---
slug: chleb-pszenny-na-zakwasie-i-drozdzach-ii
title: "Chleb pszenny na zakwasie i drożdżach II"
servings: 8
prep_time_minutes: 240
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Chleb pszenny na zakwasie i drożdżach II

Chleb pszenny na zakwasie i drożdżach to połączenie tradycyjnego smaku zakwasowego z wygodą szybciej działających drożdży. Dzięki dodatkowi masła, jajka i śmietany skórka jest złocista i chrupiąca, a miąższ miękki i wilgotny. Idealny do kanapek na co dzień lub jako dodatek do obiadu.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna (Najlepiej typ 650 lub 750 dla lepszej struktury chleba)
- 1 szklanka zakwas pszenny aktywny (Zakwas powinien być aktywny – nakarmiony 8–12 godzin wcześniej, bąbelkujący)
- 160 ml mleko (Około 2/3 szklanki; lekko ciepłe, ok. 37°C)
- 125 ml woda (Letnia, ok. 37°C)
- 8 g świeże drożdże (Można zastąpić 3 g drożdży instant)
- 1 łyżka cukier (Płaska łyżka; aktywuje drożdże)
- 1 łyżka sól (Płaska łyżka; dodawać osobno od drożdży)
- 2 łyżka masło (Roztopione i ostudzone)
- 1 szt jajko (Do posmarowania wierzchu chleba przed pieczeniem)
- 2 łyżka śmietana 30% (Mieszana z jajkiem do glazury – nadaje skórce połysk i kolor)

## Przygotowanie

1. Wlej do naczynia miksera mleko, wodę i wsyp cukier, pokrusz drożdże. Podgrzewaj mieszając przez 3 minuty w temp. 37°C.
2. Dodaj mąkę, sól, aktywny zakwas oraz roztopione masło. Wyrabiaj ciasto przez 3 minuty na funkcji wyrabiania.
3. Zostaw ciasto w naczyniu przykryte ściereczką w ciepłym miejscu do podwojenia objętości (ok. 1,5–2 godziny).
4. Na lekko oprószonej mąką stolnicy uformuj bochenek. Przełóż go na blachę wyłożoną papierem do pieczenia.
5. Przykryj bochenek bawełnianą ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na kolejną godzinę do wyrośnięcia.
6. Rozgrzej piekarnik do 220°C (góra-dół). Rozbełtaj jajko ze śmietaną 30% i posmaruj wierzch bochenka.
7. Wstaw chleb do piekarnika i piecz 10 minut w 220°C, następnie zmniejsz temperaturę do 190°C i piecz jeszcze 20–25 minut.
8. Wyjmij chleb z piekarnika i studź na kratce do całkowitego ostygnięcia przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej mleko i wodę do naczynia miksera – oba płyny powinny być letnie (ok. 37°C), możesz sprawdzić palcem. Wsyp cukier, pokrusz drożdże na małe kawałki. Włącz podgrzewanie na 37°C i mieszaj przez 3 minuty, aż drożdże się rozpuszczą.
- *Dlaczego:* Ciepłe środowisko aktywuje drożdże, które zaczynają produkować CO₂ nadający chlebowi puszystość.
- *Pro tip:* Jeśli po 3 minutach na powierzchni widać delikatną pianę, drożdże są aktywne i gotowe do pracy.

**Krok 2.** Do aktywowanych drożdży dodaj przesianą mąkę, sól, aktywny zakwas pszenny oraz roztopione (i ostudzone do temperatury pokojowej) masło. Uruchom mikser na funkcję wyrabiania i wyrabiaj ciasto dokładnie przez 3 minuty.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija siatkę glutenową, dzięki której chleb będzie miał sprężysty i elastyczny miąższ.
- *Pro tip:* Sól dodawaj po mące, nie bezpośrednio na drożdże, bo spowalnia ich działanie.

**Krok 3.** Zostaw ciasto w naczyniu miksera, przykryte wilgotną bawełnianą ściereczką lub folią spożywczą. Odczekaj 1,5 do 2 godzin w ciepłym miejscu (np. przy kaloryferze lub w lekko nagrzanym i wyłączonym piekarniku), aż ciasto podwoi objętość.
- *Dlaczego:* Fermentacja nadaje chlebowi smak i strukturę – drożdże i bakterie z zakwasu pracują razem.
- *Pro tip:* Jeśli kuchnia jest chłodna, wstaw naczynie do piekarnika nagrzanego do 30°C i wyłączonego.

