---
slug: chleb-sezamowy-na-ma-lance
title: "Chleb sezamowy na maślance"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Chleb sezamowy na maślance

Puszysty chleb sezamowy na maślance łączy mąkę pszenną chlebową, orkiszową i razową, tworząc bochenek o bogatym smaku i chrupiącej skórce. Posypany białym i czarnym sezamem wygląda efektownie i pachnie nieziemsko. Przepis jest prosty nawet dla początkujących piekarzy.

## Składniki

- 240 ml maślanka (W temperaturze pokojowej; można zastąpić jogurtem naturalnym lub greckim)
- 60 ml letnia woda
- 1 łyżeczka miód płynny
- 320 g mąka pszenna chlebowa (Typ 750 lub podobna mąka chlebowa)
- 80 g mąka orkiszowa
- 80 g mąka pszenna razowa
- 2 łyżka otręby pszenne
- 2 łyżka zarodki pszenne (Można zastąpić dodatkową porcją otrębów pszennych) *(opcjonalnie)*
- 4 g drożdże instant (Lub 8 g drożdży świeżych – ze świeżych należy wcześniej zrobić rozczyn)
- 1.33 łyżeczka sól
- 1 łyżka sezam biały (Do ciasta; dodatkowo 1 łyżeczka do posypania)
- 1 łyżka sezam czarny (Do ciasta; dodatkowo 1 łyżeczka do posypania)
- 1 szt jajko (Roztrzepane z łyżką mleka, do posmarowania chleba przed pieczeniem)
- 1 łyżka mleko (Do roztrzepania z jajkiem)

## Przygotowanie

1. Wymieszaj drożdże instant bezpośrednio z mąką chlebową (świeże drożdże rozpuść najpierw w letniej wodzie z miodem).
2. Wsyp do misy miksera wszystkie mąki, otręby, zarodki, sól i sezam, dodaj maślankę, wodę i miód, a następnie wyrabiaj do gładkości.
3. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce do podwojenia objętości – około 1,5 godziny.
4. Wyrób ciasto ponownie, uformuj bochenek podsypując mąką, przełóż do koszyczka lub na blaszkę wyłożoną papierem.
5. Przykryj ściereczką i odstaw do ponownego podwojenia objętości (około 45–60 minut).
6. Natnij wierzch bochenka ostrym nożem, posmaruj jajkiem wymieszanym z mlekiem i obsyp białym oraz czarnym sezamem.
7. Na dno nagrzanego piekarnika wstaw żaroodporne naczynie z wodą lub spryskaj ścianki wodą przed włożeniem chleba.
8. Piecz 10 minut w 240°C, następnie 10 minut w 220°C i ostatnie 10 minut w 200°C, aż skórka będzie złotobrązowa.
9. Wyjmij chleb z piekarnika i studź na kratce przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Jeśli używasz drożdży instant, wystarczy wymieszać je bezpośrednio z mąką – nie trzeba ich wcześniej aktywować. Jeśli masz drożdże świeże, pokrusz je do miseczki, dodaj letnią wodę i łyżeczkę miodu, wymieszaj i odczekaj 5–10 minut, aż zaczną się pienić.
- *Dlaczego:* Drożdże świeże wymagają aktywacji w ciepłej cieczy, by upewnić się, że są żywe i gotowe do pracy.
- *Pro tip:* Woda do rozczynu powinna mieć temperaturę około 35–38°C – ciepła jak kąpiel dla niemowlaka; zbyt gorąca zabije drożdże.

**Krok 2.** Wsyp do dużej misy wszystkie mąki, otręby, zarodki pszenne, sól i sezam, a następnie dodaj maślankę (lub jogurt), letnią wodę i miód. Wyrabiaj hakiem do ciasta przez 8–10 minut, aż masa stanie się gładka, elastyczna i będzie odchodzić od ścianek misy.
- *Dlaczego:* Długie wyrabianie rozwija gluten, dzięki czemu chleb będzie puszysty i sprężysty, a nie zbity.
- *Pro tip:* Ciasto chlebowe jest gęstsze niż ciasto na bułki – nie dodawaj za dużo mąki, nawet jeśli wydaje się lekko lepkie.

**Krok 3.** Przykryj miskę czystą ściereczką kuchenną lub folią spożywczą i postaw w ciepłym miejscu, na przykład w pobliżu kaloryfera lub w lekko nagrzanym (do 30°C) i wyłączonym piekarniku. Ciasto powinno podwoić objętość – trwa to zazwyczaj około 1,5 godziny.
- *Dlaczego:* Ciepło przyspiesza pracę drożdży, które produkują dwutlenek węgla – to właśnie on sprawia, że ciasto rośnie.
- *Pro tip:* Jeśli w domu jest chłodno, czas wyrastania może się wydłużyć nawet do 2 godzin – nie przyspieszaj procesu na siłę.

