---
slug: chleb-na-zakwasie-chleb-pszenno-zytni-bez-drozdzy
title: "Chleb na zakwasie (chleb pszenno-żytni bez drożdży)"
servings: 8
prep_time_minutes: 600
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["bread"]
---

# Chleb na zakwasie (chleb pszenno-żytni bez drożdży)

Tradycyjny chleb pszenno-żytni przygotowany na zakwasie żytnim bez dodatku drożdży. Proces fermentacji trwa 8-10 godzin, co nadaje chlebowi charakterystyczny kwaskowaty smak i aromat. Wypiek wymaga cierpliwości, ale rezultat to chrupiący bochenek o gęstym, wilgotnym miąższu.

## Składniki

- 100 g zakwas żytni
- 5 g sól
- 430 ml woda
- 250 g mąka pszenna typ 650
- 300 g mąka żytnia typ 720

## Przygotowanie

1. W dużej misce wymieszaj zakwas żytni z wodą, solą i obydwoma rodzajami mąki.
2. Wymieszaj składniki łyżką do uzyskania jednolitego ciasta. Zostaw na 8-10 godzin w temperaturze pokojowej.
3. Wyrabiaj ciasto przez 3 minuty ręcznie lub mikserem. Przełóż do natłuszczonej formy do chleba.
4. Po godzinie posmaruj wierzch olejem. Gdy ciasto wyrośnie na 0,5 cm od brzegu formy, wstaw do zimnego piekarnika.
5. Piecz w temperaturze 220°C przez 50-60 minut do złotobrązowego koloru.
6. Wyjmij z piekarnika i ostudź na kratce. Krój najwcześniej po godzinie od wyjęcia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce o pojemności minimum 2 litrów wymieszaj 100g zakwasu żytniego z 430ml letniej wody (temperatura pokojowa). Dodaj 5g soli i wymieszaj do rozpuszczenia. Wsyp 250g mąki pszennej typ 650 i 300g mąki żytniej typ 720.
- *Dlaczego:* Duża miska pozwala na swobodne mieszanie, a letnia woda aktywuje bakterie w zakwasie bez ich zabijania.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz zakwasu, możesz go kupić w sklepie ze zdrową żywnością lub poprosić znajomych piekarzy o odrobinę.

**Krok 2.** Mieszaj energicznie drewnianą łyżką przez 3-4 minuty, aż wszystkie składniki połączą się w lepkie ciasto. Przykryj miskę wilgotną ściereczką i zostaw w temperaturze 20-22°C na 8-10 godzin.
- *Dlaczego:* Długa fermentacja pozwala bakteriom kwasu mlekowego rozwijać smak i poprawić strawność chleba.
- *Pro tip:* Najlepiej nastawić ciasto wieczorem, by rano móc piec świeży chleb.

**Krok 3.** Po fermentacji wyrabiaj ciasto rękami przez 3 minuty na posypanej mąką powierzchni. Przełóż do natłuszczonej olejem formy do chleba o wymiarach 25x11 cm. Wygładź powierzchnię wilgotną ręką.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija strukturę glutenu, co daje chlebowi odpowiednią konsystencję.
- *Pro tip:* Wilgotne ręce zapobiegają przyklejaniu się ciasta i pomagają wygładzić powierzchnię.

**Krok 4.** Pozostaw formę w cieple na 1 godzinę, następnie posmaruj wierzch olejem pędzelkiem. Gdy ciasto wyrośnie na 0,5 cm od brzegu formy, wstaw do zimnego piekarnika i ustaw temperaturę na 220°C.
- *Dlaczego:* Wstawianie do zimnego piekarnika pozwala ciąslu na ostatni wzrost podczas nagrzewania.
- *Pro tip:* Oleju nie żałuj - da chlebowi piękną, złotą skórkę.

**Krok 5.** Piecz przez 50-60 minut w temperaturze 220°C, aż chleb będzie złotobrązowy i będzie wydawał głuchy dźwięk przy stukaniu w spód. Wyjmij z formy i ostudź na kratce minimum 1 godzinę przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Studzenie pozwala miąższowi się ustabilizować - ciepły chleb jest trudny do krojenia i może się rozpadać.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość, wyjmując chleb z formy i stukając w spód - głuchy dźwięk oznacza, że jest gotowy.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 185 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 1.2 g |
| Tłuszcze | 1.1 g |
| Błonnik | 4.8 g |
| Sód | 290 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Skąd wziąć zakwas żytni?**

Możesz go kupić w sklepie ze zdrową żywnością, wypożyczyć od znajomych piekarzy lub przygotować samodzielnie - proces trwa około tygodnia.

**Czy mogę skrócić czas fermentacji?**

Nie zaleca się. 8-10 godzin fermentacji jest kluczowe dla rozwoju smaku i właściwego ukiszenia ciasta.

**Dlaczego chleb wstawiam do zimnego piekarnika?**

Stopniowe nagrzewanie pozwala ciąsłu na ostatni wzrost i zapobiega pękaniu skórki.

**Jak długo można przechowywać chleb?**

W workku papierowym lub lnianej ściereczce - do 5 dni. Można go też pokroić i zamrozić.

**Czy mogę dodać nasiona lub przyprawy?**

Tak, możesz dodać 50-80g nasion słonecznika, dyni czy kminu do ciasta przed fermentacją.

**Co zrobić, jeśli chleb nie wyrósł?**

Sprawdź świeżość zakwasu i temperaturę fermentacji. Zimno spowalnia proces, za gorąco może zabić bakterie.