---
slug: chleb-czosnkowy-grzegorza-z-calymi-zabkami-czosnku
title: "Chleb czosnkowy Grzegorza (z całymi ząbkami czosnku)"
servings: 8
prep_time_minutes: 180
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["appetizer", "side_dish", "snack"]
---

# Chleb czosnkowy Grzegorza (z całymi ząbkami czosnku)

Chleb czosnkowy Grzegorza to aromatyczny chleb z całymi ząbkami czosnku, które są najpierw gotowane, a potem duszone w balsamicznym sosie. Idealny jako przekąska lub dodatek do obiadu, smaczny i prosty w wykonaniu.

## Składniki

- 400 g pszennej mąki (najlepiej szymanowskiej)
- 100 g pszennej mąki pełnoziarnistej
- 30 ml zarodków pszennych
- 0 szt sok z połowy pomarańczy (sok z połowy pomarańczy)
- 40 g świeżych drożdży (lub opakowanie drożdży suszonych na 1/2 kg mąki)
- 15 ml cukru
- 15 ml soli
- 83.3 ml ciepłego mleka
- 0 szt sok z połowy cytryny (sok z połowy cytryny)
- 300 ml ciepłej wody (lub trochę mniej lub więcej)
- 90 ml oliwy
- 15 ml mąki kukurydzianej (można ewentualnie pominąć) *(opcjonalnie)*
- 3 główki główki czosnku
- 30 ml octu balsamicznego (można ewentualnie pominąć) *(opcjonalnie)*
- 15 ml cukru (dla sosu)
- 2.5 ml soli (1/2 łyżeczki)
- 1 szczypta świeżo zmielony czarny pieprz
- 1 szczypta oliwa do wysmarowania formy (do wysmarowania)
- 125 ml pszennej mąki do podsypywania (około 1/2 szklanki)

## Przygotowanie

1. Do dużej miski wsyp drożdże, dodaj cukier, wlej ciepłe mleko, dokładnie wymieszaj, odstaw w ciepłe miejsce na 10 minut, aż drożdże zaczną intensywnie pracować.
2. Do zaczynu wsyp oba rodzaje mąki oraz zarodki.
3. Wlej sok pomarańczowy i cytrynowy.
4. Wlewaj stopniowo wodę i mieszaj do uzyskania dość luźnego ciasta.
5. Jedną rękę skrop oliwą i zacznij wyrabiać ciasto.
6. Powinno być miękkie i nieco przywierać do dłoni, więc co kilka chwil skrapiaj ją ponownie oliwą, aż do jej wyczerpania.
7. Wyjmij ciasto z miski i uformuj w kulę.
8. Miskę wysyp mąką, włóż ciasto, przykryj wilgotną ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia (do podwojenia objętości) - trwa to około 50-90 minut.
9. Podziel czosnek na ząbki.
10. Przełóż je do miseczki i zalej gorącą wodą.
11. Po kilku minutach obierz je ze skóry (dzięki tej metodzie zrobisz to dużo szybciej).
12. W rondelku zagotuj szklankę wody, włóż czosnek i gotuj do miękkości - w zależności od wielkości ząbków zajmie Ci to od 5 do 10 minut.
13. Ugotowane ząbki odcedź.
14. Na patelni rozgrzej oliwę, wrzuć czosnek, dodaj ocet balsamiczny, cukier, pieprz, kilka łyżek wody.
15. Gotuj na średnim ogniu cały czas mieszając, aż sos całkowicie odparuje.
16. Ząbki przełóż do miseczki.
17. Wyrośnięte ciasto przełóż na stolnicę wysypaną mąką.
18. Wyrabiaj je przez 2-3 minuty, często podsypując mąką.
19. Uformuj z ciasta prostokąt o wymiarach około 30 x 40 cm i grubości 1/2 cm.
20. Rozłóż na krótszej połowie ciasta ząbki czosnku.
21. Chleb przełóż do wysmarowanej formy.
22. Posmaruj oliwą i posyp mąką kukurydzianą.
23. Przykryj wilgotną ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do ponownego wyrośnięcia - chleb powinien podwoić swoją objętość.
24. Trwa to około 50-60 minut.
25. Piekarnik rozgrzej do 200 stopni.
26. Wstaw do niego na dół naczynie z wodą (ja używam płaskiej formy do pieczenia).
27. Wstaw wyrośnięty chleb i piecz przez 40-50 minut, aż skórka będzie rumiana.
28. Wyjmij z piekarnika, wyjmij z formy i wystudź na kratce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce rozpuść drożdże w ciepłym mleku z dodatkiem cukru, dokładnie wymieszaj i odstaw na 10 minut, aby aktywować drożdże.
- *Dlaczego:* Drożdże potrzebują ciepła i cukru, by zacząć pracować i wytworzyć pianę, co oznacza, że są aktywne.
- *Pro tip:* Upewnij się, że mleko nie jest zbyt gorące – może zabić drożdże. Idealna temperatura to około 37°C.

