---
slug: chleb-pszenno-orkiszowy-na-drozdzach
title: "Chleb pszenno - orkiszowy na drożdżach"
servings: 12
prep_time_minutes: 100
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "breakfast_dish"]
---

# Chleb pszenno - orkiszowy na drożdżach

Puszysty chleb na bazie mąki orkiszowej i pszennej, wyrabiany w mikserze i pieczony w formie keksowej. Dzięki drożdżom szybko rośnie, a dodatek słonecznika i płatków owsianych nadaje mu chrupkości i orzechowego aromatu. Idealny do codziennego śniadania lub jako baza do kanapek.

## Składniki

- 500 ml woda ciepła (Powinna być ciepła, około 37°C – nie gorąca, by nie zabić drożdży.)
- 1 łyżeczka miód lub cukier (Służy do aktywacji drożdży.)
- 15 g drożdże suche (Można zastąpić 30 g drożdży świeżych.)
- 150 g mąka pszenna
- 350 g mąka orkiszowa
- 30 g pestki słonecznika
- 20 g płatki owsiane drobne
- 1.5 łyżeczka sól (Ilość według gustu – od 1 do 2 łyżeczek.)
- 2 łyżka mleko (Do posmarowania wierzchu chleba przed pieczeniem – nadaje złocistą skórkę.) *(opcjonalnie)*
- 10 g pestki słonecznika do posypania (Do dekoracji wierzchu bochenka.) *(opcjonalnie)*
- 10 g płatki owsiane do posypania (Do dekoracji wierzchu bochenka.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Wlej 500 ml ciepłej wody do naczynia miksującego, dodaj miód i drożdże, podgrzewaj 2 min w 37°C na obrotach 1.
2. Dodaj mąkę pszenną, mąkę orkiszową, pestki słonecznika, płatki owsiane i sól, wyrabiaj ciasto przez 3 minuty w trybie „Ciasto"."
3. Przełóż ciasto do innego naczynia, przykryj ściereczką i odstaw na 30 minut do wyrośnięcia.
4. Natłuść formę (35x12 cm) lub wyłóż papierem do pieczenia, przelej ciasto i wyrównaj powierzchnię zwilżonymi dłońmi.
5. Posmaruj wierzch chleba mlekiem, posyp słonecznikiem i płatkami owsianymi, odstaw na 15 minut do ponownego wyrośnięcia.
6. Rozgrzej piekarnik do 220°C.
7. Piecz chleb przez 10 minut w 220°C, następnie zmniejsz temperaturę do 200°C i piecz jeszcze 30 minut.
8. Opcjonalnie wyjmij chleb z formy po 40 minutach i piecz go na kratce jeszcze 5–10 minut, by podpiec boki.
9. Wyjmij chleb z piekarnika i pozostaw do całkowitego wystudzenia przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej 500 ml ciepłej (około 37°C) wody do naczynia miksującego lub zwykłej miski, dodaj łyżeczkę miodu oraz drożdże i delikatnie wymieszaj. Jeśli używasz miksera z funkcją podgrzewania, ustaw 2 min / 37°C / obroty 1.
- *Dlaczego:* Ciepła woda i cukier (miód) aktywują drożdże – zaczną pracować i produkować CO₂, który spulchni chleb.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę wody nadgarstkiem – powinna być przyjemnie ciepła, jak kąpiel dla dziecka.

**Krok 2.** Do aktywowanych drożdży wsyp mąkę pszenną, mąkę orkiszową, pestki słonecznika, płatki owsiane i sól. Wyrabiaj ciasto mikserem przez 3 minuty (tryb „Ciasto") lub ręcznie przez 8–10 minut, aż masa będzie gładka i lekko klejąca.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje chlebowi elastyczną strukturę i pozwala mu utrzymać pęcherzyki powietrza.
- *Pro tip:* Ciasto orkiszowe jest naturalnie rzadsze niż czysto pszenne – nie dosypuj mąki, to normalne.

**Krok 3.** Przełóż ciasto do czystej, lekko naoliwionej miski, przykryj ściereczką kuchenną lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce na 30 minut.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie (fermentacja) pozwala drożdżom wytworzyć CO₂, dzięki czemu ciasto zwiększa objętość i nabiera smaku.
- *Pro tip:* Postaw miskę obok ciepłego piekarnika lub w lekko nagrzanym i wyłączonym piekarniku, by przyspieszyć wyrastanie.

