---
slug: chleb-pszenno-orkiszowy-ze-sliwka
title: "Chleb pszenno-orkiszowy ze śliwką"
servings: 20
prep_time_minutes: 900
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "breakfast_dish"]
---

# Chleb pszenno-orkiszowy ze śliwką

Chleb pszenno-orkiszowy ze śliwką to aromatyczny, domowy pieczywo z dodatkiem zdrowych składników i lekko słodkim posmakiem suszonych śliwek. Idealny na śniadanie lub kanapki.

## Składniki

- 250 g mąka orkiszowa razowa
- 250 g mąka pszenna razowa
- 50 g drożdże
- 125 ml otręby pszenne
- 1 szczypta płatki owsiane (garść)
- 30 ml siemie lniane
- 30 ml pestki dyni
- 30 ml ziarna sezamu
- 30 ml ziarna słonecznika
- 5 ml sól
- 500 ml woda ciepła
- 2.5 ml cukier
- 10 szt śliwki suszone
- 125 ml kawa zbożowa zaparzona

## Przygotowanie

1. Przygotuj zaczyn drożdżowy.
2. Rozpuść drożdże w połowie szklanki ciepłej wody z cukrem i odstaw do wyrośnięcia.
3. Zaparz pół szklanki kawy zbożowej i odstaw do ostygnięcia.
4. W misce wymieszaj obie mąki, otręby, płatki owsiane, nasiona i sól.
5. Dokładnie wymieszaj wszystkie suche składniki.
6. Do suchej mieszanki dodaj zaczyn, kawę zbożową i szklankę ciepłej wody.
7. Wyrabiaj ciasto przez 5 minut, aż stanie się sprężyste, i odstaw do wyrośnięcia na 10 minut.
8. Rozgrzej piekarnik do 180 °C.
9. Pokrój śliwki na połówki i delikatnie wymieszaj je z wyrośniętym ciastem.
10. Przełóż ciasto do foremek.
11. Uformuj ciasto w dwóch mniejszych formach dla niższych chlebków z większą ilością skórki.
12. Można też użyć jednej większej formy dla wyższego chleba.
13. Piecz chleb przez 65 minut w 180 °C.
14. Wyjmij chleb z foremek i odstaw na ruszt do ostygnięcia, odparowania z każdej strony.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Zacznij od przygotowania zaczynu drożdżowego, który spowoduje, że ciasto dobrze wyrośnie.
- *Dlaczego:* Zaczyn aktywuje drożdże, które fermentują cukier i produkują dwutlenek węgla, powodując puszczenie ciasta.
- *Pro tip:* Upewnij się, że woda nie jest zbyt gorąca – nie powinna przekraczać 40 °C, by nie zabić drożdży.

**Krok 2.** W 125 ml ciepłej wody rozpuść 50 g drożdży i 2,5 ml cukru, a następnie odstaw na 5–10 minut w ciepłe miejsce.
- *Dlaczego:* Cukier podżywia drożdże, a ciepło przyspiesza ich aktywność – po kilku minutach zaczyn powinien zabulgotać i spienić się.
- *Pro tip:* Jeśli zaczyn się nie spieni, drożdże mogą być przeterminowane – lepiej zacząć od nowych.

**Krok 3.** Zaparz pół szklanki (125 ml) kawy zbożowej, używając saszetki lub proszku, i odstaw do ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Ciepła, ale nie gorąca kawa zbożowa nada ciastu aromat i kolor, nie zabijając przy tym drożdży.
- *Pro tip:* Kawa zbożowa nie zawiera kofeiny – to dobry wybór dla wrażliwych osób i dzieci.

**Krok 4.** Przesiej do dużej miski mąkę pszenną i orkiszową, dodaj otręby, płatki owsiane, siemie lniane, pestki dyni, sezam, słonecznik i sól.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki wprowadza powietrze i zapobiega grudkom, a mieszanie suchych składników zapewnia równomierne rozłożenie dodatków.
- *Pro tip:* Użyj dużej miski – potem będzie się wyrabiało ciasto, więc potrzebna przestrzeń.

**Krok 5.** Dokładnie wymieszaj wszystkie suche składniki drewnianą łyżką lub rękoma, aż mieszanina będzie jednolita.
- *Dlaczego:* Równomierne rozłożenie soli i nasion zapewnia spójny smak i teksturę całego chleba.
- *Pro tip:* Sól może osłabić działanie drożdży – dlatego dodajemy ją do suchej mieszanki, a nie bezpośrednio do zaczynu.

**Krok 6.** Do suchej mieszanki dodaj aktywowany zaczyn, 125 ml ostygniętej kawy zbożowej i 250 ml ciepłej wody, stopniowo mieszając.
- *Dlaczego:* Płyny aktywują gluten i wiążą składniki w jednolite ciasto, które będzie dobrze się wyrabiało.
- *Pro tip:* Dodawaj płyn stopniowo – jeśli ciasto wydaje się zbyt wilgotne, możesz dodać odrobinę mąki.