**Krok 2.** Do aktywowanego zaczynu dodaj obie mąki i zarodki pszennych, mieszając łyżką.
- *Dlaczego:* Dodanie mąki na tym etapie pozwala na stopniowe połączenie składników i uniknięcie grudek.
- *Pro tip:* Mieszaj delikatnie, by nie uszkodzić struktury zarodków pszennych.

**Krok 3.** Wlej sok z połowy pomarańczy i połowy cytryny do miski z mąką i zaczynem.
- *Dlaczego:* Kwasy z cytrusów poprawiają elastyczność ciasta i dodają delikatnej świeżości.
- *Pro tip:* Wyciśnij owoce dokładnie – im więcej soku, tym lepsza konsystencja ciasta.

**Krok 4.** Stopniowo wlewaj ciepłą wodę, mieszając, aż ciasto stanie się luźne i lekko klejące.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie wody pozwala lepiej kontrolować konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Nie dodawaj całej wody od razu – ciasto może nie potrzebować całej ilości.

**Krok 5.** Skrop rękę oliwą i zacznij wyrabiać ciasto w misce.
- *Dlaczego:* Oliwa zapobiega przywieraniu ciasta do rąk i ułatwia wyrabianie.
- *Pro tip:* Użyj oliwy zamiast mąki, by nie przesuszyć ciasta.

**Krok 6.** Wyrabiaj ciasto, co chwilę skrapiając rękę oliwą, aż przestanie przywierać.
- *Dlaczego:* Oliwa nadaje ciastu elastyczność i zapobiega jego wysychaniu.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto nadal klei się bardzo, dodaj niewielką ilość mąki, ale oszczędnie.

**Krok 7.** Wyjmij ciasto z miski i uformuj z niego gładką kulę.
- *Dlaczego:* Kula pomaga równomiernemu wyrośnięciu ciasta i lepszej strukturze.
- *Pro tip:* Roluj ciasto pod ręką na lekko podsianej powierzchni, by uzyskać gładką powierzchnię.

**Krok 8.** Wysyp miskę mąką, włóż kulę ciasta, przykryj wilgotną ściereczką i odstaw do wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Wilgotna ściereczka zapobiega wysychaniu powierzchni ciasta podczas wypoczynku.
- *Pro tip:* Wybierz ciepłe miejsce bez przeciągów – np. obok kaloryfera lub w wyłączonym piekarniku.

**Krok 9.** Rozłóż główki czosnku i oddziel ząbki od siebie.
- *Dlaczego:* Oddzielanie ząbków ułatwia ich obranie i gotowanie.
- *Pro tip:* Zacznij od najmniejszych ząbków – są łatwiejsze do obierania.

**Krok 10.** Przełóż ząbki do miseczki i zalej je gorącą wodą na kilka minut.
- *Dlaczego:* Gorąca woda ułatwia odluskanie skóry z czosnku.
- *Pro tip:* Nie używaj wrzątku – może zbyt bardzo ugotować czosnek.

**Krok 11.** Po kilku minutach zdejmij skórki z ząbków czosnku.
- *Dlaczego:* Podgrzana skórka łatwo się zdejmuje, oszczędzając czas i nerwy.
- *Pro tip:* Delikatnie uciskaj ząbek – skórka powinna się samego zsunąć.

**Krok 12.** W rondelku zagotuj szklankę wody, dodaj ząbki czosnku i gotuj 5–10 minut, aż będą miękkie.
- *Dlaczego:* Gotowanie czosnku usuwa surowy, ostry smak i czyni go łagodniejszym.
- *Pro tip:* Nie gotuj zbyt długo – miękkie, ale nie rozpadające się ząbki są idealne.

**Krok 13.** Odsącz ugotowane ząbki czosnku przez sito.
- *Dlaczego:* Odcedzenie usuwa nadmiar wody i przygotowuje czosnek do dalszego przetwarzania.
- *Pro tip:* Delikatnie potrząśnij sitem, by woda szybciej spłynęła.

**Krok 14.** Na patelni rozgrzej oliwę, dodaj ząbki czosnku, ocet balsamiczny, cukier, pieprz i kilka łyżek wody.
- *Dlaczego:* Smażenie w sosie balsamicznym nadaje czosnkowi słodko-kwaśny smak i błyszczącą skórkę.
- *Pro tip:* Użyj patelni z grubym dnem, by sos nie przypalił się.

**Krok 15.** Gotuj na średnim ogniu, mieszając, aż ciecz całkowicie odparuje.
- *Dlaczego:* Odparowanie cieczy koncentruje smak i pokrywa czosnek aromatyczną glazurą.
- *Pro tip:* Mieszaj delikatnie, by nie rozgnieść ząbków.

**Krok 16.** Przełóż duszone ząbki czosnku do miseczki i odłóż na później.
- *Dlaczego:* Gotowe ząbki muszą być schłodzone przed dodaniem do ciasta.
- *Pro tip:* Nie odstawiaj zbyt daleko – będą potrzebne za kilka minut.

**Krok 17.** Przełóż wyrośnięte ciasto na stolnicę posypaną mąką.
- *Dlaczego:* Podsypywanie mąką zapobiega przywieraniu ciasta do blatu.
- *Pro tip:* Użyj tylko tyle mąki, by ciasto nie przylegało – nie przesusz ciasta.