**Krok 4.** Smaruj wnętrze formy keksowej (35x12 cm) olejem lub masłem, ewentualnie wyłóż papierem do pieczenia. Przelej wyrośnięte ciasto i wyrównaj powierzchnię dłońmi zwilżonymi wodą, by ciasto nie lepiło się do rąk.
- *Dlaczego:* Natłuszczenie formy zapobiega przywieraniu chleba, a wyrównana powierzchnia zapewnia równomierne pieczenie.
- *Pro tip:* Możesz użyć dwóch mniejszych form (20x10 cm) – chleb będzie niższy, ale szybciej się upiecze.

**Krok 5.** Pędzelkiem kulinarnym posmaruj wierzch chleba mlekiem, a następnie posyp pestkami słonecznika i płatkami owsianymi. Odstaw formę z ciastem na kolejne 15 minut w ciepłe miejsce.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie sprawia, że chleb będzie bardziej puszysty, a mleko nada skórce piękny złocisty kolor.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz pędzelka, wystarczy delikatnie posmarować wierzch palcem zamoczonym w mleku.

**Krok 6.** Włącz piekarnik i nagrzej go do 220°C – góra/dół lub tryb tradycyjny.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia tzw. skok piekarnikowy – chleb szybko rośnie na początku pieczenia i tworzy chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Nagrzewaj piekarnik co najmniej 15 minut wcześniej, żeby temperatura była równomierna.

**Krok 7.** Włóż formę z ciastem do nagrzanego piekarnika i piecz 10 minut w 220°C. Następnie zmniejsz temperaturę do 200°C i piecz jeszcze 30 minut. Łącznie pieczenie trwa około 40 minut.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku tworzy skórkę i utrwala kształt bochenka, a niższa dopiecza wnętrze bez przypalania.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 25 minut – gwałtowna zmiana temperatury może sprawić, że chleb opadnie.

**Krok 8.** Opcjonalnie: po 40 minutach wyjmij chleb z formy i połóż bezpośrednio na kratce w piekarniku. Piecz jeszcze 5–10 minut, by boki i spód były rumiane i chrupiące.
- *Dlaczego:* Boki chleba pieczonego w formie są często bledsze i miękkie – dodatkowe pieczenie na kratce wyrównuje chrupkość skórki.
- *Pro tip:* Gotowość chleba sprawdź, stukając go od spodu – powinien wydawać głuchy, pusty dźwięk.

**Krok 9.** Wyjmij chleb z piekarnika i ułóż na kratce do całkowitego wystudzenia – zajmuje to co najmniej 30–45 minut. Krój dopiero po wystudzeniu.
- *Dlaczego:* W trakcie studzenia wnętrze chleba nadal się „dopiecza" – krojenie gorącego bochenka powoduje, że miąższ staje się gumowaty.
- *Pro tip:* Przechowuj chleb owinięty w ściereczkę lnianą lub w papierowej torbie – pozostanie świeży przez 2–3 dni.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 158 kcal |
| Białko | 5.8 g |
| Węglowodany | 28.4 g |
| Cukry | 1.2 g |
| Tłuszcze | 3.1 g |
| Błonnik | 2.9 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć tylko mąki orkiszowej zamiast mieszanki?**

Tak, możesz zastąpić całą mąkę pszenną mąką orkiszową. Chleb będzie wtedy gęstszy i bardziej zbity, ale równie smaczny i odżywczy.

**Czym mogę zastąpić drożdże suche?**

Zamiast 15 g drożdży suchych użyj 30 g drożdży świeżych. Świeże drożdże najpierw rozpuść w ciepłej wodzie z miodem i odczekaj 5 minut, aż zaczną się pienić.

**Dlaczego ciasto jest takie rzadkie i klejące?**

Mąka orkiszowa wchłania mniej wody niż pszenna, dlatego ciasto jest bardziej lejące niż tradycyjne. Nie dosypuj mąki – po upieczeniu chleb będzie miał odpowiednią konsystencję.

**Jak sprawdzić, czy chleb jest gotowy?**

Wyjmij chleb z formy i stuknij go od spodu – powinien wydawać głuchy, pusty dźwięk. Możesz też wbić patyczek do środka; jeśli wychodzi suchy, chleb jest upieczony.

**Czy mogę zamrozić ten chleb?**

Tak, chleb bardzo dobrze znosi mrożenie. Pokrój go na plastry przed zamrożeniem – możesz wtedy wyjmować tylko potrzebną ilość i rozmrozić w tosterze lub piekarniku.

**Czy mogę dodać inne ziarna lub nasiona?**

Oczywiście – siemię lniane, sezam, pestki dyni lub mak świetnie pasują do tego chleba. Dodaj je razem z pozostałymi składnikami suchymi, zachowując łączną ilość ziaren na poziomie 50 g.