---
slug: chleb-ytni-z-suszon-liwk
title: "Chleb żytni z suszoną śliwką"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# Chleb żytni z suszoną śliwką

Chleb żytni na zakwasie z dodatkiem suszonych śliwek kalifornijskich – mięciutki, lekko słodki i wciągający. Nie wymaga wyrabiania, wystarczy wymieszać składniki drewnianą łyżką. Przygotowanie rozkłada się na dwa dni: wieczorem zaczyn, rano ciasto i pieczenie.

## Składniki

- 150 g mąka żytnia razowa (Do zaczynu wieczornego – najlepiej typ 2000.)
- 100 g aktywny zakwas żytni (Zakwas powinien być dokarmiony 8–12 godzin wcześniej i aktywnie bulgotać.)
- 200 g woda (Do zaczynu wieczornego; temperatura pokojowa.)
- 200 g mąka żytnia jasna (Do ciasta właściwego rano – typ 720 lub 1150.)
- 1 łyżeczka sól
- 150 g bardzo ciepła woda (Ok. 45–50°C; pomaga rozluźnić ciasto. Można dodać 2 łyżki więcej, zależnie od hydratacji zakwasu.)
- 200 g suszone śliwki kalifornijskie (Posiekane na mniejsze kawałki przed dodaniem do ciasta.)
- 10 g masło (Do wysmarowania formy; można zastąpić olejem, by przepis był wegański.)
- 2 łyżka otręby żytnie (Do oprószenia formy – zapobiegają przyklejaniu się chleba.)

## Przygotowanie

1. Wieczorem wymieszaj mąkę żytnią razową, aktywny zakwas i 200 g wody w dużej misce na jednolity zaczyn.
2. Przykryj miskę folią spożywczą i odstaw w temperaturze pokojowej na całą noc (ok. 12 godzin).
3. Rano na wyrośnięty zaczyn wsyp mąkę żytnią jasną, sól i wlej 150 g bardzo ciepłej wody.
4. Wymieszaj drewnianą łyżką do połączenia składników, następnie dodaj posiekane śliwki i dokładnie wymieszaj.
5. Wysmaruj formę keksówkę masłem i oprósz otrębami żytnimi, aby chleb nie przywarł.
6. Przełóż ciasto do formy, wyrównaj wierzch, delikatnie oprósz mąką i przykryj lnianą ściereczką.
7. Odstaw formę w ciepłe miejsce na ok. 2 godziny, aż ciasto wyrośnie po brzegi foremki.
8. Nagrzej piekarnik do 220°C (góra-dół) i piecz chleb przez ok. 30 minut na złotobrązowy kolor.
9. Wyjmij chleb z formy i wystudź całkowicie na metalowej kratce przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wieczorem w dużej misce połącz mąkę żytnią razową (150 g), aktywny zakwas żytni (100 g) i wodę (200 g). Mieszaj łyżką, aż nie będzie suchych grudek.
- *Dlaczego:* Nocny zaczyn pozwala bakteriom kwasu mlekowego fermentować ciasto, co nadaje chlebowi smak i sprężystą strukturę.
- *Pro tip:* Miska powinna być wystarczająco duża – zaczyn może podwoić objętość podczas fermentacji.

**Krok 2.** Przykryj miskę folią spożywczą lub talerzem i zostaw na blacie w temperaturze pokojowej na całą noc (10–12 godzin).
- *Dlaczego:* Szczelne przykrycie zapobiega tworzeniu się suchej skórki na wierzchu zaczynu.
- *Pro tip:* Jeśli w kuchni jest zimno (poniżej 20°C), fermentacja potrwa dłużej – postaw miskę w pobliżu kaloryfera.

**Krok 3.** Rano wsyp na wyrośnięty zaczyn mąkę żytnią jasną (200 g), łyżeczkę soli i wlej 150 g bardzo ciepłej wody (ok. 45–50°C).
- *Dlaczego:* Ciepła woda ułatwia wchłonięcie mąki i przyspiesza aktywację glutenu w mące żytniej.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę wody nadgarstkiem – powinna być wyraźnie ciepła, ale nie parzyć.

**Krok 4.** Mieszaj drewnianą łyżką przez ok. 2 minuty, aż składniki się połączą. Dodaj posiekane śliwki i mieszaj jeszcze minutę, by równomiernie się rozłożyły.
- *Dlaczego:* Mąka żytnia nie wymaga wyrabiania – wystarczy dokładne wymieszanie, by uzyskać równomierne ciasto.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest bardzo gęste i ciągnie za łyżkę, dodaj 1–2 łyżki wody i mieszaj dalej.

