---
slug: chleb-litewski-z-bakaliami
title: "Chleb litewski z bakaliami"
servings: 30
prep_time_minutes: 300
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["bread", "breakfast_dish", "snack"]
---

# Chleb litewski z bakaliami

Chleb litewski z bakaliami to aromatyczny, zdrowy chleb z dodatkiem suszonych owoców i orzechów. Idealny na śniadanie lub jako przekąska. Gotowanie wymaga cierpliwości, ale smak się opłaca.

## Składniki

- 250 g zaczyn żytni
- 50 g otręby pszennne
- 100 ml wrzątek
- 175 g mąka żytnia razowa (2000)
- 75 g mąka żytnia chlebowa (720)
- 150 ml letnia woda
- 15 ml melasa
- 2.5 ml sól
- 10 szt daktyl
- 5 szt morela
- 4 szt figa
- 10 szt śliwka suszona
- 125 ml orzech włoski

## Przygotowanie

1. Otręby zalać wrzątkiem i ostudzić do temperatury pokojowej.
2. Odłożyć 2 łyżki mąki żytniej razowej i uprażyć na suchej patelni do jasnożółtego koloru.
3. Sól rozpuścić w niewielkiej ilości wrzątku.
4. Bakalie pokroić w kostkę o boku około 0,5 cm, orzechy grubo posiekać.
5. Wszystkie składniki oprócz bakalii i soli dokładnie wymieszać.
6. Dodać rozpuszczoną sól i ponownie wymieszać ciasto.
7. Przełożyć ciasto do natłuszczonej formy do pieczenia (keksówka 30 cm).
8. Odstawić ciasto do wyrośnięcia na 4–6 godzin w ciepłym miejscu.
9. Piec 15 minut w 230°C, potem 30 minut w 200°C i 25 minut w 180°C.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wymieszaj otręby z wrzątkiem w misce i odstaw na bok, aż ostygną do temperatury pokojowej, by nie zabić drożdży w zaczynie.
- *Dlaczego:* Otręby muszą nabrać wilgoci, a zbyt wysoka temperatura może uszkodzić naturalne drożdże w zaczynie.
- *Pro tip:* Możesz dodać odrobinę zimnej wody, jeśli mieszanina nadal będzie zbyt gorąca.

**Krok 2.** Weź 2 łyżki mąki żytniej razowej i podsmaż na suchej patelni, ciągle mieszając, aż zmieni kolor i zacznie pachnieć orzechami.
- *Dlaczego:* Upłynięcie mąki nadaje chlebowi głębszy, tostsowy smak.
- *Pro tip:* Nie odchodź od patelni – mąka szybko się przypala.

**Krok 3.** Rozpuść sól w kilku łyżkach wrzątku, mieszając, aż całkowicie się rozpuści.
- *Dlaczego:* Sól dodana osobno zapewnia jej równomierne rozłożenie bez zabijania drożdży.
- *Pro tip:* Nie dodawaj soli bezpośrednio do zaczynu – może osłabić jego działanie.

**Krok 4.** Pokrój wszystkie suszone owoce w małe kostki, a orzechy posiekaj nożem na gruboziarnisty posiek.
- *Dlaczego:* Małe kawałki równomiernie rozłożą się w cieście i nie będą przeszkadzać w krojeniu chleba.
- *Pro tip:* Nie krojone zbyt drobno – lepszy efekt teksturalny.

**Krok 5.** Do dużej miski wsyp wszystkie suche składniki, dodaj zaczyn, wodę i melasę, a następnie miesz łyżką lub rękami, aż powstanie gęste ciasto.
- *Dlaczego:* Wymieszanie wszystkiego poza solą i bakaliami zapobiega przedwczesnemu hamowaniu fermentacji.
- *Pro tip:* Użyj drewnianej łyżki – łatwiej będzie radzić sobie z gęstym ciastem.

**Krok 6.** Wlej rozpuszczoną sól do ciasta i dokładnie wymieszaj, aż całość będzie jednolita.
- *Dlaczego:* Sól daje smak i wzmacnia gluten, ale musi być dodana ostrożnie, by nie zaburzyć fermentacji.
- *Pro tip:* Mieszaj delikatnie, ale dokładnie – nie chcesz stracić powstałych pęcherzyków powietrza.

**Krok 7.** Posmaruj formę do pieczenia masłem lub olejem, a następnie przełóż do niej całe ciasto, wyrównując powierzchnię.
- *Dlaczego:* Natłuszczona forma zapobiega przywieraniu chleba i ułatwia wyjmowanie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Możesz wyłożyć formę papierem do pieczenia dla dodatkowego bezpieczeństwa.

**Krok 8.** Przykryj formę ściereczką i odstaw do ciepłego miejsca na 4–6 godzin, aż ciasto wyrośnie i wypełni formę.
- *Dlaczego:* Zaczyn potrzebuje czasu, by zadziałał i napuścił ciasto naturalnie.
- *Pro tip:* Idealne miejsce to kuchnia bez przeciągów, np. obok grzejnika w zimie.

**Krok 9.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz zgodnie z harmonogramem: 15 min w 230°C, potem 30 min w 200°C i 25 min w 180°C.
- *Dlaczego:* Stopniowe obniżanie temperatury pozwala chlebowi dobrze upiec się w środku bez przypalenia skórki.
- *Pro tip:* Po pieczeniu sprawdź gotowość wbijając patyczek – jeśli wychodzi suchy, chleb jest gotowy.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 125 kcal |
| Białko | 3.1 g |
| Węglowodany | 24.5 g |
| Cukry | 11.2 g |
| Tłuszcze | 2.8 g |
| Błonnik | 3.4 g |
| Sód | 120 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić zaczyn żytni drożdżami?**

Tak, ale smak i tekstura będą inne. Użyj 7 g suchych drożdży i dodaj łyżkę cukru, aby je aktywować. Zaczyn daje głębszy aromat i lepszą konsystencję.

**Dlaczego chleb nie wypiekł się w środku?**

Prawdopodobnie temperatura była za wysoka lub pieczenie było zbyt krótkie. Upewnij się, że pieczesz zgodnie z etapami i sprawdź patyczkiem gotowość.

**Jak przechowywać chleb litewski?**

Przechowuj w pudełku na chleb lub w folii w temperaturze pokojowej. Świerzy trwa 4–5 dni. Można też pokroić i zamrozić.

**Czy chleb można zrobić bez melasy?**

Melasa nadaje charakterystyczny słodko-gorzki smak. Można ją zastąpić esencją malinową lub miodem, ale smak będzie inny.

**Czy można dodać inne suszone owoce?**

Tak, chętnie sprawdzą się rodzynki, porzeczki lub ananas. Unikaj zbyt wilgotnych dodatków, które mogą rozmiękczyć ciasto.

**Dlaczego ciasto nie wyrosło?**

Zaczyn mógł być nieaktywny, temperatura w kuchni zbyt niska lub sól została dodana za wcześnie. Upewnij się, że wszystko jest w odpowiedniej temperaturze.