**Krok 4.** Oprósz lekko stolnicę mąką i wyłóż ciasto. Delikatnie spłaszcz je dłońmi, złóż boki ku środkowi i uformuj okrągły lub podłużny bochenek. Przełóż na blachę wyłożoną papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Formowanie napina powierzchnię ciasta, co pomaga bochnekowi zachować kształt podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nie dosypuj za dużo mąki – ciasto może być lekko lepkie, to normalne dla chleba z zakwasem.

**Krok 5.** Przykryj uformowany bochenek czystą bawełnianą ściereczką lub folią spożywczą i zostaw w ciepłym miejscu na 1 godzinę. Powinien wyraźnie urosnąć i stać się pulchny w dotyku.
- *Dlaczego:* Drugi wyrost (garowanie) pozwala chlebowi nabrać lekkości i rozwinąć pełny smak.
- *Pro tip:* Jeśli delikatnie naciśniesz ciasto palcem i odcisk wolno wraca, chleb jest gotowy do pieczenia.

**Krok 6.** Nagrzej piekarnik do 220°C (góra-dół). W miseczce rozbełtaj widelcem jajko ze śmietaną 30% na jednolitą masę. Używając pędzelka kuchennego, równomiernie posmaruj wierzch bochenka.
- *Dlaczego:* Glazura jajeczno-śmietanowa tworzy złocistą, błyszczącą i chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Możesz naciąć wierzch bochenka ostrym nożem lub żyletką, aby chleb pięknie pękł podczas pieczenia.

**Krok 7.** Wstaw blachę z bochenkiem do rozgrzanego piekarnika na środkowy poziom. Piecz 10 minut w 220°C, następnie zmniejsz temperaturę do 190°C i piecz jeszcze 20–25 minut, aż skórka będzie ciemnozłota.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku daje chlebowi skok piekarnikowy i chrupiącą skórkę, niższa zapewnia równomierne wypieczenie środka.
- *Pro tip:* Stukając w spód bochenka – jeśli brzmi głucho, chleb jest gotowy.

**Krok 8.** Wyjmij chleb z piekarnika, zdejmij z blachy i połóż na kratce. Zostaw do całkowitego ostygnięcia przez minimum 30–45 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Podczas studzenia para wodna równomiernie się rozprowadza, dzięki czemu miąższ się nie klei i dobrze kroi.
- *Pro tip:* Krojenie gorącego chleba niszczy strukturę miąższu – cierpliwość naprawdę się opłaca.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 248 kcal |
| Białko | 8.2 g |
| Węglowodany | 43.5 g |
| Cukry | 2.1 g |
| Tłuszcze | 5.8 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 380 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, 8 g świeżych drożdży odpowiada około 3 g drożdży instant. Drożdże instant można wsypać bezpośrednio do mąki bez wcześniejszego aktywowania w płynie.

**Skąd wziąć aktywny zakwas pszenny?**

Zakwas możesz zrobić samodzielnie z mąki pszennej i wody przez 5–7 dni, kupić gotowy w sklepie lub poprosić kogoś ze społeczności piekarskiej. Przed użyciem nakarm go mąką i wodą (1:1) i poczekaj 8–12 godzin, aż będzie bąbelkujący i wyrośnięty.

**Czy mogę zrobić ten chleb bez miksera z funkcją podgrzewania?**

Tak – zamiast podgrzewania miksera podgrzej mleko i wodę do 37°C w rondelku lub w mikrofalówce, a następnie wyrabiaj ciasto ręcznie przez ok. 10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne.

**Dlaczego chleb jest zbity lub nie wyrósł?**

Najczęstsze przyczyny to nieaktywny zakwas, zbyt zimne lub zbyt gorące płyny (powyżej 45°C zabijają drożdże) albo zbyt krótki czas wyrastania. Upewnij się, że zakwas jest aktywny i że temperatura otoczenia wynosi ok. 25–28°C.

**Jak przechowywać upieczony chleb?**

Chleb najlepiej przechowywać zawinięty w bawełnianą ściereczkę lub w chlebaku przez 3–4 dni. Można go też pokroić i zamrozić – po rozmrożeniu w tosterze smakuje jak świeży.

**Czy mogę dodać ziarna lub inne dodatki do ciasta?**

Tak, możesz dodać np. pestki słonecznika, siemię lniane, sezam lub orzechy włoskie w ilości ok. 50–80 g – najlepiej wmieszać je podczas wyrabiania ciasta.