**Krok 5.** Posmaruj wnętrze formy keksówki miękkim masłem dokładnie na dnie i bokach, a następnie wsyp otręby żytnie i potrząśnij formą, by równomiernie pokryły powierzchnię.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i otręby tworzą warstwę zapobiegającą przyklejeniu się chleba podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Formę możesz przygotować wieczorem i przechować w lodówce, by rano zaoszczędzić czas.

**Krok 6.** Przełóż ciasto do formy za pomocą łyżki lub wilgotnych dłoni. Wygładź wierzch zwilżoną łyżką i lekko oprósz mąką żytnią.
- *Dlaczego:* Mąka na wierzchu zapobiega przyklejaniu się ściereczki do ciasta podczas wyrastania.
- *Pro tip:* Ciasto jest lepkie – zwilżone dłonie lub łyżka znacznie ułatwiają wyrównywanie.

**Krok 7.** Przykryj formę lnianą ściereczką kuchenną i postaw w ciepłym miejscu (np. przy piekarniku lub w wyłączonym piekarniku z zapaloną lampką) na ok. 2 godziny.
- *Dlaczego:* Wyrastanie w cieple przyspiesza pracę drożdży i bakterii, dzięki czemu chleb urośnie po brzegi formy.
- *Pro tip:* Sprawdzaj co 30 minut – chleb jest gotowy do pieczenia, gdy wyrośnie do krawędzi lub lekko ponad nie.

**Krok 8.** Nagrzej piekarnik do 220°C (funkcja góra-dół). Gdy osiągnie temperaturę, wstaw formę na środkową półkę i piecz przez 30 minut.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura na początku pieczenia tworzy chrupiącą skórkę i nadaje chlebowi ładny kolor.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch rumieni się za szybko, przykryj go luźno kawałkiem folii aluminiowej po 20 minutach pieczenia.

**Krok 9.** Wyjmij formę z piekarnika, odczekaj 5 minut, a następnie ostrożnie wyjmij chleb z formy i połóż go na metalowej kratce. Przed krojeniem wystudź całkowicie.
- *Dlaczego:* Studzenie na kratce pozwala parze wodnej równomiernie uciec, dzięki czemu środek chleba nie będzie lepki.
- *Pro tip:* Chleb żytni najlepiej kroić dopiero po 2–3 godzinach od upieczenia – w środku cały czas dobiega proces dojrzewania.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 5.5 g |
| Węglowodany | 43 g |
| Cukry | 8.5 g |
| Tłuszcze | 1.2 g |
| Błonnik | 5 g |
| Sód | 220 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jak sprawdzić, czy zakwas jest wystarczająco aktywny?**

Aktywny zakwas powinien być bulgoczący, lekko kopulasty i mieć kwaśny zapach. Możesz też wrzucić łyżeczkę zakwasu do szklanki z wodą – jeśli wypłynie, jest gotowy do użycia.

**Czy można użyć innych suszonych owoców zamiast śliwek?**

Tak, dobrze sprawdzą się suszone żurawiny, morele lub figi. Warto je pokroić na podobne kawałki, by równomiernie rozłożyły się w cieście.

**Co zrobić, jeśli chleb nie wyrósł po 2 godzinach?**

Wydłuż czas wyrastania o kolejne 30–60 minut i upewnij się, że pomieszczenie ma co najmniej 22–24°C. Zbyt zimne środowisko znacznie spowalnia fermentację mąki żytniej.

**Dlaczego chleb żytni jest lepki w środku po upieczeniu?**

Lepkość może wynikać z za krótkiego studzenia lub z niedopieczenia. Upewnij się, że chleb studził się co najmniej 2–3 godziny przed krojeniem, a piekł się w pełnych 220°C.

**Jak przechowywać chleb żytni z suszoną śliwką?**

Chleb najlepiej zawinąć w lnianą ściereczkę lub papier i przechowywać w chlebaku przez 3–4 dni. Można go też zamrozić pokrojony w plastry i rozmrażać w tosterze.

**Czy przepis można zmodyfikować, by był w pełni wegański?**

Wystarczy zastąpić masło do smarowania formy olejem roślinnym lub margaryną wegańską. Wszystkie pozostałe składniki są pochodzenia roślinnego.