---
slug: chlebek-turecki-bu-ka-turecka
title: "Chlebek turecki / bułka turecka"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "breakfast_dish", "snack"]
---

# Chlebek turecki / bułka turecka

Chlebek turecki to miękkie, lekko słodkie pieczywo z rodzynkami, ciemne od melasy i kawy zbożowej – smak wielu polskich dziecińst. Można je upiec w formie dwóch bochenków w keksówkach lub uformować 12 bułeczek. Doskonałe na śniadanie lub do popołudniowej kawy.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna chlebowa (Najlepiej typ 750 lub 850)
- 7 g suche drożdże (Można zastąpić 14 g drożdży świeżych – wtedy najpierw zrobić rozczyn)
- 330 ml mleko (Podgrzać do temperatury letniej (~38°C))
- 45 g masło (Roztopione i przestudzone; odpowiada ok. 2 łyżkom)
- 1 łyżeczka sól
- 80 ml melasa (Odpowiada ok. 1/3 szklanki; nadaje ciemny kolor i słodycz)
- 1 łyżeczka brązowy cukier (Niekoniecznie – chlebek i tak jest słodki od melasy) *(opcjonalnie)*
- 4 łyżeczka kawa zbożowa (Np. Inka lub Caro; pogłębia kolor i aromat)
- 100 g rodzynki
- 1 szt jajko (Do posmarowania – roztrzepane z mlekiem)
- 1 łyżka mleko do posmarowania (Mieszamy z jajkiem, smarujemy przed pieczeniem)

## Przygotowanie

1. Wyjmij wszystkie składniki z lodówki, by osiągnęły temperaturę pokojową.
2. Podgrzej mleko do temperatury letniej (~38°C), rozpuść w nim melasę i kawę zbożową, a następnie lekko przestudź.
3. W dużej misce wymieszaj mąkę z suchymi drożdżami (lub zrób rozczyn ze świeżych drożdży).
4. Dodaj mleko z melasą, sól i opcjonalnie cukier; zacznij wyrabiać ciasto.
5. Pod koniec wyrabiania wlej roztopione, przestudzone masło i wyrabiaj jeszcze 5 minut, aż ciasto będzie miękkie i elastyczne.
6. Dodaj rodzynki i krótko wgnieć je w ciasto, by równomiernie się rozłożyły.
7. Uformuj kulę, włóż do oprószonej mąką miski, przykryj ściereczką i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 1,5 h, aż podwoi objętość.
8. Wyrośnięte ciasto podziel na pół i uformuj 2 bochenki lub odrywaj kawałki po 80 g i formuj bułeczki.
9. Przełóż bochenki do wysmarowanych masłem i oprószonych mąką keksówek (10×20 cm); odstaw na 30–40 min do ponownego wyrostu.
10. Rozgrzej piekarnik do 190°C (góra-dół).
11. Roztrzepaj jajko z łyżką mleka i posmaruj dokładnie wierzch wyrośniętych bochenków lub bułeczek.
12. Piecz bochenki ok. 30 minut, a bułeczki ok. 20 minut w 190°C, aż będą złocistobrązowe.
13. Wyjmij pieczywo z foremek i wystudź na kratce przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij wszystkie składniki z lodówki co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem, by osiągnęły temperaturę pokojową.
- *Dlaczego:* Ciepłe składniki szybciej aktywują drożdże i ułatwiają wyrabianie ciasta.
- *Pro tip:* Postaw mąkę i mleko w ciepłej kuchni dzień wcześniej, jeśli planujesz piec rano.

**Krok 2.** Podgrzej mleko w rondelku na małym ogniu lub w mikrofali do ok. 38°C (powinno być ciepłe w dotyku, ale nie gorące), a następnie rozpuść w nim melasę i kawę zbożową, mieszając do połączenia.
- *Dlaczego:* Letnie mleko aktywuje drożdże – zbyt gorące je zabije, zbyt zimne spowolni wyrastanie.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz termometru, sprawdź temperaturę nadgarstkiem – mleko powinno być przyjemnie ciepłe, jak kąpiel dla dziecka.

**Krok 3.** W dużej misce wymieszaj mąkę z suchymi drożdżami za pomocą łyżki lub rąk, by drożdże równomiernie się rozprowadziły.
- *Dlaczego:* Równomierne wymieszanie drożdży z mąką zapewnia jednolite wyrastanie ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli używasz świeżych drożdży, rozkrusz je w małej miseczce z łyżką cukru i łyżką letniego mleka, poczekaj 10 min na pienisty rozczyn.

**Krok 4.** Wlej mieszaninę mleczną do mąki, dodaj sól i opcjonalnie cukier, a następnie mieszaj wszystko widelcem lub łyżką, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Wstępne połączenie składników ułatwia późniejsze wyrabianie i ogranicza bałagan.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt suche, dodaj po łyżce ciepłego mleka; jeśli zbyt mokre – odrobinę mąki.

**Krok 5.** Pod koniec wyrabiania (po ok. 5–7 min) wlej roztopione, przestudzone masło i kontynuuj wyrabianie przez kolejne 5 minut, aż ciasto będzie gładkie i elastyczne.
- *Dlaczego:* Dodanie tłuszczu na końcu pozwala glutenowi rozwinąć się najpierw, dzięki czemu ciasto jest bardziej elastyczne.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy po rozciągnięciu nie rwie się od razu – tzw. próba 'okienka z folii'.

