---
slug: chleb-z-garnka-na-maslance
title: "CHleb z garnka na maślance"
servings: 10
prep_time_minutes: 60
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# CHleb z garnka na maślance

Chleb na maślance pieczony w garnku to prosty, domowy bochenek o chrupiącej skórce i wilgotnym, miękkim wnętrzu. Połączenie mąki pszennej i żytniej nadaje mu wyrazisty smak i aromat. Garnek zatrzymuje parę podczas pieczenia, dzięki czemu skórka wychodzi wyjątkowo chrupiąca.

## Składniki

- 500 g maślanka (Najlepiej w temperaturze pokojowej, aby nie spowalniać pracy drożdży.)
- 30 g drożdże świeże (Można zastąpić 10 g drożdży instant.)
- 1 łyżka miód (Aktywuje drożdże i lekko słodzi chleb.)
- 2 łyżeczka sól
- 70 g woda (Letnia, około 37°C.)
- 400 g mąka pszenna (Typ 550 lub 650.)
- 400 g mąka żytnia (Można zastąpić pół na pół mąką pszenną razową i żytnią lub inną ulubioną mąką pełnoziarnistą.)

## Przygotowanie

1. Wlej maślankę do miski, dodaj drożdże i miód, a następnie wymieszaj dokładnie do rozpuszczenia drożdży.
2. Podgrzej mieszaninę do ok. 37°C (możesz użyć robota kuchennego: 3 min / 37°C / obroty 1).
3. Dodaj obie mąki, sól i wodę, a następnie wyrabiaj ciasto przez ok. 3 minuty, aż stanie się gładkie i elastyczne.
4. Odstaw ciasto w misce przykryte ściereczką do wyrastania na 30 minut w ciepłe miejsce.
5. Nagrzej piekarnik do 210°C, wstawiając do niego garnek z pokrywką, aby się nagrzał razem z piekarnikiem.
6. Po 30 minutach krótko wyrabiaj ciasto przez około 1 minutę, aby odgazować.
7. Przełóż ciasto na blat posypany mąką, uformuj bochenek i natnij jego wierzch zmoczonym ostrym nożem.
8. Ostrożnie wyjmij gorący garnek z piekarnika, włóż bochenek do środka, przykryj i piecz przez 40 minut w 210°C.
9. Po 40 minutach zdejmij pokrywkę i piecz chleb jeszcze 15 minut, aż skórka będzie złocista i chrupiąca.
10. Wyjmij chleb z garnka i ostudź na kratce przez co najmniej 30 minut przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wlej maślankę do dużej miski lub naczynia robota kuchennego. Dodaj pokruszone drożdże świeże i łyżkę miodu. Wymieszaj łyżką lub rózgą, aż drożdże całkowicie się rozpuszczą.
- *Dlaczego:* Miód dostarcza drożdżom cukrów, dzięki czemu szybciej się aktywują i ciasto lepiej wyrośnie.
- *Pro tip:* Sprawdź, czy drożdże są świeże – po kilku minutach w ciepłej maślance z miodem powinny zacząć lekko pienić.

**Krok 2.** Podgrzej mieszankę maślanki z drożdżami do temperatury około 37°C. Możesz zrobić to w robocie kuchennym (3 min / 37°C / obroty 1) lub ostrożnie w rondelku na małym ogniu, stale mieszając.
- *Dlaczego:* Drożdże najlepiej pracują w temperaturze ciała ludzkiego – zbyt zimna lub zbyt gorąca ciecz zahamuje ich działanie.
- *Pro tip:* Użyj termometru kuchennego, aby nie przegrzać mieszanki – powyżej 45°C drożdże giną.

**Krok 3.** Wsyp obie mąki i sól, wlej wodę, a następnie wyrabiaj ciasto przez ok. 3 minuty w robocie lub ręcznie przez 8–10 minut, aż będzie gładkie i lekko lepiące.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje chlebowi elastyczność i pozwala zatrzymać bąbelki gazu od drożdży.
- *Pro tip:* Ciasto chlebowe na mące żytniej jest bardziej lepkie niż pszenne – nie dosypuj za dużo mąki, to normalne.

**Krok 4.** Przykryj miskę z ciastem czystą ściereczką lub folią spożywczą i zostaw w ciepłym miejscu (np. przy grzejniku lub w lekko nagrzanym piekarniku ok. 30°C) na 30 minut.
- *Dlaczego:* Odpoczynek pozwala drożdżom wyprodukować dwutlenek węgla, który sprawia, że ciasto rośnie i staje się pulchne.
- *Pro tip:* Jeśli twoje ciasto nie urośnie wyraźnie w ciągu 30 minut, następnym razem sprawdź świeżość drożdży lub zwiększ temperaturę otoczenia.

