---
slug: chleb-pszenno-zytni-na-drozdzach-z-dodatkiem-zakwasu-z-burakow
title: "Chleb pszenno żytni na drożdżach z dodatkiem zakwasu z buraków."
servings: 8
prep_time_minutes: 45
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Chleb pszenno żytni na drożdżach z dodatkiem zakwasu z buraków.

Chleb pszenno-żytni na drożdżach z dodatkiem zakwasu z buraków to aromatyczny, lekko różowawy bochenek o chrupiącej skórce i wilgotnym miąższu. Zakwas buraczany nadaje mu delikatnie kwaskowy smak i piękny kolor, a połączenie mąki żytniej z chlebową zapewnia doskonałą strukturę. Idealny jako codzienny chleb na śniadanie lub do zupy.

## Składniki

- 150 g mąka żytnia typ 720 (Mąka żytnia nadaje chlebowi charakterystyczny smak i ciemniejszą barwę.)
- 250 g mąka chlebowa typ 750 (Mąka pszenna chlebowa zapewnia elastyczność ciasta i dobrą strukturę miąższu.)
- 40 g drożdże świeże (Świeże drożdże dają najlepszy efekt; można zastąpić 14 g drożdży instant.)
- 1.5 łyżeczka sól
- 1 łyżeczka cukier (Cukier pobudza aktywność drożdży.)
- 100 g zakwas z buraków (Nadaje chlebowi lekko kwaskowaty smak i delikatnie różowawy kolor.)
- 20 g olej roślinny (Najlepiej olej rzepakowy lub słonecznikowy o neutralnym smaku.)
- 150 g woda (Woda powinna być letnia (ok. 37°C), aby nie zabić drożdży.)

## Przygotowanie

1. Wlej do naczynia letnią wodę, dodaj pokruszone drożdże, cukier i zakwas z buraków.
2. Podgrzej mieszaninę przez 2 minuty w 37°C przy wolnym mieszaniu, aby aktywować drożdże.
3. Dodaj obie mąki, olej i sól, a następnie wyrabiaj ciasto przez ok. 1 min 30 s do uzyskania gładkiej masy.
4. Przykryj naczynie bawełnianą ściereczką i odłóż ciasto do wyrośnięcia na 15–20 minut w ciepłe miejsce.
5. Rozgrzej piekarnik do 220°C i wyłóż blachę do pieczenia papierem pergaminowym.
6. Uformuj ciasto w kształt bochenka i ułóż na przygotowanej blasze.
7. Pozostaw bochenek do ponownego wyrośnięcia przez ok. 15 minut w ciepłym miejscu.
8. Oprósz wyrośnięty bochenek mąką i ponacinaj jego wierzch ostrym nożem lub żyletką.
9. Piecz przez 15 minut w 220°C, następnie obniż temperaturę do 170°C i piecz kolejne 10 minut.
10. Wyjmij chleb z piekarnika i ostudź na kratce przed krojeniem, by miąższ się ustabilizował.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej do dużego naczynia letnią wodę (ok. 37°C – sprawdź palcem, powinna być przyjemnie ciepła), dodaj pokruszone drożdże, cukier i zakwas z buraków.
- *Dlaczego:* Letnia temperatura aktywuje drożdże; zbyt gorąca woda je zabije, a zbyt zimna spowolni wzrost.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz termometru, woda powinna być ciepła jak kąpiel dla niemowlęcia.

**Krok 2.** Delikatnie podgrzej mieszaninę przez 2 minuty przy niskiej prędkości miksera lub zamieszaj łyżką i odstaw w ciepłe miejsce na 5 minut, aż drożdże zaczną się pienić.
- *Dlaczego:* Wstępna aktywacja drożdży skraca czas wyrastania ciasta i gwarantuje udany bochenek.
- *Pro tip:* Jeśli po 5 minutach mieszanina się nie pieni, drożdże mogły być nieaktywne – użyj nowych.

**Krok 3.** Wsyp obie mąki do naczynia z drożdżami, dodaj olej i sól. Wyrabiaj ciasto przez ok. 90 sekund mikserem z hakiem do ciasta lub przez 8–10 minut ręcznie, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje chlebowi sprężystą strukturę i pozwala mu dobrze wyrosnąć.
- *Pro tip:* Ciasto żytnio-pszenne jest klejące – nie dosypuj zbyt dużo mąki, lekko wilgotne ciasto to norma.

**Krok 4.** Przykryj naczynie z ciastem czystą bawełnianą ściereczką i postaw w ciepłym miejscu (np. blisko kaloryfera lub w lekko nagrzanym piekarniku) na 15–20 minut.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie (fermentacja wstępna) pozwala drożdżom wytworzyć dwutlenek węgla, który spulchnia ciasto.
- *Pro tip:* Ciasto powinno zwiększyć objętość o ok. 50% – nie czekaj, aż podwoi się w rozmiarze, bo chleb może zapaść.

