---
slug: ciastka-swiateczne
title: "Ciastka świąteczne"
servings: 25
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert", "snack"]
---

# Ciastka świąteczne

Trzy rodzaje świątecznych ciastek w jednym przepisie: puszyste lamingtony oblane czekoladową polewą i obtoczone w wiórках kokosowych, kruche ciasteczka korzenne wycinane foremkami oraz maślane ciastka wyciskane przez maszynkę do mięsa. Każda wersja zachwyca innym smakiem i wyglądem, a razem tworzą idealny zestaw na świąteczny stół.

## Składniki

- 150 g masło (miękkie, w temperaturze pokojowej – do biszkoptu na lamingtony)
- 170 g cukier (do biszkoptu na lamingtony)
- 3 szt jajka (do biszkoptu na lamingtony)
- 250 g mąka pszenna (do biszkoptu na lamingtony)
- 2 łyżeczka proszek do pieczenia (płaskie łyżeczki – do biszkoptu na lamingtony)
- 150 ml mleko (do biszkoptu na lamingtony)
- 1 szt skórka otarta z pomarańczy (ze sparzonej pomarańczy – do biszkoptu na lamingtony)
- 200 g cukier puder (do polewy czekoladowej na lamingtony)
- 50 g kakao (do polewy czekoladowej na lamingtony)
- 180 ml mleko (do polewy czekoladowej na lamingtony)
- 40 g masło (do polewy czekoladowej na lamingtony)
- 200 g wiórki kokosowe (do obtaczania lamingtonów)
- 340 g mąka pszenna (do ciasteczek korzennych)
- 200 g zimne masło (pokrojone w kostkę – do ciasteczek korzennych)
- 3 łyżka przyprawa korzenna (przyprawa do piernika – do ciasteczek korzennych)
- 2 szt żółtka (do ciasteczek korzennych)
- 90 g cukier puder (do ciasteczek korzennych)
- 500 g mąka pszenna (do ciastek z maszynki)
- 80 g masło (do ciastek z maszynki)
- 80 g smalec (do ciastek z maszynki; nadaje kruchość)
- 120 g cukier puder (do ciastek z maszynki oraz do oprószenia gotowych ciastek)
- 3 łyżka kwaśna śmietana 18% (do ciastek z maszynki)
- 1 szt jajko (do ciastek z maszynki)
- 1 szt żółtko (do ciastek z maszynki)
- 0.5 łyżeczka proszek do pieczenia (do ciastek z maszynki)

