---
slug: chleb-edzi
title: "CHLEB EDZI"
servings: 30
prep_time_minutes: 150
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# CHLEB EDZI

Chleb Edzi to pszenny chleb na długo fermentującym zaczyinie, bogaty w otręby i nasiona oleiste. Długie wyrastanie przez noc nadaje mu głęboki smak i wilgotny miąższ. Idealny zarówno w formie keksowej, jak i jako okrągły bochenek.

## Składniki

- 550 g mąka pszenna typ 450 (400 g do zaczynu + 150 g dodawane po wyrośnięciu)
- 500 g letnia woda (Temperatura wody ok. 35–38°C aktywuje drożdże)
- 150 g otręby pszenne
- 50 g nasiona oleiste (dynia, słonecznik itp.) (Można użyć mieszanki pestek dyni, słonecznika, siemienia lnianego)
- 10 g drożdże świeże
- 15 g sól
- 1 łyżeczka cukier (Cukier przyspiesza aktywację drożdży w zaczyinie)

## Przygotowanie

1. Połącz 400 g mąki, 500 g letniej wody, drożdże i cukier w misce lub mikserze i mieszaj 1 minutę do uzyskania gęstej masy.
2. Przykryj zaczyn ściereczką i odstaw na 10 godzin (np. na noc) w temperaturze pokojowej do wyrośnięcia.
3. Do wyrośniętego zaczynu dodaj sól, nasiona oleiste, otręby pszenne i pozostałe 150 g mąki.
4. Mieszaj ciasto mikserem ok. 2 minuty na funkcji wyrabiania ciasta, aż składniki się połączą.
5. Przełóż ciasto do formy wysypanej płatkami owsianymi lub uformuj kulę; pozostaw do wyrośnięcia na ok. 1 godzinę w ciepłym miejscu.
6. Po wyrośnięciu posyp wierzch chleba mąką lub nasionami według uznania.
7. Piecz chleb w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 1,5 godziny, aż skórka będzie złotobrązowa.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Odmierz 400 g mąki pszennej, 500 g letniej wody, drożdże i łyżeczkę cukru. Umieść wszystko w dużej misce lub dzieży miksera i mieszaj 1 minutę do uzyskania jednolitej, gęstej masy – to jest zaczyn.
- *Dlaczego:* Zaczyn to wstępna mieszanina, która daje drożdżom czas na namnożenie się i nadaje chlebowi głębszy smak.
- *Pro tip:* Woda powinna być letnia (ok. 35–38°C) – gorąca zabije drożdże, a zimna je uśpi.

**Krok 2.** Przykryj miskę z zaczynem czystą ściereczką lub folią spożywczą i pozostaw w temperaturze pokojowej na 10 godzin – najwygodniej przygotować go wieczorem i piec rano.
- *Dlaczego:* Długa fermentacja sprawia, że chleb ma lepszą strukturę, smak i jest łatwiej strawny.
- *Pro tip:* Postaw miskę z dala od przeciągów – optymalna temperatura to ok. 20–22°C.

**Krok 3.** Do wyrośniętego, bąbelkującego zaczynu wsyp sól, nasiona oleiste, otręby pszenne i pozostałe 150 g mąki. Składniki po prostu wsyp na wierzch zaczynu – będą wymieszane w kolejnym kroku.
- *Dlaczego:* Sól dodaje się dopiero teraz, bo zbyt wczesne dodanie może spowalniać aktywność drożdży.
- *Pro tip:* Użyj mieszanki ulubionych nasion – np. pestek dyni, słonecznika i siemienia lnianego dla bogatszego smaku.

**Krok 4.** Mieszaj ciasto mikserem przez ok. 2 minuty używając haka do ciasta, aż wszystkie składniki połączą się w jednolite, lekko lepkie ciasto.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, co nadaje chlebowi sprężystą, elastyczną strukturę.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz miksera, wyrabiaj ciasto ręcznie przez ok. 8–10 minut – ciasto będzie lekko lepkie, to normalne.

**Krok 5.** Przełóż ciasto do natłuszczonej formy keksowej wysypanej płatkami owsianymi lub połóż je na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i uformuj kulę. Przykryj i zostaw w ciepłym miejscu na ok. 1 godzinę, aż ciasto wyraźnie zwiększy objętość.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie nadaje chlebowi puszystość i lekką strukturę miąższu.
- *Pro tip:* Możesz wstawić ciasto do piekarnika nagrzanego tylko do 30°C – to idealne miejsce do wyrastania.

**Krok 6.** Gdy ciasto wyrośnie, oprósz wierzch delikatnie mąką lub posyp ulubionymi nasionami, które nadadzą chlebowi apetyczny wygląd i chrupiącą skórkę.
- *Dlaczego:* Posypka zapobiega nadmiernemu spękaniu skórki i wzbogaca smak oraz wygląd chleba.
- *Pro tip:* Możesz naciąć wierzch ostrym nożem lub żyletką piekarską – chleb ładniej się rozejdzie podczas pieczenia.

**Krok 7.** Nagrzej piekarnik do 180°C (góra/dół) i wstaw chleb na 1,5 godziny. Chleb jest gotowy, gdy skórka jest złotobrązowa, a stuknięty od spodu wydaje głuchy dźwięk.
- *Dlaczego:* Długi czas pieczenia w niskiej temperaturze zapewnia równomierne wypieczenie grubego bochenka.
- *Pro tip:* Po upieczeniu wyjmij chleb z formy i ostudź na kratce – nigdy nie krój gorącego chleba, bo miąższ będzie się kleić.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 78 kcal |
| Białko | 2.8 g |
| Węglowodany | 14.2 g |
| Cukry | 0.5 g |
| Tłuszcze | 1.4 g |
| Błonnik | 1.6 g |
| Sód | 184 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, zastąp 10 g świeżych drożdży ok. 3–4 g drożdży instant. Drożdże instant można wymieszać bezpośrednio z mąką, bez wcześniejszego rozpuszczania.

**Co zrobić, jeśli nie mam miksera?**

Ciasto można wyrabiać ręcznie – wystarczy ok. 8–10 minut energicznego ugniatania. Ciasto jest dosyć luźne, więc praca z nim jest łatwa.

**Czy chleb można piec bez formy?**

Tak, uformuj z ciasta okrągły bochenek i połóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia. Chleb będzie nieco bardziej płaski, ale równie smaczny.

**Jak przechowywać upieczony chleb?**

Ostudzoną chleb przechowuj zawinięty w bawełnianą ściereczkę lub w papierowej torbie w temperaturze pokojowej – zachowa świeżość przez 3–4 dni. Można go też kroić i mrozić.

**Czy można zmienić rodzaj mąki?**

Część mąki pszennej typ 450 można zastąpić mąką pełnoziarnistą typ 750 lub 1050, pamiętaj jednak, że chleb będzie gęstszy i może wymagać odrobiny więcej wody.

**Dlaczego zaczyn musi stać aż 10 godzin?**

Długa fermentacja (tzw. zimna lub wolna) pozwala drożdżom i bakteriom kwasu mlekowego rozwinąć bogaty smak i aromat, a gluten się naturalnie rozluźnia, co ułatwia trawienie.