---
slug: chleb-z-garnka-z-ziemniakami-i-kminkiem
title: "CHLEB Z GARNKA Z ZIEMNIAKAMI I KMINKIEM"
servings: 20
prep_time_minutes: 150
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# CHLEB Z GARNKA Z ZIEMNIAKAMI I KMINKIEM

Pyszny chleb pieczony w garnku, z dodatkiem ugotowanych ziemniaków, które sprawiają, że miąższ jest wyjątkowo wilgotny i długo zachowuje świeżość. Kminek nadaje bochnkowi charakterystyczny, lekko korzenny aromat rodem z tradycyjnej polskiej kuchni. Połączenie mąki żytniej i pszennej daje chleb z chrupiącą skórką i elastycznym środkiem.

## Składniki

- 35 g świeże drożdże (Drożdże muszą być świeże i aktywne; można zastąpić 12 g drożdży instant.)
- 1 łyżka cukier (Służy do aktywacji drożdży.)
- 360 g woda (Temperatura wody powinna wynosić około 37°C – letnia, nie gorąca.)
- 300 g mąka żytnia typ 720
- 300 g mąka pszenna typ 500
- 100 g ugotowane ziemniaki (Ziemniaki powinny być przestudzone i dokładnie rozgniecione na purée.)
- 2 łyżeczka kminek (Można użyć całych nasion lub lekko ich rozetrzeć w moździerzu.)
- 2 łyżeczka sól (Płaskie łyżeczki; najlepiej sól drobnoziarnista.)
- 1 szt jajko (Do posmarowania bochenka przed pieczeniem; zapewnia złocistą, błyszczącą skórkę.)

## Przygotowanie

1. Do naczynia miksującego włóż pokruszone drożdże, cukier i wodę o temperaturze ok. 37°C.
2. Rozpuść drożdże, mieszając przez 2 minuty w temperaturze 37°C.
3. Dodaj obie mąki, rozgniecione ziemniaki, kminek i sól, a następnie wyrób ciasto przez 3 minuty na trybie interwałowym.
4. Przełóż ciasto do miski, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce do podwojenia objętości (ok. 60–90 min).
5. Wyrośnięte ciasto wyłóż na blat oprószony mąką i wyrabiaj ręką przez 1–2 minuty.
6. Uformuj bochenek i umieść go na papierze do pieczenia lub przełóż do koszyczka wiklinowego.
7. Pozostaw bochenek do ponownego wyrośnięcia na ok. 30 minut; w tym czasie nagrzej piekarnik z naczyniem żaroodpornym do 200°C z termoobiegiem.
8. Wyrośnięty bochenek razem z papierem do pieczenia przełóż ostrożnie do nagrzanego naczynia.
9. Posmaruj wierzch bochenka rozkłóconym jajkiem i przykryj naczynie pokrywką.
10. Piecz chleb przez ok. 35 minut, następnie wyjmij bochenek z naczynia i dopiekaj bez pokrywki przez kolejne 10 minut.
11. Gotowy chleb wystudź na kratce przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Do naczynia miksującego lub dużej miski pokrusz świeże drożdże na małe kawałki, dodaj łyżkę cukru i wlej 360 g letniej wody (ok. 37°C – woda powinna być ciepła, ale nie gorąca jak kąpiel).
- *Dlaczego:* Letnia woda i cukier aktywują drożdże, dzięki czemu ciasto będzie mogło wyrosnąć.
- *Pro tip:* Sprawdź temperaturę wody nadgarstkiem – powinna być przyjemnie ciepła, nie parząca.

**Krok 2.** Wymieszaj składniki, aż drożdże się rozpuszczą – zajmie to około 2 minut. Możesz użyć robota kuchennego z hakiem do ciasta lub mieszać łyżką.
- *Dlaczego:* Równomierne rozpuszczenie drożdży zapewnia, że będą działać w całym cieście.
- *Pro tip:* Jeśli po kilku minutach mieszanina zaczyna pienić się lub pachnieć drożdżami, znak, że drożdże są aktywne.

**Krok 3.** Dodaj 300 g mąki żytniej typ 720, 300 g mąki pszennej typ 500, 100 g przestudzonych i dokładnie rozgniecionych ziemniaków, 2 łyżeczki kminku oraz 2 płaskie łyżeczki soli. Wyrabiaj ciasto przez ok. 3 minuty robotem lub 8–10 minut ręcznie.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta rozwija gluten, który nadaje chlebowi strukturę i sprężystość.
- *Pro tip:* Ziemniaki powinny być całkowicie rozdrobnione bez grudek – możesz je rozgnieść widelcem lub przez praskę.

**Krok 4.** Przełóż ciasto do dużej miski (ciasto urośnie co najmniej dwukrotnie!), przykryj wilgotną ściereczką lub folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce – np. przy kaloryferze lub w lekko nagrzanym i wyłączonym piekarniku.
- *Dlaczego:* Ciepłe środowisko przyspiesza pracę drożdży i pozwala ciastu wyrosnąć.
- *Pro tip:* Jeśli w domu jest chłodno, wstaw miskę z ciastem do piekarnika rozgrzanego do 30°C – wystarczy kilka minut nagrzewania, potem wyłącz grzanie.