**Krok 4.** Wysyp wyrośnięte ciasto na blat lekko podsypany mąką, zagnieć je kilka razy rękoma, by usunąć nadmiar gazów, a następnie uformuj podłużny lub okrągły bochenek. Przełóż go do koszyczka do wyrastania lub bezpośrednio na blaszkę wyłożoną papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Ponowne wyrobienie wyrównuje strukturę ciasta i zapobiega powstawaniu dużych dziur w miąższu.
- *Pro tip:* Koszyczek do wyrastania (banneton) nada chlebowi ładny wzór i pozwoli mu lepiej trzymać kształt.

**Krok 5.** Przykryj uformowany bochenek ściereczką i odstaw ponownie do wyrastania w ciepłym miejscu przez 45–60 minut, aż wyraźnie zwiększy objętość.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie nadaje chlebowi lekkość i poprawia strukturę skórki.
- *Pro tip:* Chleb jest gotowy do pieczenia, gdy po delikatnym naciśnięciu palcem odcisk powoli się wypełnia.

**Krok 6.** Ostrym nożem lub żyletką piekarską natnij wierzch bochenka na głębokość około 1 cm – możesz zrobić jeden długi nacięcie lub kilka ukośnych. Pędzelkiem posmaruj chleb mieszaniną jajka i mleka, a następnie obsyp go białym i czarnym sezamem.
- *Dlaczego:* Nacięcia pozwalają chlebowi swobodnie rosnąć w piekarniku i zapobiegają pękaniu skórki w nieoczekiwanych miejscach.
- *Pro tip:* Im ostrzejszy nóż lub żyletka, tym czystszy nacięcie – tępe narzędzie zgniata ciasto zamiast je kroić.

**Krok 7.** Rozgrzej piekarnik do 240°C. Na dolną półkę lub dno piekarnika wstaw żaroodporne naczynie wypełnione wrzącą wodą. Alternatywnie, tuż przed włożeniem chleba spryskaj ścianki piekarnika wodą z butelki ze spryskiwaczem.
- *Dlaczego:* Para wodna na początku pieczenia sprawia, że skórka pozostaje elastyczna i może się rozciągać razem z rosnącym chlebem, a potem staje się chrupiąca.
- *Pro tip:* Używaj rękawic piekarskich przy pracy z gorącym piekarnikiem i naczyniami z wrzącą wodą – para parzy mocniej niż suche powietrze.

**Krok 8.** Włóż chleb do nagrzanego piekarnika i piecz 10 minut w 240°C, następnie zmniejsz temperaturę do 220°C i piecz kolejne 10 minut, a na koniec zmniejsz do 200°C i piecz ostatnie 10 minut. Gotowy chleb powinien mieć złotobrązową skórkę i wydawać głuchy dźwięk przy stukaniu w spód.
- *Dlaczego:* Stopniowe obniżanie temperatury pozwala chlebowi dobrze wyrosnąć, chrupiąco się zapiec i równomiernie upiec w środku.
- *Pro tip:* Jeśli chleb zbyt szybko się rumieni, przykryj go luźno folią aluminiową na ostatnie 10 minut pieczenia.

**Krok 9.** Wyjmij upieczony chleb z piekarnika i połóż go na kratce kuchennej. Odczekaj co najmniej 30 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Podczas stygnięcia wnętrze chleba nadal się stabilizuje – krojenie zbyt gorącego bochenka sprawi, że miąższ będzie kleisty.
- *Pro tip:* Chleb najlepiej przechowywać zawinięty w bawełnianą ściereczkę lub w papierowej torbie – zachowa chrupiącą skórkę przez 2–3 dni.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 7.5 g |
| Węglowodany | 38 g |
| Cukry | 2 g |
| Tłuszcze | 3.5 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć samej mąki pszennej chlebowej zamiast mieszanki mąk?**

Tak, chleb wyjdzie, ale będzie mniej aromatyczny i z mniejszą ilością błonnika. Mieszanka mąk orkiszowej i razowej nadaje głębszy smak i lepszą wartość odżywczą.

**Jak zastąpić maślankę, jeśli jej nie mam?**

Możesz użyć jogurtu naturalnego lub greckiego w tej samej ilości. Alternatywnie wymieszaj 230 ml mleka z łyżką soku z cytryny lub octu i odczekaj 5 minut, aż zgęstnieje.

**Dlaczego chleb nie wyrósł odpowiednio?**

Najczęstszą przyczyną jest za zimna temperatura otoczenia lub nieaktywne drożdże. Upewnij się, że drożdże są świeże i że ciasto wyrasta w ciepłym (25–30°C) miejscu.

**Czy mogę upiec ten chleb w maszynie do chleba?**

Tak, wsyp składniki do pojemnika zgodnie z instrukcją urządzenia (zwykle najpierw płyny, potem suche składniki) i wybierz program podstawowy. Sezam do posypania pomiń lub dodaj sezam do ciasta.

**Jak przechowywać upieczony chleb?**

Najlepiej w bawełnianej ściereczce lub papierowej torbie w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można też pokroić i zamrozić – kromki wystarczy podgrzać w tosterze.

**Czy można pominąć sezam lub użyć tylko jednego koloru?**

Oczywiście, sezam można pominąć lub użyć wyłącznie białego albo czarnego. Smak chleba będzie nieco łagodniejszy, ale ciasto samo w sobie jest bardzo dobre.