## Przygotowanie

1. Formę kwadratową ok. 24 cm wyłóż papierem do pieczenia, posmarowanym cienką warstwą masła.
2. Przesiej 250 g mąki pszennej z 2 łyżeczkami proszku do pieczenia do miski i odstaw.
3. Miksuj 150 g miękkiego masła z 170 g cukru na najwyższych obrotach, aż masa będzie puszysta i jasna.
4. Dodawaj po jednym z 3 jajek, miksując po każdym ok. 2 minuty, następnie dodaj skórkę z pomarańczy.
5. Na małych obrotach dodawaj na przemian mąkę i 150 ml mleka, miksując tylko do połączenia składników.
6. Przełóż ciasto do formy, wyrównaj i piecz w 180°C (góra-dół) ok. 30 minut, do suchego patyczka.
7. Ostudź ciasto 20 minut, odwróć na kratkę i pozostaw do całkowitego wystygnięcia.
8. Pokrój wystudzone ciasto na 25 kwadratowych kostek o boku ok. 4 cm.
9. Przesiej 200 g cukru pudru i 50 g kakao do miski; podgrzej 180 ml mleka z 40 g masła do rozpuszczenia.
10. Wlej gorące mleko z masłem do kakao z cukrem i wymieszaj trzepaczką do gładkiej polewy.
11. Nabijaj kostki ciasta na patyczek, obtaczaj w polewie, odczekaj chwilę, aż nadmiar spłynie, i obtaczaj w wiórkach kokosowych.
12. Odkładaj gotowe lamingtony na kratkę i przechowuj w lodówce w zamkniętym pojemniku.
13. Na stolnicę przesiej 340 g mąki, 90 g cukru pudru i 3 łyżki przyprawy korzennej.
14. Dodaj 200 g zimnego masła w kostkach i 2 żółtka, szybko zagnieć jednolite ciasto.
15. Uformuj kulę, owiń w folię spożywczą i schłodź w lodówce minimum 1 godzinę.
16. Cienko rozwałkuj ciasto korzenne na oprószonym mąką blacie i wycinaj dowolne kształty foremkami.
17. Piecz ciasteczka korzenne na papierze do pieczenia w 190°C ok. 10 minut.
18. Posiekaj razem 500 g mąki, 120 g cukru pudru, ½ łyżeczki proszku, 80 g masła i 80 g smalcu na „piasek"."
19. Dodaj 3 łyżki śmietany, 1 jajko i 1 żółtko; szybko zagnieć gładkie, elastyczne ciasto.
20. Schładzaj ciasto do ciastek z maszynki ok. 1 godziny w lodówce.
21. Porcjami przekładaj ciasto do maszynki z nasadką do ciastek i wyciskaj paski o długości ok. 7 cm na blachę z papierem.
22. Piecz ciastka z maszynki w 180°C przez 15–20 minut na złoty kolor, studź na kratce i posyp cukrem pudrem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wytnij papier do pieczenia na rozmiar dna formy i posmaruj formę odrobiną masła, żeby papier się przykleił i ciasto łatwo wyjąć.
- *Dlaczego:* Papier zapobiega przywieraniu ciasta do formy i ułatwia wyjmowanie biszkoptu.
- *Pro tip:* Zagnij papier wzdłuż rogów formy, aby zakrył również boki – ciasto nie przylgnie do ścianek.

**Krok 2.** Przesiej mąkę przez sitko do miski razem z proszkiem do pieczenia, aby nie było grudek i sproszkować ewentualne zbrylenia.
- *Dlaczego:* Przesiana mąka z proszkiem do pieczenia równomiernie spulchnia ciasto.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę dwukrotnie dla jeszcze bardziej puszystego biszkoptu.

**Krok 3.** Wyjmij masło z lodówki 30–60 minut wcześniej, by osiągnęło temperaturę pokojową – tylko wtedy ubije się na puszystą, jasną masę.
- *Dlaczego:* Miękkie masło wchłania powietrze podczas miksowania, co czyni biszkopt lekkim.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość masła, wciskając palec – powinno się łatwo wgnieść, ale nie być roztopione.

**Krok 4.** Dodawaj jajka jedno po jednym i miksuj każde ok. 2 minuty – jeśli masa wygląda jak zważona, nie martw się, po dodaniu mąki wszystko się połączy.
- *Dlaczego:* Powolne dodawanie jajek zapobiega ścięciu emulsji masłowo-cukrowej.
- *Pro tip:* Jajka wbij osobno do miseczki, zanim dodasz do ciasta – unikniesz skorupek.

**Krok 5.** Dodawaj na przemian łyżkę mąki i odrobinę mleka, miksując na najwolniejszych obrotach, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Naprzemienne dodawanie mąki i mleka zapobiega przebijaniu glutenu i utrzymuje puszystość.
- *Pro tip:* Zacznij i zakończ od mąki – ciasto będzie bardziej stabilne.

**Krok 6.** Włóż ciasto do nagrzanego piekarnika (180°C góra-dół) i piecz ok. 30 minut; sprawdź suchym patyczkiem – jeśli wychodzi suchy, biszkopt gotowy.
- *Dlaczego:* Stabilna temperatura pieczenia gwarantuje równomierne wyrośnięcie ciasta.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 20 minut – ciasto może opaść.

**Krok 7.** Po 20 minutach studzenia w formie odwróć biszkopt dnem do góry na kratkę kuchenną i pozostaw do całkowitego ostygnięcia.
- *Dlaczego:* Odwrócenie wyrównuje ewentualne wypuklenie wierzchu, ułatwiając krojenie na równe kostki.
- *Pro tip:* Najlepiej upiec biszkopt dzień wcześniej i owinąć w folię – będzie zwięźlejszy i łatwiejszy do krojenia.