**Krok 5.** Gdy ciasto podwoi objętość, wyłóż je na blat lekko posypany mąką i delikatnie wyrabiaj dłońmi przez 1–2 minuty, składając ciasto kilka razy.
- *Dlaczego:* Krótkie wyrabianie po wyrośnięciu odpowietrza ciasto i nadaje mu jednolitą strukturę.
- *Pro tip:* Nie posypuj blatu zbyt dużą ilością mąki – ciasto ma być lekko lepkie, co jest normalne przy chlebie żytnim.

**Krok 6.** Uformuj okrągły lub owalny bochenek i połóż go na arkuszu papieru do pieczenia albo włóż do koszyczka wiklinowego wyłożonego ściereczką posypaną mąką.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia ułatwi przeniesienie bochenka do gorącego naczynia bez przypalenia.
- *Pro tip:* Koszyczek wiklinowy nadaje chlebowi piękny wzór i pomaga utrzymać okrągły kształt podczas wyrastania.

**Krok 7.** Pozostaw bochenek do ponownego wyrośnięcia przez ok. 30 minut. Jednocześnie wstaw do piekarnika naczynie żaroodporne z pokrywką (np. garnek żeliwny lub ceramiczny) i nagrzej do 200°C z termoobiegiem.
- *Dlaczego:* Nagrzanie naczynia przed włożeniem chleba tworzy efekt pieca chlebowego – chleb gwałtownie rośnie zaraz po włożeniu.
- *Pro tip:* Użyj rękawic kuchennych przy wyjmowaniu naczynia – będzie bardzo gorące!

**Krok 8.** Ostrożnie wyjmij gorące naczynie z piekarnika. Chwyć papier do pieczenia z bochenkiem i delikatnie przełóż go do środka naczynia.
- *Dlaczego:* Przenoszenie bochenka razem z papierem zapobiega przyklejeniu i uszkodzeniu wyrośniętego chleba.
- *Pro tip:* Działaj sprawnie, ale spokojnie – nagłe ruchy mogą spowodować opadnięcie bochenka.

**Krok 9.** Rozkłóć jajko widelcem w filiżance i pędzelkiem kuchennym posmaruj wierzch bochenka. Przykryj naczynie pokrywką i wstaw do piekarnika.
- *Dlaczego:* Jajko tworzy podczas pieczenia błyszczącą, złocistą skórkę.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz pędzelka, możesz użyć złożonego w rulon kawałka papieru kuchennego.

**Krok 10.** Piecz chleb pod przykryciem przez ok. 35 minut, następnie zdejmij pokrywkę, wyjmij bochenek z naczynia, połóż go bezpośrednio na kratce piekarnika i dopiekaj przez kolejne 10 minut.
- *Dlaczego:* Ostatnie 10 minut bez pokrywki sprawia, że skórka staje się chrupiąca i rumiana.
- *Pro tip:* Chleb jest gotowy, gdy po stuknięciu w spód wydaje głuchy, pusty dźwięk.

**Krok 11.** Wyjmij gotowy chleb z piekarnika i połóż go na metalowej kratce. Odczekaj co najmniej 30–40 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Podczas studzenia para wodna równomiernie się rozprowadza w bochenku, dzięki czemu miąższ nie jest kleisty.
- *Pro tip:* Krojenie gorącego chleba niszczy jego strukturę – cierpliwość się opłaci!

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 112 kcal |
| Białko | 3.4 g |
| Węglowodany | 22.5 g |
| Cukry | 1.1 g |
| Tłuszcze | 0.9 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 178 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży instant zamiast świeżych?**

Tak, 35 g świeżych drożdży można zastąpić ok. 12 g drożdży instant. Drożdże instant można wymieszać bezpośrednio z mąką, bez konieczności wcześniejszego ich rozpuszczania w wodzie.

**Jakiego naczynia użyć do pieczenia chleba w garnku?**

Najlepiej sprawdzi się garnek żeliwny z pokrywką, naczynie żaroodporne ceramiczne lub szklane z pokrywą. Ważne, by naczynie wytrzymało temperaturę 200°C i miało pokrywkę, która utrzyma parę podczas pieczenia.

**Czy ziemniaki muszą być wcześniej ugotowane?**

Tak, do ciasta dodajemy wyłącznie ugotowane i przestudzone ziemniaki. Najlepiej użyć ziemniaków mączystych, rozgniecionych na gładkie purée bez grudek.

**Jak sprawdzić, czy chleb jest upieczony?**

Stuknij w spód bochenka – powinien wydać głuchy, pusty dźwięk. Możesz też zmierzyć temperaturę wewnątrz chleba termometrem kuchennym – powinna wynosić ok. 95–98°C.

**Ile czasu chleb zachowuje świeżość?**

Dzięki ziemniakom chleb pozostaje miękki przez 3–4 dni. Przechowuj go zawinięty w ściereczkę lub w papierowej torbie w temperaturze pokojowej. Można go też kroić i zamrażać.

**Czy mogę pominąć kminek?**

Kminek jest opcjonalny, choć nadaje chlebowi tradycyjny charakter. Można go zastąpić np. nasionami koriandru, czarnuszką lub całkowicie pominąć, jeśli nie przepadasz za jego smakiem.