---
slug: chleb-pszenny-tzw-wek
title: "Chleb pszenny tzw. wek"
servings: 8
prep_time_minutes: 90
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Chleb pszenny tzw. wek

Chleb pszenny zwany wekiem to klasyczny, miękki bochenek w kształcie wałka, wypiekany z mąki pszennej typ 550 na bazie zaczynu drożdżowego z mlekiem. Dzięki parze wodnej w piekarniku skórka wychodzi cienka i chrupiąca, a miąższ delikatnie wilgotny. Idealny do kanapek i jako dodatek do zup.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna typ 550 (Do zaczynu odłóż 1,5 łyżki, resztę dodaj do ciasta właściwego.)
- 135 g mleko (Najlepiej pełnotłuste, w temperaturze pokojowej.)
- 150 g woda (75 g do zaczynu, 75 g do ciasta właściwego; letnia, ok. 37°C.)
- 20 g drożdże świeże (Można zastąpić 7 g drożdży instant.)
- 1 łyżeczka cukier (Aktywuje drożdże w zaczynie.)
- 1 łyżeczka sól (Dodaj dopiero do ciasta właściwego, nie do zaczynu.)

## Przygotowanie

1. Przygotuj zaczyn: wymieszaj 1,5 łyżki mąki, 75 g letniej wody, 20 g drożdży i 1 łyżeczkę cukru. Odstaw na 15 minut.
2. Do zaczynu dodaj pozostałą mąkę (ok. 478 g), 75 g wody, 135 g mleka i 1 łyżeczkę soli. Wyrabiaj ciasto przez 3 minuty.
3. Pozostaw ciasto do wyrośnięcia w misce przykrytej ściereczką na ok. 30 minut, aż podwoi objętość.
4. Ponownie wyrabiaj ciasto przez 1 minutę, następnie wyłóż na lekko oprószony mąką blat.
5. Uformuj z ciasta wałek (ok. 30 cm długości) i połóż na blasze. Pozostaw do ponownego wyrośnięcia na 20–30 minut.
6. Rozgrzej piekarnik do 220°C. Na dno piekarnika wstaw naczynie żaroodporne wypełnione ciepłą wodą.
7. Piecz weka przez 10 minut w 220°C, następnie zmniejsz temperaturę do 180°C i piecz jeszcze 20–25 minut.
8. Wyjmij chleb z piekarnika i odstaw do całkowitego wystygnięcia na kratce.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W małej misce wymieszaj 1,5 łyżki mąki pszennej, 75 g letniej wody (ok. 37°C – powinna być ciepła w dotyku, ale nie gorąca), 20 g pokruszonych drożdży świeżych i 1 łyżeczkę cukru. Przykryj ściereczką i odstaw na 15 minut – zaczyn powinien spienić się i zwiększyć objętość.
- *Dlaczego:* Zaczyn aktywuje drożdże przed dodaniem do reszty składników, co gwarantuje, że ciasto dobrze wyrośnie.
- *Pro tip:* Jeśli po 15 minutach zaczyn się nie spienił, drożdże mogły być nieaktywne – użyj nowych.

**Krok 2.** Do wyrośniętego zaczynu dodaj pozostałą mąkę (ok. 478 g), 75 g letniej wody, 135 g mleka w temperaturze pokojowej i 1 łyżeczkę soli. Wyrabiaj ciasto ręcznie lub mikserem z hakiem przez około 3 minuty, aż będzie gładkie i odchodzić od ścianek miski.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, dzięki czemu chleb będzie miał sprężystą strukturę i dobrze wyrośnie.
- *Pro tip:* Sól dodawaj zawsze po zaczynie – bezpośredni kontakt soli z drożdżami osłabia ich działanie.

**Krok 3.** Przykryj miskę z ciastem czystą ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce (np. obok kaloryfera) na ok. 30 minut. Ciasto powinno podwoić objętość.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie, zwane fermentacją wstępną, pozwala drożdżom wyprodukować CO₂, co sprawia, że chleb będzie puszysty.
- *Pro tip:* Jeśli w kuchni jest zimno, wstaw miskę do piekarnika nagrzanego do 30°C i wyłączonego.

