---
slug: ciasteczka-amoniaczki
title: "Ciasteczka Amoniaczki"
servings: 30
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["cookies"]
---

# Ciasteczka Amoniaczki

Tradycyjne polskie ciastka kruche o charakterystycznym smaku amoniaku, posypane cukrem. Amoniaczki to klasyczne wypieki znane od pokoleń, szczególnie popularne podczas świąt. Ciastka mają kruchą konsystencję i delikatnie karmelizowaną powierzchnię dzięki cukrowi użytemu przy formowaniu.

## Składniki

- 60 ml kwaśna śmietana
- 2 ml amoniak
- 250 g mąka pszenna
- 125 g masło (zimne)
- 16 g cukier wanilinowy
- 150 g cukier
- 3 szt żółtka jaj

## Przygotowanie

1. Wymieszać amoniak ze śmietaną. Do miski wysypać mąkę, dodać posiekane zimne masło, cukier wanilinowy, połowę cukru i żółtka.
   - **Wskazówka:** Masło powinno być zimne, aby ciasto było kruche.
2. Zagnieść ciasto kruche, siekając składniki nożem lub mieszając palcami, aż powstanie jednolite ciasto.
   - **Wskazówka:** Nie przejmiesiaj zbyt długo, aby ciasto nie stało się twarde.
3. Ciasto lekko rozwałkować, następnie na stolnicy rozsypać resztę cukru i położyć na nim placek z ciasta.
   - **Wskazówka:** Cukier przyklei się do ciastek podczas pieczenia, tworząc chrupiącą warstwę.
4. Foremkami wycinać ciastka. Układać je cukrem do góry na blasze wyłożonej papierem do pieczenia.
   - **Wskazówka:** Pozostałe resztki ciasta można ponownie rozwałkować i wyciąć kolejne ciastka.
5. Piec w nagrzanym piekarniku w 180°C przez około 15 minut, do lekkiego zrumienienia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W małej miseczce dokładnie wymieszaj 2 ml amoniaku z 60 ml kwaśnej śmietany. W dużej misce umieść 250g mąki, dodaj pokrojone w kostki 125g zimnego masła, 16g cukru wanilinowego, 75g cukru zwykłego i 3 żółtka.
- *Dlaczego:* Zimne masło zapewnia kruchość ciasta, a amoniak nadaje charakterystyczny smak i powoduje, że ciastka są delikatne.
- *Pro tip:* Masło wyjmij z lodówki na 10 minut przed użyciem - powinno być zimne, ale nie kamienne.

**Krok 2.** Dodaj mieszankę śmietany z amoniakiem do pozostałych składników. Siekaj wszystko nożem lub mieszaj końcami palców przez 2-3 minuty, aż powstanie jednolite, nie za miękkie ciasto.
- *Dlaczego:* Minimalne mieszanie zapobiega rozwojowi glutenu, dzięki czemu ciastka będą kruche, a nie twarde.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest za suche, dodaj łyżkę śmietany. Jeśli za mokre - szczyptę mąki.

**Krok 3.** Na oprószonej mąką powierzchni rozwałkuj ciasto na grubość 3-4 mm. Rozsyp pozostałe 75g cukru na stolnicy i połóż na nim rozwałkowane ciasto. Delikatnie dociskaj wałkiem, aby cukier przylgnął.
- *Dlaczego:* Cukier na spodzie ciastek tworzy karmelizowaną, chrupiącą warstwę podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Nie dociskaj zbyt mocno - cukier ma się przyczepić, ale nie wgnieść głęboko w ciasto.

**Krok 4.** Foremkami o średnicy 5-6 cm wycinaj ciastka. Układaj je cukrem do góry na blasze wyłożonej papierem do pieczenia, zachowując odstępy 2 cm między nimi. Nagrzej piekarnik do 180°C.
- *Dlaczego:* Odstępy między ciastkami zapobiegają sklejaniu się podczas pieczenia, a cukier na górze tworzy apetyczną, złocistą powierzchnię.
- *Pro tip:* Resztki ciasta zbierz, szybko zagnieć i ponownie rozwałkuj - nie trać ani grama!

**Krok 5.** Piecz przez 12-15 minut, aż brzegi ciastek staną się złociste. Nie przesuszaj - środek może być jeszcze jasny. Odstaw na kratce do całkowitego ostygnięcia przez 10 minut.
- *Dlaczego:* Ciastka twardnieją podczas stygnięcia, więc lepiej wyjąć je nieco za miękkie niż przepiec.
- *Pro tip:* Gotowe ciastka powinny być delikatnie sprężyste w dotyku, a cukier na spodzie lekko skarmelizowany.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 85 kcal |
| Białko | 1.2 g |
| Węglowodany | 12.5 g |
| Cukry | 7.2 g |
| Tłuszcze | 3.8 g |
| Błonnik | 0.4 g |
| Sód | 15 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zastąpić amoniak czymś innym?**

Tak, można użyć proszku do pieczenia (1 łyżeczka) lub sody oczyszczonej (1/2 łyżeczki), ale charakterystyczny smak amoniaczków się nie pojawi.

**Dlaczego ciasto się kruszy podczas rozwałkowywania?**

Ciasto może być za suche. Dodaj łyżkę śmietany lub żółtko i delikatnie zagnieć. Można też na chwilę włożyć do lodówki.

**Jak długo można przechowywać amoniaczki?**

W szczelnie zamkniętym pojemniku do 2 tygodni w temperaturze pokojowej. Można je też zamrozić na 3 miesiące.

**Czy ciastka mają być twarde czy miękkie?**

Właściwie upieczone amoniaczki są kruche i delikatnie chrupiące, ale nie twarde. Po stygnięciu nabierają idealnej konsystencji.

**Można użyć zwykłej śmietany zamiast kwaśnej?**

Tak, ale kwaśna śmietana daje lepszy smak i konsystencję. Zwykłą śmietanę można zakwasić dodając kroplę soku z cytryny.

**Jak równo rozsypać cukier pod ciastkami?**

Rozsyp cukier równomiernie na całej powierzchni stolnicy, następnie połóż ciasto i lekko dociskaj wałkiem do pieczenia.