**Krok 5.** Włącz piekarnik i nastaw go na 220°C (góra-dół). Na blasze do pieczenia połóż arkusz papieru pergaminowego.
- *Dlaczego:* Rozgrzany piekarnik zapewnia natychmiastowy wzrost temperatury przy wkładaniu chleba, co tworzy chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Na dno piekarnika możesz postawić żaroodporne naczynie z wodą – para sprawi, że skórka będzie jeszcze bardziej chrupiąca.

**Krok 6.** Przełóż ciasto na lekko omączoną powierzchnię i uformuj bochenek, składając ciasto ku środkowi, a następnie obracając je, żeby uzyskać zwartą kulę lub owal.
- *Dlaczego:* Właściwe formowanie napina powierzchnię ciasta i pomaga chlebowi zachować kształt podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Ręce lekko namocz wodą zamiast posypywać mąką – łatwiej pracować z klejącym ciastem żytnim.

**Krok 7.** Ułóż bochenek na blasze z papierem, przykryj ściereczką i zostaw na 15 minut w ciepłym miejscu do ponownego wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie (garowanie) daje drożdżom czas na ponowną aktywność po formowaniu i poprawia strukturę miąższu.
- *Pro tip:* Nie pomijaj tego etapu – bez niego chleb będzie zbity i mało puszysty.

**Krok 8.** Delikatnie oprósz wierzch bochenka mąką przez sitko, a następnie nacinaj go ostrym nożem lub żyletką ukośnie, robiąc 3–4 cięcia głębokości ok. 1 cm.
- *Dlaczego:* Nacięcia pozwalają chlebowi swobodnie rosnąć w piekarniku i zapobiegają pękaniu skórki w niekontrolowanych miejscach.
- *Pro tip:* Nóż lub żyletka musi być bardzo ostry – tępe ostrze gniecie zamiast ciąć i niszczy strukturę ciasta.

**Krok 9.** Wsuń blachę do nagrzanego piekarnika na środkową półkę. Piecz 15 minut w 220°C, potem zmniejsz temperaturę do 170°C i piecz kolejne 10 minut.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku tworzy chrupiącą skórkę i szybki wzrost bochenka, niższa temperatura dopiecza wnętrze bez przypalania.
- *Pro tip:* Gotowy chleb po stuknięciu w spód powinien wydawać głuchy, pusty dźwięk – to znak, że jest upieczony.

**Krok 10.** Wyjmij chleb z piekarnika i przełóż na metalową kratkę. Odczekaj przynajmniej 30 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* W czasie stygnięcia para wodna wewnątrz chleba równomiernie się rozprowadza, a miąższ uzyskuje finalną strukturę.
- *Pro tip:* Krojenie gorącego chleba niszczy miąższ i sprawia, że staje się gumowaty – cierpliwość popłaca.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 178 kcal |
| Białko | 5.2 g |
| Węglowodany | 33.1 g |
| Cukry | 1.2 g |
| Tłuszcze | 3.1 g |
| Błonnik | 2.4 g |
| Sód | 380 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, zastąp 40 g świeżych drożdży 14 g (dwie saszetki) drożdży instant. Drożdże instant możesz wymieszać bezpośrednio z mąką bez wcześniejszego rozpuszczania w wodzie.

**Skąd wziąć zakwas z buraków?**

Zakwas z buraków kupisz w sklepach ze zdrową żywnością lub przygotujesz samodzielnie – wystarczy zalać pokrojone buraki przegotowaną letnią wodą z solą i odstawić na 3–5 dni w słoju przykrytym gazą. Można też użyć barszczu czerwonego kwaszonego (niekonserwowego).

**Czy chleb można piec w formie keksowej?**

Tak, ciasto możesz przełożyć do natłuszczonej formy keksowej – bochenek będzie miał równy kształt i nie rozejdzie się na boki. Czas pieczenia pozostaje bez zmian.

**Dlaczego chleb wyszedł zbity i mało puszysty?**

Najczęstsze przyczyny to nieaktywne drożdże, zbyt krótki czas wyrastania lub dodanie zbyt dużo mąki. Upewnij się, że drożdże były świeże, woda miała ok. 37°C, a ciasto miało wystarczająco dużo czasu na obu etapach garowania.

**Jak przechowywać upieczony chleb?**

Chleb najlepiej przechowywać zawinięty w bawełnianą ściereczkę lub w papierowej torebce w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można go też zamrozić pokrojony w plastry i wyjmować w razie potrzeby.

**Czy zakwas buraczany wpływa znacząco na smak chleba?**

Tak, zakwas dodaje chlebowi delikatnie kwaskowatego, ziemistego smaku charakterystycznego dla buraka, ale nie jest to smak dominujący. Nadaje również miąższowi lekko różowawy odcień, co jest naturalnym efektem pigmentów z buraka.