**Krok 6.** Wciśnij rodzynki w ciasto i zagniataj przez 1–2 minuty, by owoce rozłożyły się równomiernie.
- *Dlaczego:* Krótkie wyrabianie z rodzynkami nie niszczy ich struktury, a jednocześnie je rozmieszcza.
- *Pro tip:* Możesz wcześniej namoczyć rodzynki przez 10 min w ciepłej wodzie, by były bardziej soczyste.

**Krok 7.** Uformuj kulę, umieść w oprószonej mąką misce, przykryj czystą ściereczką kuchenną i odstaw w ciepłe miejsce (np. przy kaloryferze lub do wyłączonego piekarnika z miseczką gorącej wody) na ok. 1,5 h.
- *Dlaczego:* Ciepłe, wilgotne środowisko sprzyja aktywności drożdży i szybszemu wyrastaniu ciasta.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy podwoiło objętość – sprawdź, robiąc wcześniej zdjęcie dla porównania.

**Krok 8.** Podziel ciasto na pół i uformuj 2 bochenki dociskając i zwijając ciasto w kształt pasujący do keksówki; lub odrywaj kawałki ok. 80 g i tocz w dłoniach okrągłe bułeczki.
- *Dlaczego:* Równa waga kawałków gwarantuje jednakowy czas pieczenia wszystkich bułeczek.
- *Pro tip:* Użyj wagi kuchennej, by wszystkie bułeczki miały identyczną wielkość.

**Krok 9.** Przełóż bochenki do keksówek (10×20 cm) wysmarowanych masłem i lekko oprószonych mąką; ułóż bułeczki na blasze wyłożonej papierem. Przykryj i zostaw na 30–40 minut do ponownego wyrostu.
- *Dlaczego:* Drugi wyrost nadaje pieczywu lekkość i puszystą strukturę.
- *Pro tip:* Bochenki są gotowe do pieczenia, gdy wyrosły ponad krawędź foremki.

**Krok 10.** Włącz piekarnik i nastaw go na 190°C z funkcją góra-dół; poczekaj, aż w pełni się nagrzeje (ok. 15 minut).
- *Dlaczego:* Wkładanie ciasta do zimnego piekarnika zaburza wyrastanie i wypiek.
- *Pro tip:* Umieść blachę w środkowej części piekarnika, by ciepło dochodziło równomiernie.

**Krok 11.** Roztrzepaj jajko z łyżką mleka w małej miseczce i pędzelkiem kuchennym posmaruj wierzch bochenków lub bułeczek tuż przed wstawieniem do piekarnika.
- *Dlaczego:* Masa jajeczna nadaje pieczywu błyszczącą, złocistą skórkę.
- *Pro tip:* Smaruj delikatnie, by nie odgazować wyrośniętego ciasta.

**Krok 12.** Wstaw do nagrzanego piekarnika i piecz bochenki ok. 30 minut, a bułeczki ok. 20 minut w 190°C, aż będą złocistobrązowe i będą wydawać głuchy dźwięk po stuknięciu od spodu.
- *Dlaczego:* Głuchy odgłos oznacza, że środek pieczywa jest dopieczony.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko, przykryj folią aluminiową i piecz do końca.

**Krok 13.** Wyjmij pieczywo z foremek i przełóż na kratkę do całkowitego wystudzenia przed krojeniem.
- *Dlaczego:* Studzenie na kratce zapobiega skraplaniu pary pod spodem, dzięki czemu skórka pozostaje chrupiąca.
- *Pro tip:* Nie krój bochenka, gdy jest gorący – miąższ jest wtedy jeszcze wilgotny i może się kleić.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 248 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 45 g |
| Cukry | 12 g |
| Tłuszcze | 4.8 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć drożdży świeżych zamiast suchych?**

Tak – użyj 14 g świeżych drożdży. Rozkrusz je z łyżeczką cukru i kilkoma łyżkami letniego mleka, odczekaj 10 minut, aż zaczyn będzie pienisty, a następnie dodaj go do mąki.

**Czym mogę zastąpić melasę?**

Melasę można zastąpić ciemnym syropem klonowym, syropem z agawy lub miodem, jednak smak i kolor będą nieco inne. Melasa nadaje charakterystyczny, lekko goryczkowy aromat.

**Czy chlebek turecki można zamrozić?**

Tak – zarówno bochenki, jak i bułeczki dobrze znoszą mrożenie. Po wystudzeniu zapakuj je szczelnie w worek do mrożenia i przechowuj do 2 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej lub przez kilka minut w piekarniku.

**Jak przechowywać pieczywo, by długo pozostało świeże?**

Przechowuj w szczelnym woreczku lub pojemniku w temperaturze pokojowej – zachowa świeżość przez 2–3 dni. W lodówce wyschnie szybciej, więc nie zaleca się tam przechowywać.

**Czy można upiec cały przepis jako jedną formę?**

Tak, możesz użyć jednej większej formy keksowej (ok. 12×30 cm) i wydłużyć czas pieczenia do 35–40 minut, kontrolując gotowość pukając w spód bochenka.

**Czy kawa zbożowa jest niezbędna?**

Kawa zbożowa przede wszystkim pogłębia ciemny kolor i aromat, ale można ją pominąć – chlebek nadal będzie smaczny, choć nieco jaśniejszy. Alternatywnie możesz użyć kakao (1–2 łyżeczki).