---
slug: chleb-z-ziarnami
title: "CHLEB Z ZIARNAMI"
servings: 16
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good"]
---

# CHLEB Z ZIARNAMI

Domowy chleb pszenny z ziarnami słonecznika, dyni i siemienia lnianego oraz otrębami pszennymi to pyszna alternatywa dla sklepowego pieczywa. Przepis pochodzi od Basi – mamy Huberta – i wypieka się go w dwóch standardowych keksówkach. Chleb jest sycący, aromatyczny i świetnie się kroi po wystudzeniu.

## Składniki

- 1000 g mąka tortowa (Można zastąpić mąką pszenną typ 550 lub mieszać pół na pół z mąką razową.)
- 1000 ml ciepła woda (Temperatura ok. 37–40°C – przyjemnie ciepła w dotyku, nie gorąca.)
- 50 g drożdże świeże (Alternatywnie 1 opakowanie (7 g) suszonych drożdży piekarniczych instant.) *(opcjonalnie)*
- 1 łyżeczka cukier (Służy do aktywacji drożdży.)
- 3 łyżeczka sól
- 1 szklanka otręby pszenne (Ok. 80–90 g; dostępne w sklepach ze zdrową żywnością lub większych supermarketach.)
- 5 łyżka siemię lniane
- 5 łyżka ziarna słonecznika
- 5 łyżka ziarna dyni
- 2 łyżka tłuszcz do smarowania blaszek (masło lub olej) (Do natłuszczenia dwóch keksówek 30 x 12 x 8 cm.)

## Przygotowanie

1. Przygotuj zaczyn: w ciepłej wodzie rozpuść świeże drożdże z cukrem i kilkoma łyżkami mąki, wymieszaj i odstaw na 10–15 minut aż zacznie pienić.
2. Jeśli używasz suszonych drożdży instant, wymieszaj je bezpośrednio z 500 g mąki, solą i cukrem – nie wymagają wcześniejszej aktywacji w wodzie.
3. Do dużej miski wsyp pozostałą mąkę, sól, otręby, siemię lniane, ziarna słonecznika i dyni. Wlej zaczyn (lub wodę z drożdżami suchymi) i dokładnie wymieszaj.
4. Całość wymieszaj na jednolite, dość luźne ciasto – nie wymaga wyrabiania, wystarczy solidne połączenie składników.
5. Przykryj miskę ściereczką i odstaw ciasto w ciepłe miejsce na 30 minut, aż podwoi objętość.
6. Dwie keksówki (30 x 12 x 8 cm) natłuść tłuszczem i obsyp bułką tartą lub mąką, żeby chleb nie przykleił się do formy.
7. Podziel wyrośnięte ciasto równo między dwie formy, napełniając je do ok. 2/3 wysokości, a następnie odstaw do ponownego wyrośnięcia na 20–30 minut.
8. Nagrzej piekarnik do 180°C (góra-dół). Wstaw blaszki z wyrośniętym ciastem na środkową półkę piekarnika.
9. Piecz chleby przez ok. 60 minut, aż skórka będzie złotobrązowa, a postukanie w spód wyda głuchy dźwięk.
10. Wyjmij chleby z form i studź na kratce przez minimum 30 minut przed krojeniem, żeby miąższ się ustabilizował.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wymieszaj w miseczce ciepłą wodę (ok. 37°C), pokruszone świeże drożdże, cukier i 2–3 łyżki mąki. Odstaw na 10–15 minut w ciepłe miejsce – zaczyn powinien zacząć się pienić i rosnąć.
- *Dlaczego:* Aktywacja drożdży pozwala upewnić się, że są żywe i zdolne do napuszenia chleba przed dodaniem do reszty składników.
- *Pro tip:* Woda nie może być gorąca – temperatura powyżej 45°C zabija drożdże; sprawdź dłonią, powinna być przyjemnie ciepła.

**Krok 2.** Jeśli używasz drożdży suszonych instant (torebka 7 g), po prostu wmieszaj je w mąkę na sucho – nie potrzebujesz zaczynu, możesz przejść od razu do kroku 3.
- *Dlaczego:* Drożdże instant są wstępnie aktywowane i działają bezpośrednio w cieście bez konieczności rozpuszczania w wodzie.
- *Pro tip:* Zawsze sprawdzaj datę ważności drożdży – przeterminowane nie sprawią, że chleb wyrośnie.

**Krok 3.** Do dużej miski wsyp mąkę, sól, otręby i wszystkie ziarna. Dodaj gotowy zaczyn lub wodę z suchymi drożdżami i mieszaj łyżką lub ręką, aż nie będzie suchych grudek mąki.
- *Dlaczego:* Dobre połączenie składników zapewnia równomierne rozprowadzenie drożdży i ziaren w całym bochenku.
- *Pro tip:* Ciasto będzie dość luźne i klejące – to normalne dla chleba pieczonego w formie, nie dodawaj więcej mąki.

**Krok 4.** Mieszaj ciasto energicznie przez 2–3 minuty dużą łyżką lub drewnianą łopatką, aż wszystkie składniki dobrze się połączą.
- *Dlaczego:* Choć chleb z luźnym ciastem nie wymaga wyrabiania jak tradycyjny chleb, kilka chwil mieszania poprawia strukturę miąższu.
- *Pro tip:* Możesz też użyć miksera z hakiem do ciasta na najniższych obrotach przez 2 minuty.

