---
slug: chleb-pszenno-zytni-z-gara
title: "Chleb pszenno-żytni z gara"
servings: 8
prep_time_minutes: 180
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["bread"]
---

# Chleb pszenno-żytni z gara

Tradycyjny chleb pszenno-żytni pieczony w garnku żeliwnym. Połączenie mąki pszennej i żytniej razowej nadaje mu charakterystyczny smak i aromat. Prosty przepis idealny dla domowych piekarzy pragnących wypiekać własny chleb.

## Składniki

- 30 g drożdże świeże
- 4 g cukier
- 500 ml woda ciepła
- 550 g mąka pszenna
- 200 g mąka żytnia razowa
- 8 g sól
- 38 ml olej

## Przygotowanie

1. Do miski wlać ciepłą wodę (37°C), dodać pokruszone drożdże i cukier. Wymieszać w urządzeniu 3 minuty.
2. Dodać mąkę pszenną, żytnią i sól. Wyrobić ciasto przez 3 minuty funkcją wyrabiania.
3. Zostawić ciasto w naczyniu na 30 minut do wyrośnięcia.
4. Przełożyć ciasto do żeliwnego garnka i piec w piekarniku rozgrzanym do 220°C przez około 45-50 minut.
   - **Wskazówka:** Pierwszy kwadrans piec pod przykryciem, następnie bez pokrywki dla uzyskania chrupiącej skórki.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Odmierz 500 ml ciepłej wody (temperatura 37°C - sprawdź termometrem lub palcem - powinna być letnia). Wlej do miski. Pokrusz 30g świeżych drożdży rękami na drobne kawałki i dodaj do wody wraz z 1 łyżeczką cukru. Mieszaj 3 minuty aż drożdże się rozpuszczą.
- *Dlaczego:* Ciepła woda aktywuje drożdże, a cukier je karmi, dzięki czemu zaczną pracować i podnosić ciasto.
- *Pro tip:* Za gorąca woda zabije drożdże, za zimna nie je aktywuje - idealna temperatura to 37°C, taka jak ciepłota ciała.

**Krok 2.** Dodaj 550g mąki pszennej, 200g mąki żytniej razowej i 1 płaską łyżkę soli (około 8g). Włącz funkcję wyrabiania i mieszaj przez 3 minuty aż powstanie jednolite ciasto.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten w mące pszennej, który nadaje chlebowi strukturę i sprężystość.
- *Pro tip:* Nie dodawaj soli bezpośrednio do drożdży - może je zabić. Zawsze mieszaj sól z mąką.

**Krok 3.** Zostaw ciasto w misce, przykryj czystą ściereczką i pozostaw w ciepłym miejscu na 30 minut. Ciasto powinno zwiększyć swoją objętość o połowę.
- *Dlaczego:* Drożdże fermentują cukry z mąki, produkując gazy które podnoszą ciasto i nadają mu puszystą teksturę.
- *Pro tip:* Najlepsze miejsce do wyrośnięcia to temperatura około 25-28°C - możesz postawić miskę na grzejniku lub w lekko nagrzanym piekarniku.

**Krok 4.** Rozgrzej piekarnik do 220°C. Przełóż ciasto do żeliwnego garnka, przykryj pokrywką i piecz 30 minut. Następnie zdejmij pokrywkę i piecz jeszcze 15-20 minut aż chleb będzie złocisty.
- *Dlaczego:* Pieczenie pod pokrywką tworzy parę która pomaga chlebowi urosnąć, a odkrycie w drugiej fazie pozwala na utworzenie chrupiącej skórki.
- *Pro tip:* Chleb jest gotowy gdy po postukaniu w spód brzmi głucho - to znak że środek jest wypieczone.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 280 kcal |
| Białko | 8 g |
| Węglowodany | 55 g |
| Cukry | 2 g |
| Tłuszcze | 4 g |
| Błonnik | 5 g |
| Sód | 380 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić drożdże świeże suchymi?**

Tak, użyj 10g drożdży suchych (1/3 ilości świeżych). Rozpuść je w ciepłej wodzie z cukrem i poczekaj 5-10 minut aż spienią.

**Co zrobić jeśli nie mam żeliwnego garnka?**

Możesz użyć zwykłej formy do chleba lub upiec na blasze. Czas pieczenia skróć do 35-40 minut w 200°C.

**Dlaczego moje ciasto nie rośnie?**

Sprawdź świeżość drożdży, temperaturę wody (nie za gorąca!) i czy ciasto stoi w wystarczająco ciepłym miejscu.

**Jak długo można przechowywać chleb?**

Świeży chleb trzyma się 3-4 dni w worku papierowym lub płóciennym. Można też pokroić i zamrozić na 2-3 miesiące.

**Czy można dodać ziarna lub orzechy?**

Tak, dodaj do 100g ziaren słonecznika, dyni lub posiekanych orzechów podczas wyrabiania ciasta.

**Kiedy chleb jest gotowy?**

Chleb jest gotowy gdy po postukaniu w spód brzmi głucho, a skórka jest złocista i chrupiąca.