**Krok 8.** Krojąc ciasto, używaj ostrego noża i miarki – każda kostka powinna mieć ok. 4 cm boku.
- *Dlaczego:* Równe kostki zapewnią estetyczny wygląd gotowych lamingtonów.
- *Pro tip:* Przed każdym cięciem przetrzyj nóż wilgotną szmatką – przekroje będą gładkie.

**Krok 9.** Przesiej razem cukier puder i kakao, podgrzej mleko z masłem do całkowitego rozpuszczenia masła, ale nie do wrzenia.
- *Dlaczego:* Przesiane cukier i kakao zapobiegają powstawaniu grudek w polewie.
- *Pro tip:* Polewa powinna być ciepła (nie gorąca), by dobrze przylegała do biszkoptu.

**Krok 10.** Wymieszaj mleko z masłem z kakao i cukrem pudrem za pomocą trzepaczki ruchami okrężnymi do uzyskania gładkiej, błyszczącej polewy.
- *Dlaczego:* Dokładne wymieszanie eliminuje grudki i nadaje polewie jednolitą konsystencję.
- *Pro tip:* Jeśli polewa jest za gęsta, dodaj łyżkę mleka; jeśli za rzadka, dosyp cukru pudru.

**Krok 11.** Nabij kostkę biszkoptu na patyczek do szaszłyków, zanurz w polewie, poczekaj 3–5 sekund, aż nadmiar spłynie, a następnie obtocz ze wszystkich stron w wiórkach kokosowych.
- *Dlaczego:* Patyczek pozwala na równomierne pokrycie kostki polewą bez brudzenia rąk.
- *Pro tip:* Wsyp wiórki do głębokiej miski i delikatnie przytul do nich kostkę, by wiórki dobrze się przykleiły.

**Krok 12.** Układaj gotowe lamingtony na kratce, by nadmiar polewy skapał, a następnie przechowuj w zamkniętym pojemniku w lodówce.
- *Dlaczego:* Przechowywanie w lodówce zapobiega kruszeniu się polewy i utrzymuje świeżość.
- *Pro tip:* Lamingtony smakują najlepiej po 2–3 godzinach w lodówce, gdy polewa stężeje.

**Krok 13.** Przesiej mąkę, cukier puder i przyprawę korzenną przez sitko na stolnicę lub do miski, tworząc kopczyk.
- *Dlaczego:* Przesiewanie łączy suche składniki i eliminuje grudki, zapewniając jednolite ciasto.
- *Pro tip:* Możesz użyć gotowej mieszanki przypraw do piernika zamiast robić własną.

**Krok 14.** Dodaj zimne masło pokrojone w drobną kostkę i żółtka; siekaj masło z mąką nożem lub siekaczem, aż powstaną grudki wielkości grochu, a następnie szybko zagnieć rękami.
- *Dlaczego:* Szybkie wyrabianie z zimnym masłem daje kruche, warstwowe ciasteczka.
- *Pro tip:* Pracuj szybko i nie ogrzewaj ciasta dłońmi – zimne masło to sekret kruchości.

**Krok 15.** Uformuj z ciasta kulę, owiń szczelnie w folię spożywczą i schowaj do lodówki na co najmniej 1 godzinę (lub na całą noc).
- *Dlaczego:* Chłodzenie pozwala glutenowi odpocząć i sprawia, że ciasto jest łatwiejsze do wałkowania.
- *Pro tip:* Ciasto korzenne możesz przygotować nawet 2 dni wcześniej – spokojnie poczeka w lodówce.

**Krok 16.** Oprósz blat i wałek mąką, wyłóż schłodzone ciasto i wałkuj na grubość ok. 3–4 mm, wycinając foremkami świąteczne kształty.
- *Dlaczego:* Cienkie ciasto szybko się upiecze i będzie chrupiące; zbyt grube może zostać surowe w środku.
- *Pro tip:* Po każdym przełożeniu ciasteczek na blachę, zbierz resztki ciasta, ugnieć i ponownie rozwałkuj.

