---
slug: chleb-zytnio-pszenny
title: "Chleb żytnio-pszenny"
servings: 8
prep_time_minutes: 10
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["bread"]
---

# Chleb żytnio-pszenny

Chleb żytnio-pszenny to tradycyjny polski chleb o ciemnej barwie i intensywnym smaku. Wypiekany w formie keksowej, charakteryzuje się gęstą strukturą i delikatnie słodkawym smakiem dzięki dodatku miodu. Ziarna słonecznika dodają chlebowi chrupkości i wartości odżywczych.

## Składniki

- 50 g drożdże świeże
- 15 g miód
- 15 g sól
- 400 g mąka żytnia typ 720
- 250 g mąka pszenna typ 550
- 100 g ziarna słonecznika
- 30 ml olej z oliwek
- 300 ml woda ciepła

## Przygotowanie

1. W dużej misce połączyć pokruszone drożdże z miodem i solą. Dodać oba rodzaje mąki, ziarna słonecznika, olej i ciepłą wodę (50°C). Wyrobić gładkie ciasto.
2. Formę keksową wyłożyć papierem do pieczenia. Uformować ciasto i umieścić w formie.
3. Rozgrzać piekarnik do 30°C. Wierzch ciasta posmarować oliwą.
4. Wstawić formę z ciastem do piekarnika na 20-30 minut do wyrośnięcia.
5. Podwyższyć temperaturę do 180°C i piec przez 50-60 minut.
6. Wyjąć z piekarnika i ostudzić całkowicie przed pokrojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej misce pokrusz 50g świeżych drożdży na małe kawałki. Dodaj 15g miodu i 15g soli, następnie 400g mąki żytniej typ 720, 250g mąki pszennej typ 550, 100g ziaren słonecznika, 30ml oleju z oliwek i 300ml ciepłej wody (dokładnie 50°C - sprawdź termometrem). Wyrabiaj rękami przez 8-10 minut aż otrzymasz gładkie, elastyczne ciasto.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura wody aktywuje drożdże bez ich zabicia, a dokładne wyrobienie rozwija gluten i zapewnia równomierną strukturę chleba.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt lepkie, dodaj po łyżce mąki pszennej. Zbyt suche - po łyżce ciepłej wody.

**Krok 2.** Formę keksową (około 30cm długości) dokładnie wyłóż papierem do pieczenia, pozostawiając nadmiar papieru wystający poza brzegi formy. Przełóż ciasto do formy i równomiernie rozprowadź, lekko spłaszczając górę dłonią.
- *Dlaczego:* Papier ułatwia wyjęcie chleba z formy i zapobiega przywieraniu do ścianek, a równomierne rozprowadzenie zapewnia jednorodne wypieczenie.
- *Pro tip:* Zwilż ręce wodą przed formowaniem ciasta - nie będzie się kleić do dłoni.

**Krok 3.** Rozgrzej piekarnik dokładnie do 30°C (użyj termometru piekarnikowego). Posmaruj wierzch ciasta 1 łyżeczką oleju z oliwek, rozsmarowując równomiernie pędzelkiem lub łyżką. Wstaw formę na środkowy poziom piekarnika.
- *Dlaczego:* Niska temperatura zapewnia optymalne warunki do wyrośnięcia drożdży, a olej na powierzchni zapobiega wysychaniu skórki podczas fermentacji.
- *Pro tip:* Jeśli twój piekarnik nie ma tak niskiej temperatury, rozgrzej do minimum, wyłącz i zostaw drzwi uchylone na chwilę.

**Krok 4.** Pozostaw ciasto w piekarniku na 25-30 minut. Ciasto powinno wzrosnąć o około połowę swojej pierwotnej wysokości. Po tym czasie zwiększ temperaturę piekarnika do 180°C i piecz przez dokładnie 55 minut.
- *Dlaczego:* Kontrolowane wyrośnięcie rozwija smak i strukturę, a wysoka temperatura tworzy chrupką skórkę przy zachowaniu wilgotnego środka.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość wbijając patyczek - powinien wyjść suchy. Jeśli chleb zbyt szybko się rumieni, przykryj folią aluminiową.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 280 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 2.1 g |
| Tłuszcze | 6.2 g |
| Błonnik | 6.8 g |
| Sód | 520 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić świeże drożdże suchymi?**

Tak, użyj 15g drożdży suchych instant. Nie musisz ich rozpuszczać, dodaj bezpośrednio do mąki.

**Dlaczego mój chleb nie wyrósł?**

Sprawdź datę ważności drożdży i temperaturę wody - za gorąca (powyżej 60°C) zabije drożdże, za zimna nie je aktywuje.

**Jak długo mogę przechowywać chleb?**

W temperaturze pokojowej w worku papierowym do 3 dni, w lodówce do tygodnia, w zamrażarce do 3 miesięcy.

**Czy mogę dodać inne ziarna lub orzechy?**

Tak, możesz zastąpić ziarna słonecznika taką samą ilością pestek dyni, siemieniem lnianym lub posiekanymi orzechami.

**Co zrobić jeśli nie mam formy keksowej?**

Możesz użyć formy do chleba lub uformować bochenek na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.

**Kiedy mogę kroić chleb po upieczeniu?**

Poczekaj co najmniej 2 godziny po wyjęciu z piekarnika - ciepły chleb będzie się rozpadać przy krojeniu.