---
slug: chleb-pszenno-zytni-z-ziarnami-slonecznika-na-drozdzach
title: "Chleb pszenno-żytni z ziarnami słonecznika (na drożdżach)"
servings: 2
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "side_dish", "baked_good"]
---

# Chleb pszenno-żytni z ziarnami słonecznika (na drożdżach)

Domowy chleb pszenno-żytni z dodatkiem łuskanych pestek słonecznika, lekko cnotny i aromatyczny. Idealny na codzienne posiłki, gotowany na drożdżach dla puszystej struktury.

## Składniki

- 500 g pszennej mąki (typ 550 lub 650)
- 400 g mąki żytniej (typ 1400)
- 250 ml łuskanych pestek słonecznika
- 50 g drożdży
- 125 ml ciepłego mleka
- 500 ml ciepłej wody (ilość może ulec zmianie w trakcie wyrabiania)
- 15 ml cukru (1 łyżka)
- 10 ml soli (2 płaskie łyżeczki)
- 125 ml mąki do podsypywania (do wyrabiania ciasta)
- 30 ml oleju do wysmarowania foremek (2 łyżki)

## Przygotowanie

1. Do miseczki włóż drożdże, dodaj cukier i mleko.
2. Rozgnieć drożdże widelcem i dokładnie wymieszaj.
3. Odstaw na 10 minut do wyrośnięcia.
4. Do dużej miski przesiej oba rodzaje mąki, dodaj sól, drożdże, ziarna słonecznika i szklankę ciepłej wody.
5. Wymieszaj, dodaj tyle wody (dodawaj wodę stopniowo i mieszaj), by otrzymać niezbyt twarde ciasto.
6. Wyrabiaj przez kilka minut, aż stanie się jednolite (podczas wyrabiania możesz posypać ręce mąką, by się nie przyklejało).
7. Przykryj i odstaw w ciepłe miejsce do wyrośnięcia na pół godziny.
8. Kiedy ciasto podwoi swoją objętość, wyjmij ją z miski i na stolnicy posypanej mąką wyrabiaj przez 2-3 minuty.
9. Podziel na 2 części, uformuj bochenki, włóż do foremek wysmarowanych olejem i odstaw na godzinę do ponownego wyrośnięcia.
10. Do piekarnika wstaw naczynie z wodą (około 2 szklanek) - chleby podczas pieczenia muszą mieć wilgotno.
11. Chleby wstaw do piekarnika nagrzanego do 200 stopni na środkową półkę.
12. Piecz przez 50-60 minut, aż skórka będzie złocista, a poklepane bochenki będą wydawać "pusty" odgłos.
13. Wyjmij z piekarnika i wystudź na kratce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Umieść świeżych drożdży w małej miseczce, dodaj cukier i ciepłe mleko (nie gorące, by nie zabić drożdży).
- *Dlaczego:* Ciepłe mleko aktywuje drożdże, a cukier służy jako pożywka do ich aktywacji.
- *Pro tip:* Temperatura mleka powinna być około 37°C – jak ciepło dłoni.

**Krok 2.** Rozgnieć drożdże widelcem w mleku, aż całkowicie się rozpuszczą i powstanie jednolita ciecz.
- *Dlaczego:* Rozgniecenie pomaga drożdżom szybciej i równomierniej rozprowadzić się w cieczy.
- *Pro tip:* Mieszaj, aż nie będzie grudek – to zapewni lepsze wyrośnięcie ciasta.

**Krok 3.** Odstaw miseczkę w ciepłe miejsce na 10 minut, by mieszanina zaczęła się pienić.
- *Dlaczego:* Jeśli drożdże się nie spienią, oznacza to, że są nieaktywne – ciasto nie wyrośnie.
- *Pro tip:* Postaw miseczkę obok piekarnika lub na parapecie z słońcem.

**Krok 4.** Przesiej pszenną i żytnią mąkę do dużej miski, dodaj sól, aktywowane drożdże, pestki słonecznika i jedną szklankę ciepłej wody.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki napowietrza ją, co poprawia strukturę chleba.
- *Pro tip:* Dodawaj drożdże po upływie 10 minut – upewnij się, że są aktywne.