**Krok 5.** Wstaw garnek żeliwny lub inny żaroodporny z pokrywką do zimnego piekarnika, a następnie nagrzej go do 210°C. Garnek powinien się nagrzewać razem z piekarnikiem przez co najmniej 30 minut.
- *Dlaczego:* Gorący garnek działa jak miniaturowy piec chlebowy – wytworzona para sprawia, że skórka wychodzi cienka i chrupiąca.
- *Pro tip:* Używaj rękawic kuchennych podczas wyjmowania garnka – jest on bardzo gorący i można się poważnie poparzyć.

**Krok 6.** Po wyrośnięciu ciasta wyrabiaj je ponownie przez ok. 1 minutę, aby usunąć nadmiar gazu i ujednolicić strukturę.
- *Dlaczego:* Krótkie ponowne wyrabianie wyrównuje strukturę miąższu i pozwala łatwiej uformować bochenek.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z wyrabianiem – wystarczy dosłownie kilkanaście złożeń ciasta.

**Krok 7.** Posyp blat mąką, przełóż ciasto i uformuj okrągły lub podłużny bochenek, składając brzegi do środka i obracając. Zmocz ostry nóż wodą i natnij wierzch bochenka 2–3 razy pod kątem 45°.
- *Dlaczego:* Nacięcia pozwalają ciastu równomiernie rosnąć w piekarniku i zapobiegają pęknięciom bocznym.
- *Pro tip:* Im głębsze i pewniejsze cięcia, tym piękniej chleb się otworzy podczas pieczenia.

**Krok 8.** Ostrożnie wyjmij gorący garnek z piekarnika, zdejmij pokrywkę i ostrożnie włóż uformowany bochenek (można użyć papieru do pieczenia jako prowadnicy). Przykryj garnek pokrywką i wsuń do piekarnika na 40 minut.
- *Dlaczego:* Przykryty garnek tworzy wilgotne środowisko, które pomaga chlebowi wyrosnąć i tworzy chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Możesz wyłożyć dno garnka papierem do pieczenia – ułatwi to wyjmowanie gotowego chleba.

**Krok 9.** Po 40 minutach ostrożnie zdejmij pokrywkę i piecz chleb jeszcze 15 minut bez pokrywki, aż wierzch będzie ciemnozłoty i chrupiący.
- *Dlaczego:* Odkryty garnek pozwala odparować nadmiar wilgoci i uzyskać charakterystyczną, twardą skórkę.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz sprawdzić, czy chleb jest upieczony, postukaj w jego spód – powinien wydawać głuchy, pusty dźwięk.

**Krok 10.** Wyjmij chleb z garnka i połóż na kratce kuchennej. Odczekaj co najmniej 30 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Gorący chleb wewnątrz jest nadal mokry i ciągnie się – studzenie pozwala miąższowi ustabilizować się i właściwie się kroić.
- *Pro tip:* Krojony chleb przechowuj w lnianym woreczku lub zawinięty w ściereczkę – będzie świeży przez 2–3 dni.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 287 kcal |
| Białko | 9.2 g |
| Węglowodany | 56.4 g |
| Cukry | 2.8 g |
| Tłuszcze | 2.1 g |
| Błonnik | 4.3 g |
| Sód | 390 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, możesz zastąpić 30 g świeżych drożdży około 10 g (jedną saszetką) drożdży instant. Drożdże instant nie wymagają wcześniejszego rozpuszczania – możesz je dodać bezpośrednio do mąki.

**Jakiego garnka użyć do pieczenia chleba?**

Najlepszy jest garnek żeliwny z pokrywką o pojemności 4–6 litrów. Możesz też użyć garnka ceramicznego lub ze stali nierdzewnej odpornego na wysoką temperaturę. Ważne, aby pokrywka była żaroodporna.

**Czy mogę zmienić proporcje mąki pszennej i żytniej?**

Tak, możesz dowolnie mieszać mąki w łącznej ilości 800 g. Im więcej mąki żytniej lub razowej, tym chleb będzie ciemniejszy, bardziej zwarty i o intensywniejszym smaku.

**Dlaczego mój chleb wyszedł zbity i nie wyrósł?**

Prawdopodobnie drożdże były nieświeże lub maślanka była zbyt zimna lub zbyt gorąca. Upewnij się, że temperatura maślanki wynosi ok. 37°C i że drożdże były w terminie przydatności do spożycia.

**Jak przechowywać upieczony chleb?**

Chleb najlepiej przechowywać w lnianym lub bawełnianym woreczku w temperaturze pokojowej przez 2–3 dni. Można go też pokroić i zamrozić – po wyjęciu z zamrażarki wystarczy podgrzać w tosterze.

**Czy mogę przygotować ciasto bez robota kuchennego?**

Oczywiście. Wystarczy wymieszać składniki w dużej misce i wyrabiać ciasto ręcznie przez 8–10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne. To dobry trening dla rąk!