---
slug: chleb-pszenny-z-garnka-zwany-tez-foch-czyli-fenomenalnie
title: "Chleb pszenny z garnka (zwany też \"FOCH\" - czyli Fenomenalnie"
servings: 60
prep_time_minutes: 720
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "side_dish", "baked_good"]
---

# Chleb pszenny z garnka (zwany też "FOCH" - czyli Fenomenalnie

Chleb pszenny pieczony w garnku to prosty, domowy przysmak, który zdumiewa smakiem i puszystością. Gotuje się go bez wyrabiania, dzięki długiemu wyrośnięciu na całą noc. Idealny na codzień i na święta.

## Składniki

- 720 g mąka pszenna typ 480
- 7.5 g świeże drożdże (można zastąpić łyżeczką drożdży suszonych)
- 5 g sól
- 250 ml woda o temperaturze pokojowej (może być więcej w zależności od mąki)
- 60 g otręby pszenne
- 30 g mąka (do formowania)

## Przygotowanie

1. Przygotuj żeliwny garnek lub naczynie do pieczenia z pokrywką o pojemności 2–3 l.
2. Do miski wsyp mąkę i sól, następnie je wymieszaj.
3. Rozkrusz świeże drożdże i dodaj do miski.
4. Wlej wodę i wymieszaj łyżką, aż składniki się połączą.
5. Masa powinna być gęsta, ale lekko lepka.
6. Przykryj miskę ściereczką i odstaw do wyrośnięcia na 12–18 godzin.
7. Na stolnicę wysyp mąkę i otręby do formowania.
8. Oprósz ręce mąką, aby nie przywierała ciasto.
9. Wyłóż ciasto na stolnicę, zwiń boki do środka i uformuj kulę.
10. Włóż kulę z powrotem do miski, przykryj i odstaw na godzinę do wyrośnięcia.
11. Włóż zimny garnek do zimnego piekarnika.
12. Rozgrzej piekarnik do 240°C i nagrzewaj garnek przez 10 minut.
13. Wyjmij garnek, włóż ciasto, przykryj i piecz 30 minut.
14. Odkryj garnek, zmniejsz temperaturę do 200°C i piecz 20 minut dłużej.
15. Wyjmij garnek z piekarnika, używając gruby rękawic.
16. Odstaw garnek na kilka minut, aby ostygł.
17. Tępą stroną noża odklej chleb od ścianek garnka.
18. Wyjmij chleb i odstaw do całkowitego ostygnięcia.
19. Pokrój chleb ostrym nożem po całkowitym ostygnięciu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wybierz żeliwny garnek lub żaroodporne naczynie z pokrywką o pojemności 2–3 litry — to kluczowe dla odpowiedniego parzenia chleba.
- *Dlaczego:* Zamknięte naczynie utrzymuje wilgoć i ciepło, co pozwala chlebowi ładnie wypiec się i popękać.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz garnka żeliwnego, użyj wysokiego naczynia żaroodpornego z metalową pokrywką.

**Krok 2.** W dużej misce wymieszaj mąkę pszenną i sól, aby równomiernie się rozprowadziły.
- *Dlaczego:* Sól może zabijać drożdże, dlatego najpierw mieszamy ją z mąką, zanim dodamy drożdże.
- *Pro tip:* Użyj drewnianej łyżki, by nie uszkodzić miski, jeśli jest ceramiczna.

**Krok 3.** Rozkrusz świeże drożdże palcami i posyp na mąkę, aby szybciej się rozpuściły w cieście.
- *Dlaczego:* Drożdże muszą być drobno rozkruszone, by równomiernie aktywować fermentację.
- *Pro tip:* Jeśli używasz drożdży suszonych, wsyp łyżeczkę (ok. 5 g) bezpośrednio do mąki.

**Krok 4.** Wlej pokojową wodę i mieszaj łyżką, aż powstanie gęsta, lekko lepka masa.
- *Dlaczego:* Woda aktywuje drożdże i pozwala na połączenie składników bez wyrabiania.
- *Pro tip:* Nie mieszaj zbyt długo — wystarczy kilkanaście sekund, by wszystko się połączyło.

**Krok 5.** Sprawdź konsystencję ciasta — powinno być gęste, ale nie suche.
- *Dlaczego:* Zbyt suche ciasto nie wyrośnie dobrze, a zbyt wilgotne będzie trudne do formowania.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto wydaje się suche, dodaj 10–20 ml wody i delikatnie wymieszaj.

**Krok 6.** Przykryj miskę czystą, naturalną ściereczką i odstaw na 12–18 godzin w ciepłe miejsce.
- *Dlaczego:* Długie wyrośnięcie nadaje chlebowi aromat i puszystą strukturę bez wyrabiania.
- *Pro tip:* Idealna temperatura to 18–22°C — nie stawiaj miski obok kaloryfera ani lodówki.

**Krok 7.** Na stolnicę (lub blat) wysyp mieszankę mąki i otrąb pszennych do formowania.
- *Dlaczego:* Otręby i mąka zapobiegają przywieraniu ciasta i dodają chrupiącej skórki.
- *Pro tip:* Użyj tyle mąki i otrąb, by blat był dobrze posypany, ale nie przesadzaj.