**Krok 18.** Wyrabiaj ciasto przez 2–3 minuty, często podsypując mąką, by nie przywierało.
- *Dlaczego:* Wyrabianie aktywuje gluten i poprawia strukturę chleba.
- *Pro tip:* Używaj pięści i dłoni, by wyrabiać równomiernie – nie spieszyć się.

**Krok 19.** Uformuj z ciasta prostokąt o wymiarach ok. 30 x 40 cm i grubości 0,5 cm.
- *Dlaczego:* Prostokąt ułatwia równomierne rozłożenie nadzienia i zwinięcie.
- *Pro tip:* Użyj wałka i linijki, by uzyskać równe krawędzie.

**Krok 20.** Na jednej połowie prostokąta ułóż całe ząbki czosnku.
- *Dlaczego:* Rozłożenie nadzienia tylko na połowie ułatwia zwinięcie chleba.
- *Pro tip:* Ułóż ząbki rzędami – będą ładnie widoczne po upieczeniu.

**Krok 21.** Delikatnie przełóż całe ciasto do wysmarowanej oliwą formy do pieczenia.
- *Dlaczego:* Wysmarowana forma zapobiega przywieraniu chleba.
- *Pro tip:* Użyj łyżki do podważenia ciasta, jeśli przylega.

**Krok 22.** Posmaruj powierzchnię chleba oliwą i posyp mąką kukurydzianą.
- *Dlaczego:* Mąka kukurydziana nadaje chrupiącą skórkę i ładny wygląd.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz mąki kukurydzianej, możesz pominąć lub zastąpić drobną panierką.

**Krok 23.** Przykryj chleb wilgotną ściereczką i odstaw do ponownego wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Drugie wyrośnięcie sprawia, że chleb będzie puszysty i lekki.
- *Pro tip:* Nie stawiaj formy w zbyt ciepłym miejscu – może przewinąć się.

**Krok 24.** Odczekaj około 50–60 minut, aż chleb podwoi objętość.
- *Dlaczego:* Czas zależy od temperatury – cieplej = szybciej, ale nie gorzej.
- *Pro tip:* Sprawdź wzrokowo – jeśli chleb wyraźnie puchnie, jest gotowy do pieczenia.

**Krok 25.** Rozgrzej piekarnik do 200°C.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura zapewnia równomierne upieczenie i rumianą skórkę.
- *Pro tip:* Rozgrzewaj piekarnik z wyprzedzeniem – min. 15 minut przed pieczeniem.

**Krok 26.** Na dno piekarnika wstaw naczynie z wodą.
- *Dlaczego:* Para wodna utrzymuje wilgotność, dzięki czemu skórka nie wysycha.
- *Pro tip:* Użyj metalowej formy – nie pęknie od ciepła.

**Krok 27.** Wstaw formę z chlebem i piecz 40–50 minut, aż skórka będzie rumiana.
- *Dlaczego:* Długi czas pieczenia zapewnia przypieczenie wnętrza i aromatyczny wygląd.
- *Pro tip:* Po 35 min. sprawdź termometrem – wnętrze powinno mieć ok. 95°C.

**Krok 28.** Wyjmij chleb z piekarnika, ostudź chwilę i przełóż na kratkę do całkowitego wystudzenia.
- *Dlaczego:* Kratka zapobiega zaparzeniu się spodu i utrzymuje chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Nie kroj chleba zaraz po pieczeniu – odczekaj min. 30 minut.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 285 kcal |
| Białko | 9.2 g |
| Węglowodany | 52.1 g |
| Cukry | 6.3 g |
| Tłuszcze | 6.8 g |
| Błonnik | 3.7 g |
| Sód | 620 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zamiast świeżych drożdży użyć suszonych?**

Tak, możesz użyć opakowania drożdży suszonych przeznaczonych na pół kilograma mąki. Wtedy pomiń etap aktywowania w mleku i dodaj je bezpośrednio do mąki.

**Dlaczego czosnek najpierw gotuję, a potem duszę?**

Gotowanie usuwa surowy, ostry smak czosnku, a dalsze duszenie w sosie balsamicznym nadaje mu słodko-kwaśny, głęboki aromat.

**Czy chleb można zamrozić?**

Tak, chleb można pokroić i zamrozić po wystudzeniu. Rozmrażaj w piekarniku lub na patelni – smakuje jak świeży.

**Dlaczego wstawiam naczynie z wodą do piekarnika?**

Para wodna utrzymuje wilgotność, co zapobiega wyschnięciu skórki i pozwala chlebowi lepiej wypiec się w środku.

**Czy można zrobić chleb bez mąki kukurydzianej?**

Tak, mąka kukurydziana jest opcjonalna. Można ją pominąć lub zastąpić drobną panierką dla chrupiącej powierzchni.

**Jak przechowywać chleb czosnkowy?**

Chleb przechowuj w folii lub torbie w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można też pokroić i zamrozić na dłużej.