**Krok 5.** Zacznij mieszać składniki od środka, stopniowo dodając resztę wody, aż ciasto zacznie się łączyć.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie wody pozwala kontrolować konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Nie dodawaj całej wody od razu – mąka różni się wchłanliwością.

**Krok 6.** Wyrabiaj ciasto rękoma na stolnicy przez 5–7 minut, aż stanie się gładkie i elastyczne.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, co nadaje chlebowi strukturę i puszystość.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp lekko mąką, ale nie przesadzaj.

**Krok 7.** Przykryj miskę wilgotną ściereczką lub folią i odstaw w ciepłe miejsce na 30 minut.
- *Dlaczego:* Ciepło przyspiesza fermentację drożdży, przez co ciasto podwaja objętość.
- *Pro tip:* Idealne miejsce to temperatura 25–30°C – np. kuchnia z grzejnikiem.

**Krok 8.** Po wyrośnięciu przełóż ciasto na stolnicę posypaną mąką i wyrabiaj 2–3 minuty, by usunąć nadmiar powietrza.
- *Dlaczego:* Wyrabianie po wyrośnięciu wyrównuje strukturę ciasta przed formowaniem.
- *Pro tip:* Nie wyrabiaj zbyt długo – może to spowodować przesuszenie ciasta.

**Krok 9.** Podziel ciasto na dwie równe części, uformuj bochenki i włóż do wysmarowanych foremek. Odstaw na godzinę.
- *Dlaczego:* Drugie wyrośnięcie nadaje chlebom puszystość i lepszy wygląd.
- *Pro tip:* Przykryj foremki ściereczką, by ciasto nie wyschło.

**Krok 10.** Wstaw do piekarnika dużą miskę z 2 szklankami wrzątku – stworzy parę wodną.
- *Dlaczego:* Para zapobiega zbytniemu wysychaniu skórki i pomaga w pękaniu.
- *Pro tip:* Miska powinna stać na dolnej półce, chleby – na środkowej.

**Krok 11.** Nagрей piekarnik do 200°C i umieść formy z ciastem na środkowej półce.
- *Dlaczego:* Równomierne ogrzanie zapewnia jednolite upieczenie chleba.
- *Pro tip:* Upewnij się, że piekarnik dobrze się nagrzał przed włożeniem chleba.

**Krok 12.** Piecz przez 50–60 minut, aż skórka będzie ciemnozłocista, a uderzenie w dno wyda pusty dźwięk.
- *Dlaczego:* Pusty dźwięk oznacza, że wnętrze jest upieczone, a nie wilgotne.
- *Pro tip:* Jeśli skórka zbyt szybko się rumieni, przykryj folią.

**Krok 13.** Wyjmij chleby z foremek i postaw na kratce do całkowitego wystygnięcia.
- *Dlaczego:* Wystygnięcie pozwala dokończyć proces gotowania wewnątrz i unika mokrego środka.
- *Pro tip:* Nie kroj chleba gorącego – straci wilgoć i stanie się suchy.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 10.2 g |
| Węglowodany | 58.4 g |
| Cukry | 4.5 g |
| Tłuszcze | 6.1 g |
| Błonnik | 5.3 g |
| Sód | 780 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić mleko wodą?**

Tak, ale chleb będzie mniej kremowy i słodki. Mleko nadaje miękkość i bogatszy smak.

**Dlaczego mój chleb nie wyrosł?**

Może to być zła jakość drożdży, zbyt zimne miejsce lub zbyt gorące mleko, które je zabiło. Sprawdź datę przydatności drożdży.

**Jak przechowywać chleb, by nie wyschnął?**

Po wystygnięciu przechowuj w folii albo torbie z papieru. Można też pokroić i zamrozić.

**Czy można zrobić to ciasto bez pestek słonecznika?**

Tak, można je pominąć lub zastąpić innymi nasionami, np. lnianymi lub dyniowymi.

**Czy chleb trzeba kroić zaraz po upieczeniu?**

Nie – poczekaj minimum 1 godzinę. Wcześniejsze krojenie powoduje ucieczkę pary i mokre ciasto.

**Czy można użyć mąki pełnoziarnistej?**

Tak, ale ciasto będzie gęstsze. Można wymieszać z typem 550 dla lepszej konsystencji.