**Krok 7.** Wyrabiaj ciasto na desce lub w misce przez około 5 minut, aż stanie się sprężyste, gładkie i nie przywiera do rąk.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje ciastu strukturę i pozwala mu dobrze wyrosnąć.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp lekko mąką, ale nie przesadzaj – zbyt suche ciasto będzie twardym chlebem.

**Krok 8.** Rozgrzej piekarnik do 180 °C (na gorącym powietrzu) lub 200 °C (na statycznym), aby był gotowy pod pieczenie.
- *Dlaczego:* Chleb musi trafić do już nagrzanego piekarnika, by od razu zaczął się piec i dobrze wypiekł.
- *Pro tip:* Użyj termometru piekarniczego, jeśli masz wątpliwości – dokładna temperatura to klucz do sukcesu.

**Krok 9.** Pokrój 10 suszonych śliwek na połówki i delikatnie wymieszaj je z ciastem rękoma, nie niszcząc struktury.
- *Dlaczego:* Śliwki dodają naturalnej słodyczy i soczystości, ale trzeba je włożyć delikatnie, by nie uszkodzić ciasta.
- *Pro tip:* Możesz przed dodaniem namoczyć śliwki w ciepłej wodzie lub herbatce, by były miększe.

**Krok 10.** Przełóż całe ciasto do formy lub form do pieczenia, posypanej mąką lub wyłożonej papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Odpowiednie przygotowanie formy zapobiega przywieraniu i ułatwia wyjmowanie chleba po upieczeniu.
- *Pro tip:* Smalcuj formę olejem i posyp mąką – to najprostszy sposób na bezpieczne wyjęcie chleba.

**Krok 11.** Podziel ciasto na dwie części i przełóż do dwóch mniejszych form, aby uzyskać niższe chlebki z większą skórką.
- *Dlaczego:* Mniejsze formy dają więcej powierzchni do skroplenia, co oznacza chrupiącą skórkę i miękki środek.
- *Pro tip:* Użyj foremek o średnicy ok. 18 cm – idealne do porcji na dwa śniadania.

**Krok 12.** Można też przełożyć całe ciasto do jednej większej formy (ok. 25 cm), co da wyższy, bardziej klasyczny chleb.
- *Dlaczego:* Większa forma nadaje chlebowi tradycyjny kształt, ale skórka będzie cieńsza w stosunku do objętości.
- *Pro tip:* Upewnij się, że forma jest wystarczająco głęboka – ciasto będzie się jeszcze nieco unosiło.

**Krok 13.** Piecz chleb przez 65 minut w nagrzanym piekarniku, aż skórka będzie ciemnobrązowa i stuka przy puknięciu.
- *Dlaczego:* Długi czas pieczenia zapewnia pełne upieczenie środka i ładną, chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Po 50 minutach przykryj folią albo papierem, jeśli skórka zbyt się rumieni.

**Krok 14.** Wyjmij chleb z form, przełóż na ruszt i odstaw do całkowitego ostygnięcia, odwracając po kilkudziesięciu minutach.
- *Dlaczego:* Odstawienie na ruszt zapobiega zaparzeniu dna i pozwala wilgoci równomiernie uciec, co poprawia teksturę.
- *Pro tip:* Nie kroj chleba, gdy jest ciepły – środek może być mokry; poczekaj minimum 1–2 godziny.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 185 kcal |
| Białko | 5.2 g |
| Węglowodany | 38.1 g |
| Cukry | 6.8 g |
| Tłuszcze | 2.3 g |
| Błonnik | 4.7 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić kawę zbożową innym napojem?**

Tak, można użyć herbaty, mleka roślinnego lub po prostu wody. Kawy zbożowej nie da się jednak całkowicie zastąpić pod względem smaku.

**Dlaczego mój chleb nie wyrosł?**

Może to być spowodowane przeterminowanymi drożdżami, zbyt zimnym miejscem do wyrośnięcia lub zbyt dużą ilością soli wprost w zaczynie.

**Czy chleb można zamrozić?**

Tak, chleb dobrze mrozi się w folii albo zamrażalnej torebce. Przed spożyciem wystarczy odmrozić i lekko podgrzać w piekarniku.

**Jak długo chleb się trzyma?**

W pudełku na chleb lub torbie trzyma się 3–4 dni. Po tym czasie warto pokroić i zamrozić lub tostować przed podaniem.

**Czy można zrobić ten chleb bez glutenu?**

Nie w tej wersji – zawiera mąkę pszenną i otręby pszenne. Można próbować z mąkami bezglutenowymi, ale trzeba dodać dodatek wiążący, np. ksantan.

**Dlaczego dodaje się nasiona i płatki?**

Wzbogacają chleb o błonnik, białko i zdrowe tłuszcze. Dają też interesującą teksturę i smak, co czyni chleb bardziej sycącym.