---
slug: chleb-od-marty
title: "Chleb od Marty"
servings: 1
prep_time_minutes: 540
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["bread"]
---

# Chleb od Marty

Chleb na zakwasie o tradycyjnym smaku, przygotowywany w długim procesie fermentacji. Charakteryzuje się chrupkącą skórką i wilgotnym, aromatycznym miąższem z dodatkiem ziaren słonecznika. Idealny do codziennej konsumpcji oraz jako dodatek do posiłków.

## Składniki

- 375 g mąka pszenna chlebowa
- 475 ml woda
- 15 g sól
- 5 g ziarna słonecznika
- 100 g zakwas
- 10 ml olej do smarowania
- 20 g bułka tarta do posypania

## Przygotowanie

1. Do miski włożyć składniki w kolejności: woda, zakwas, mąka, sól, ziarna słonecznika.
2. Wyrabiać ciasto około 10 minut do uzyskania jednolitej konsystencji.
3. Przygotować formę do pieczenia - natłuścić olejem i posypać bułką tartą.
4. Włożyć ciasto do formy i odstawić w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na 7 godzin.
5. Opcjonalnie posypać wierzch makiem lub sezamem.
6. Piec w piekarniku nagrzanym do 190°C przez 50-60 minut.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Do dużej miski nalej 475 ml letniej wody (temperatura około 25-30°C), dodaj 100g zakwasu, następnie wsyp 375g mąki chlebowej, 15g soli i 5g ziaren słonecznika w podanej kolejności.
- *Dlaczego:* Kolejność składników jest ważna - woda i zakwas tworzą podstawę fermentacji, mąka wiąże składniki, a sól dodana na końcu nie zahamuje działania drożdży.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę wody palcem - powinna być letnia, nie gorąca, by nie zabić bakterii kwasu mlekowego w zakwasie.

**Krok 2.** Wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem przez dokładnie 10 minut, aż stanie się elastyczne i będzie odchodzić od ścianek miski.
- *Dlaczego:* Długie wyrabianie rozwija gluten, który zapewni chlebowi odpowiednią strukturę i sprężystość.
- *Pro tip:* Ciasto powinno być nieco lepkie - nie dodawaj dodatkowej mąki, bo chleb będzie suchy.

**Krok 3.** Natłuść formę do pieczenia olejem (około 10 ml) i równomiernie posyp bułką tartą (20g), aby chleb się nie przykleil.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i bułka tarta tworzą barierę między ciastem a formą, ułatwiając wyjmowanie gotowego chleba.
- *Pro tip:* Możesz zastąpić bułkę tartą mąką żytną lub płatkami owsianymi dla ciekawszego smaku.

**Krok 4.** Przełóż ciasto do przygotowanej formy, przykryj czystą ściereczką i zostaw w ciepłym miejscu (22-26°C) na 7 godzin, aż podwoi swoją objętość.
- *Dlaczego:* Długa fermentacja rozwija smak i aromat chleba oraz czyni go bardziej strawnym.
- *Pro tip:* W zimie zostaw na kaloryferze, latem wystarczy temperatura pokojowa - obserwuj wzrost ciasta, nie czas.

**Krok 5.** Nagrzej piekarnik do 190°C i piecz chleb przez 50-60 minut, aż skórka będzie złotobrązowa i będzie wydawać głuchy dźwięk po opukaniu.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku tworzy chrupkącą skórkę, a głuchy dźwięk oznacza, że chleb jest przepieczony w środku.
- *Pro tip:* Po 30 minutach pieczenia możesz przykryć chleb folią aluminiową, jeśli skórka za szybko się rumieni.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 1850 kcal |
| Białko | 58 g |
| Węglowodany | 365 g |
| Cukry | 8 g |
| Tłuszcze | 12 g |
| Błonnik | 18 g |
| Sód | 14600 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Gdzie zdobyć zakwas do chleba?**

Zakwas możesz kupić w sklepie z żywnością ekologiczną, dostać od znajomych lub hodować własny przez tydzień z mąki żytniej i wody.

**Jak sprawdzić czy chleb jest gotowy?**

Opukaj spód chleba - powinien wydawać głuchy dźwięk. Jeśli brzmi głucho, chleb jest gotowy. Jeśli wydaje wysoki dźwięk, trzeba dopiec.

**Dlaczego mój chleb nie urósł?**

Najczęstsze przyczyny to za stary zakwas, za zimne miejsce do wyrastania lub za mało czasu fermentacji. Sprawdź żywotność zakwasu.

**Jak przechowywać domowy chleb?**

Przechowuj w chlebaku lub worku lnianym w suchym miejscu. Unikaj folii plastikowej, która sprawia, że skórka mięknie.

**Czy mogę zastąpić mąkę chlebową zwykłą?**

Tak, ale mąka chlebowa ma wyższą zawartość glutenu, więc chleb będzie bardziej sprężysty. Zwykła mąka da nieco gęstszy rezultat.

**Co robić jeśli ciasto jest za lepkie?**

Nie dodawaj mąki - ciasto na zakwasie ma być lepkie. Zwilż ręce wodą podczas formowania lub użyj łyżki do przełożenia do formy.