**Krok 4.** Wyciągnij wyrośnięte ciasto z miski i wyrabiaj je ponownie przez ok. 1 minutę – odgazowujesz je, czyli wypychasz z niego nagromadzony dwutlenek węgla.
- *Dlaczego:* Krótkie ponowne wyrabianie wyrównuje strukturę ciasta i usuwa duże pęcherzyki powietrza.
- *Pro tip:* Nie obsypuj blatu zbyt dużą ilością mąki, by nie zmienić proporcji w cieście.

**Krok 5.** Uformuj z ciasta wałek długości ok. 30 cm: spłaszcz ciasto dłonią, a następnie zawijaj brzegi do środka i tocz po blacie, by uformować równy, podłużny kształt. Połóż na papierze do pieczenia na blasze i odstaw na 20–30 minut do ponownego wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie (garowanie) nadaje chlebowi ostateczną objętość i lekkość przed pieczeniem.
- *Pro tip:* Możesz naciąć wierzch chleba ostrym nożem lub żyletką ukośnie – zapobiegnie to pęknięciom skórki w trakcie pieczenia.

**Krok 6.** Włącz piekarnik i nastaw go na 220°C (góra-dół). Na najniższy poziom piekarnika wstaw żaroodporne naczynie (np. blaszaną foremkę) wypełnione ok. 200 ml gorącej wody.
- *Dlaczego:* Para wodna z naczynia sprawia, że skórka chleba w pierwszych minutach pieczenia pozostaje elastyczna i może swobodnie rosnąć, a potem staje się chrupiąca.
- *Pro tip:* Piekarnik nagrzej co najmniej 15 minut przed włożeniem chleba, by temperatura była stabilna.

**Krok 7.** Włóż blachę z chlebem na środkowy poziom nagrzanego piekarnika. Piecz 10 minut w 220°C, a następnie zmniejsz temperaturę do 180°C i piecz kolejne 20–25 minut, aż skórka będzie złocistobrązowa.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku daje skórce ładny kolor i chrupkość, a niższa temperatura pozwala chlebowi dopiec się w środku bez przypalenia.
- *Pro tip:* Chleb jest upieczony, gdy stukasz w jego spód i słyszysz głuchy, pusty dźwięk.

**Krok 8.** Wyjmij gotowy chleb z piekarnika i połóż na kratce kuchennej. Pozostaw do całkowitego wystygnięcia – ok. 30–45 minut – zanim go pokroisz.
- *Dlaczego:* W czasie stygnięcia miąższ się stabilizuje i nabiera ostatecznej struktury; krojenie gorącego chleba powoduje, że jest gumowaty i kruszy się.
- *Pro tip:* Przechowuj wystygnięty chleb w papierowej torebce lub owiniętego ściereczką – zachowa chrupkość skórki.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 230 kcal |
| Białko | 7.5 g |
| Węglowodany | 45 g |
| Cukry | 1.2 g |
| Tłuszcze | 1.5 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 290 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, zastąp 20 g drożdży świeżych 7 g drożdży instant. Drożdże instant możesz wymieszać bezpośrednio z mąką, bez przygotowywania zaczynu, choć zaczyn i tak poprawi smak chleba.

**Dlaczego w piekarniku stawiam naczynie z wodą?**

Para wodna zapobiega zbyt szybkiemu zasychaniu skórki na początku pieczenia, dzięki czemu chleb lepiej rośnie w piekarniku i ma cienką, chrupiącą skórkę. Bez pary skórka twardnieje za wcześnie i hamuje wzrost bochenka.

**Skąd wiem, że chleb jest upieczony?**

Postukaj w spód bochenka – gotowy chleb wydaje głuchy, pusty dźwięk. Można też zmierzyć temperaturę wewnątrz termometrem: powinna wynosić ok. 93–96°C.

**Czy mogę użyć mleka roślinnego?**

Tak, mleko roślinne (np. owsiane lub sojowe) sprawdzi się w tym przepisie. Chleb może być minimalnie mniej miękki niż z mlekiem krowim, ale smak pozostaje bardzo dobry.

**Czy mogę wyrabiać ciasto ręcznie bez urządzenia kuchennego?**

Oczywiście. Wyrabiaj ciasto ręcznie na blacie przez ok. 8–10 minut, aż stanie się gładkie, sprężyste i przestanie kleić się do rąk.

**Jak przechowywać chleb, żeby nie wysychał?**

Przechowuj wystygnięty chleb owinięty w lnianą ściereczkę lub w papierowej torebce w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Unikaj szczelnych plastikowych torebek, bo rozmiękcza skórkę.