**Krok 8.** Oprósz ręce dużą ilością mąki, by ciasto nie przywarło podczas formowania.
- *Dlaczego:* Lepkie ciasto łatwo przywiera do rąk, a mąka pomaga w kontrolowanym formowaniu.
- *Pro tip:* Możesz użyć mąki typ 480 lub pszennej, ale unikaj mąki pełnoziarnistej — jest zbyt chłonna.

**Krok 9.** Wyłóż ciasto na blat, lekko je spłaszcz, zwiń boki do środka i uformuj kulę.
- *Dlaczego:* Zwijanie boków do środka tworzy napięcie powierzchni, co pomaga w lepszym wypiekaniu.
- *Pro tip:* Nie wyrabiaj — tylko zwiń i zagnij, by nie uszkodzić struktury ciasta.

**Krok 10.** Włóż uformowaną kulę do czystej, wysuszonej miski, przykryj ściereczką i odstaw na godzinę.
- *Dlaczego:* Drugie wyrośnięcie nadaje ciastu puszystość i lepszą teksturę.
- *Pro tip:* Możesz wstawić miskę do piekarnika nagrzanego do 30°C, by przyspieszyć proces.

**Krok 11.** Włóż zimny garnek do zimnego piekarnika, by ogrzewał się równomiernie.
- *Dlaczego:* Równomierne nagrzanie garnka zapobiega pękaniu i zapewnia stałą temperaturę.
- *Pro tip:* Nie wstawiaj gorącego garnka do zimnego piekarnika — może pęknąć.

**Krok 12.** Rozgrzej piekarnik do 240°C, a po osiągnięciu temperatury nagrzewaj garnek 10 minut.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku zapewnia ładne wypieczenie i skórę.
- *Pro tip:* Użyj termometru do piekarnika, by dokładnie sprawdzić temperaturę.

**Krok 13.** Wyjmij bardzo gorący garnek, włóż ciasto, przykryj i wstaw do piekarnika.
- *Dlaczego:* Gorący garnek od razu zaczyna piec ciasto i tworzy parę, co daje puszysty środek.
- *Pro tip:* Użyj dwóch gruby rękawic, by bezpiecznie otworzyć i wyjąć garnek.

**Krok 14.** Piecz 30 minut z przykryciem, potem odkryj, zmniejsz do 200°C i piecz 20 minut.
- *Dlaczego:* Pieczenie z przykryciem utrzymuje wilgoć, a bez — tworzy chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika zbyt często — utrata ciepła może spowolnić pieczenie.

**Krok 15.** Po pieczeniu wyjmij garnek z piekarnika, używając gruby rękawic.
- *Dlaczego:* Garnek nadal jest bardzo gorący i może spowodować oparzenia.
- *Pro tip:* Postaw garnek na stojaku lub drewnianej desce, by nie uszkodzić blatu.

**Krok 16.** Odstaw garnek na kilka minut, by chleb mógł się lekko ostudzić.
- *Dlaczego:* Chleb nadal piecze się wewnątrz po wyjęciu — ostygnięcie pomaga mu się ukształtować.
- *Pro tip:* Nie wyjmuj od razu — poczekaj 5–10 minut, by łatwiej się oddzielił od ścianek.

**Krok 17.** Tępą stroną noża delikatnie odklej chleb od ścianek garnka.
- *Dlaczego:* Chleb może przywierać do metalu — delikatne odklejenie zapobiega uszkodzeniu.
- *Pro tip:* Użyj drewnianego lub silikonowego noża, by nie zadziałać na powierzchnię garnka.

**Krok 18.** Wyjmij chleb i odstaw do całkowitego ostygnięcia, najlepiej na kratce.
- *Dlaczego:* Pełne ostygnięcie pozwala parze uciec i zapobiega miętuszeniu miękiszu.
- *Pro tip:* Nie kroj chleba ciepłego — miękisz będzie gąbczasty i wilgotny.

**Krok 19.** Pokrój chleb ostrym nożem po całkowitym ostygnięciu na równe kromki.
- *Dlaczego:* Ostry nóż zapobiega mięceniu chleba i daje czyste cięcie.
- *Pro tip:* Użyj noża do chleba z ząbkowanym ostrzem, by nie miażdżyć miękiszu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 85 kcal |
| Białko | 2.8 g |
| Węglowodany | 18.2 g |
| Cukry | 0.5 g |
| Tłuszcze | 0.3 g |
| Błonnik | 0.9 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można użyć mąki pełnoziarnistej?**

Tak, ale nie w całości — lepiej wymieszać z mąką typ 480. Samo ciasto będzie cięższe i mniej puszyste.

**Dlaczego chleb trzeba piec w zamkniętym garnku?**

Zamknięte naczynie tworzy efekt piekarnika parowego, dzięki czemu chleb ładnie wypieka się i nie wysycha.

**Czy można piec w zwykłym naczyniu żaroodpornym?**

Tak, byle miało szczelną pokrywkę. Ważne, by nie było zbyt duże ani zbyt małe — idealne 2–3 litry.

**Czy chleb można zamrozić?**

Tak, pokrój go na kromki i przechowuj w folii lub zamrażalnej torebce. Odmrażaj przy pokojowej temperaturze.

**Dlaczego ciasto nie wyrosło?**

Może być za zimno, przeterminowane drożdże lub zbyt mało czasu. Upewnij się, że temperatura jest 18–22°C.

**Czy można skrócić czas wyrośnięcia?**

Nie zaleca się — długie wyrośnięcie to kluczowy element smaku i tekstury tego chleba.