno po drugim, czekając, aż każde się wchłonie.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie jajek pozwala glutenowi je wchłonąć i zapobiega zbryleniu ciasta.
- *Pro tip:* Jajka powinny być w temperaturze pokojowej – zimne jajka schładzają ciasto i spowalniają fermentację.

**Krok 4.** Przykryj miskę czystą ściereczką lub folią spożywczą i zostaw ciasto w spokoju na 10 minut w ciepłym miejscu.
- *Dlaczego:* Chwila odpoczynku pozwala glutenowi się zrelaksować, co ułatwia dalsze wyrabianie i sprawia, że ciasto staje się gładsze.
- *Pro tip:* Postaw miskę w lekko nagrzanym (30°C) piekarniku, jeśli w kuchni jest chłodno.

**Krok 5.** Wyrabiaj ciasto ponownie przez 2 minuty, a następnie znów przykryj i odczekaj kolejne 10 minut.
- *Dlaczego:* Dwuetapowe wyrabianie z przerwami buduje strukturę glutenu stopniowo, co daje lżejszy i bardziej puszysty miękisz.
- *Pro tip:* Ciasto powinno być miękkie i lekko lepkie, ale nie kleić się do rąk – jeśli bardzo się klei, dodaj łyżkę mąki.

**Krok 6.** Wyrabiaj ciasto ostatnie 2 minuty, aż będzie całkowicie gładkie, elastyczne i nie będzie kleić się do ścianek miski.
- *Dlaczego:* Dobrze wyrobione ciasto ma rozwiniętą sieć glutenu, dzięki której chleb wyrośnie równomiernie i będzie miał miękki miękisz.
- *Pro tip:* Zrób test okna: rozciągnij kawałek ciasta palcami – powinno być na tyle elastyczne, żeby przezierać przez nie światło bez rozerwania.

**Krok 7.** Przełóż ciasto do dużej miski delikatnie wysypanej mąką, przykryj wilgotną ściereczką i zostaw w ciepłym miejscu na około 1 godzinę, aż podwoi objętość.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie (fermentacja wstępna) nadaje chlebowi smak i puszystość dzięki działaniu drożdży.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy po naciśnięciu palcem wgłębienie powoli wraca – jeśli wraca od razu, potrzebuje więcej czasu.

**Krok 8.** Przebij ciasto pięścią, przełóż na oprószony mąką blat i podziel na 3 lub 6 równych części (zależnie od wielkości plecionki). Każdą część uformuj w długi wałek i zapleć jak warkocz.
- *Dlaczego:* Formowanie plecionki to znak rozpoznawczy challah – typowa challah to warkocz z 3 lub 6 pasm.
- *Pro tip:* Przy zaplataniu delikatnie naciągaj ciasto, żeby warkocz był napięty i nie rozjeżdżał się podczas pieczenia.

**Krok 9.** Ułóż uformowane chlebki na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Roztrzep jajko i dokładnie posmaruj nim każdą challah pędzelkiem. Posyp makiem lub sezamem.
- *Dlaczego:* Smarowanie jajkiem daje charakterystyczną złocistą, błyszczącą skórkę, która jest wizytówką challah.
- *Pro tip:* Nałóż dwie warstwy jajka – pierwszą przed wyrastaniem, drugą tuż przed wstawieniem do piekarnika, aby skórka była intensywnie złota.

**Krok 10.** Przykryj chlebki lekko ściereczką i zostaw je do ponownego wyrośnięcia przez około 45 minut – powinny wyraźnie zwiększyć objętość.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie (garowanie) powoduje, że miękisz będzie lżejszy i bardziej puszysty po upieczeniu.
- *Pro tip:* Nie zostawiaj do wyrośnięcia zbyt długo – przegarowane ciasto może opaść podczas pieczenia.

**Krok 11.** Nagrzej piekarnik do 180°C (góra-dół). Wstaw blachę z chlebkami i piecz przez 25–30 minut, aż skórka będzie intensywnie złotobrązowa, a po stuknięciu w spód chleb wyda głuchy dźwięk.
- *Dlaczego:* Prawidłowo rozgrzany piekarnik zapewnia równomierne pieczenie i dobrze wyrośnięty, lekki miękisz.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość termometrem do pieczenia – temperatura wewnątrz gotowej challah powinna wynosić 90–95°C.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 48 g |
| Cukry | 5 g |
| Tłuszcze | 9 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży suchych zamiast świeżych?**

Tak, użyj 7 g suchych drożdży instant zamiast 25 g świeżych. Drożdże instant możesz dodać bezpośrednio do mąki, bez wcześniejszego rozpuszczania w wodzie.

**Jak przechowywać challah, żeby długo pozostała miękka?**

Ostudzoną challah owiń szczelnie folią spożywczą lub przechowuj w torebce strunowej w temperaturze pokojowej do 3 dni. Można ją też zamrozić na do 2 miesięcy – po rozmrożeniu podgrzej chwilę w piekarniku.

**Czy challah jest koszerna?**

Tradycyjna challah jest pareve (nie zawiera nabiału), dzięki czemu można ją spożywać zarówno z daniami mięsnymi, jak i mlecznymi, zgodnie z przepisami koszerności. Ten przepis nie zawiera nabiału, więc jest koszerny.

**Dlaczego moja challah jest zbita, a nie puszysta?**

Najczęstszą przyczyną jest niewystarczające wyrabianie ciasta lub zbyt mało czasu na wyrastanie. Upewnij się, że ciasto jest dobrze wyrobione (test okna) i że wyrastało w odpowiednio ciepłym miejscu wystarczająco długo.

**Czy mogę dodać do ciasta rodzynki lub inne dodatki?**

Tak, rodzynki to klasyczny dodatek do challah na Rosz Haszana (Żydowy Nowy Rok). Dodaj około 80–100 g rodzynek po ostatnim wyrabianiu, wgniatając je delikatnie w ciasto przed formowaniem.

**Jak zapleść challah z 6 pasm?**

Ułóż 6 wałków z ciasta w wachlarz i zaplataj od środka na zewnątrz według wzoru: prawy środkowy nad lewym sąsiednim, lewy skrajny pod środkowy. Istnieje wiele tutoriali wideo, które krok po kroku pokazują ten wzór.