**Krok 5.** Przykryj miskę czystą ściereczką kuchenną lub folią spożywczą i postaw w ciepłym miejscu (np. przy grzejniku lub w lekko nagrzanym piekarniku wyłączonym) na 30 minut.
- *Dlaczego:* Pierwsze wyrastanie pozwala drożdżom wytworzyć dwutlenek węgla, który powoduje, że chleb staje się pulchny i lekki.
- *Pro tip:* Ciasto powinno podwoić objętość – jeśli kuchnia jest chłodna, może potrzebować do 45–60 minut.

**Krok 6.** Smarownikiem lub ręką posmaruj wnętrze dwóch keksówek tłuszczem (masłem lub olejem), a następnie obsyp je bułką tartą lub mąką i strzepnij nadmiar.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i warstwa mąki tworzą barierę między ciastem a metalem, dzięki czemu upieczony chleb łatwo wysuwa się z formy.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz, możesz wyłożyć formy papierem do pieczenia – to najprostszy sposób na pewność, że chleb się nie przyklei.

**Krok 7.** Mokrą łyżką lub dłonią przełóż ciasto równo do obu form, wygładź wierzch i odstaw je w ciepłe miejsce na kolejne 20–30 minut do ponownego wyrośnięcia.
- *Dlaczego:* Drugie wyrastanie (garowanie) w formie nadaje chlebowi ostateczny kształt i lekkość przed pieczeniem.
- *Pro tip:* Ciasto powinno wyrosnąć ponad krawędź formy o 1–2 cm – jeśli nie zdążyło, poczekaj trochę dłużej.

**Krok 8.** Włącz piekarnik i nagrzej go do 180°C (funkcja góra-dół). Poczekaj, aż osiągnie temperaturę, zanim wstawisz chleby.
- *Dlaczego:* Wstawianie chleba do zimnego piekarnika zaburza wyrastanie i może spowodować, że skórka nie będzie chrupiąca.
- *Pro tip:* Jeśli Twój piekarnik mocno przypieka od dołu, postaw blachy na środkowej półce i ewentualnie podłóż dodatkową blachę poniżej.

**Krok 9.** Wstaw formy z wyrośniętym ciastem do nagrzanego piekarnika i piecz przez ok. 60 minut. Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 40 minut.
- *Dlaczego:* Stała temperatura przez pierwsze minuty pieczenia pozwala chlebowi równomiernie urosnąć i wytworzyć odpowiednią skórkę.
- *Pro tip:* Gotowość chleba sprawdź, postukując w spód wyjętego bochenka – głuchy odgłos oznacza, że jest upieczony.

**Krok 10.** Wyjmij chleby z form od razu po upieczeniu i ułóż je na kratce kuchennej. Studź co najmniej 30 minut przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Podczas studzenia para wodna wewnątrz bochenka się stabilizuje – zbyt wczesne krojenie spowoduje, że miąższ będzie wilgotny i zlepi się.
- *Pro tip:* Chleb można przechowywać do 4 dni owinięty w ściereczkę lub w papierowej torbie; nie wkładaj go do plastikowego worka, bo skórka zmięknie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 198 kcal |
| Białko | 6.2 g |
| Węglowodany | 34.5 g |
| Cukry | 0.8 g |
| Tłuszcze | 4.1 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 310 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innej mąki zamiast tortowej?**

Tak, najlepiej sprawdzi się mąka pszenna typ 550 lub 650. Możesz też wymieszać pół na pół mąkę pszenną z razową – chleb będzie ciemniejszy i bardziej sycący, ale może wymagać odrobiny więcej wody.

**Czy przepis wymaga wyrabiania ciasta?**

Nie – to ciasto jest dość rzadkie i wystarczy je dokładnie wymieszać łyżką lub miksem z hakiem. Nie wymaga klasycznego wyrabiania ręcznego.

**Jak poznać, że chleb jest dobrze upieczony?**

Postukaj w spód wyjętego bochenka – jeśli brzmi głucho, chleb jest gotowy. Skórka powinna być złotobrązowa. Możesz też sprawdzić termometrem – środek powinien mieć ok. 95–98°C.

**Ile czasu trwa przygotowanie tego chleba od początku do końca?**

Łącznie około 2–2,5 godziny, z czego aktywna praca to ok. 15–20 minut. Resztę stanowi czas wyrastania (2 × 30 minut) i pieczenia (60 minut).

**Czy mogę zamrozić upieczony chleb?**

Tak, chleb świetnie znosi mrożenie. Pokrój go w plastry przed zamrożeniem – dzięki temu możesz wyjmować tylko tyle, ile potrzebujesz, i rozmrażać w tosterze lub w temperaturze pokojowej.

**Czy mogę dodać inne ziarna lub zamienniki?**

Oczywiście – ziarna sezamu, maku, amarantusa czy chia świetnie pasują do tego chleba. Możesz dowolnie mieszać ziarna, zachowując łączną ich ilość zbliżoną do oryginału.