**Krok 17.** Piecz ciasteczka korzenne w nagrzanym piekarniku do 190°C ok. 10 minut, aż będą lekko złote na brzegach.
- *Dlaczego:* Krótki czas pieczenia zapewnia chrupkość bez przypalenia cienkiego ciasta.
- *Pro tip:* Ciasteczka twardnieją po ostygnięciu – wyjmij je, gdy są jeszcze lekko miękkie w środku.

**Krok 18.** Posiekaj razem mąkę, cukier puder, proszek do pieczenia, masło i smalec nożem lub siekaczem, aż powstanie masa przypominająca mokry piasek.
- *Dlaczego:* Siekanie tłuszczu z mąką zamiast wyrabiania zapobiega rozwinięciu glutenu i daje kruche ciastka.
- *Pro tip:* Zamiast siekać nożem, możesz użyć robota kuchennego z ostrzem – kilka pulsów wystarczy.

**Krok 19.** Dodaj śmietanę, jajko i żółtko do piaszczystej masy i szybko zagnieć gładkie, elastyczne ciasto – nie wyrabiaj zbyt długo.
- *Dlaczego:* Nadmierne wyrabianie rozwija gluten, przez co ciastka będą twarde zamiast kruche.
- *Pro tip:* Ciasto jest gotowe, gdy nie lepi się do rąk i tworzy jednolitą masę.

**Krok 20.** Owiń ciasto w folię spożywczą i schładzaj w lodówce ok. 1 godziny, by się usztywnił i dawał się formować przez maszynkę.
- *Dlaczego:* Schłodzone ciasto nie rozciąga się i zachowuje kształt podczas wyciskania przez maszynkę.
- *Pro tip:* Przekładaj do maszynki małe porcje, by nie rozgrzać ciasta zbyt szybko.

**Krok 21.** Porcjami wkładaj schłodzone ciasto do maszynki do mięsa z nasadką do ciastek i wyciskaj długie paski na blachę wyłożoną papierem; krój na odcinki ok. 7 cm.
- *Dlaczego:* Maszynka nadaje ciastkom charakterystyczny ozdobny kształt równy na całej długości.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest za twarde do wyciskania, zostaw je 5 minut w temperaturze pokojowej.

**Krok 22.** Piecz ciastka z maszynki w 180°C przez 15–20 minut do złotego koloru; studź na kratce i oprósz cukrem pudrem przed podaniem.
- *Dlaczego:* Złoty kolor sygnalizuje pełne upieczenie i chrupkość ciastek.
- *Pro tip:* Przesiej cukier puder przez sitko nad wystudzonymi ciastkami dla równomiernego posypania.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 210 kcal |
| Białko | 3.2 g |
| Węglowodany | 27.5 g |
| Cukry | 14.2 g |
| Tłuszcze | 10.1 g |
| Błonnik | 1 g |
| Sód | 85 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę upiec biszkopt na lamingtony dzień wcześniej?**

Tak, to nawet zalecane – ciasto upieczone dzień wcześniej i owinięte w folię spożywczą jest zwięźlejsze i znacznie łatwiejsze do krojenia na równe kostki.

**Czy smalec w ciastkach z maszynki można zastąpić masłem?**

Można użyć samego masła (160 g zamiast 80 g masła i 80 g smalcu), ale smalec nadaje ciastkom charakterystyczną kruchość i lekko inny smak. Z samym masłem ciastka będą nieco bardziej maślane.

**Jak długo można przechowywać te ciastka?**

Lamingtony przechowuj w lodówce do 5 dni. Ciasteczka korzenne i ciastka z maszynki można trzymać w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej do 2 tygodni.

**Czy ciasteczka korzenne można dekorować lukrem?**

Oczywiście – po ostygnięciu możesz polukrować je gotowym lukrem królewskim lub zrobić prosty lukier z cukru pudru i soku z cytryny. Możesz też polać je polewą czekoladową.

**Co zrobić, jeśli polewa do lamingtonów jest za rzadka lub za gęsta?**

Jeśli polewa jest za rzadka, dosyp stopniowo cukru pudru i wymieszaj. Jeśli za gęsta, dodaj łyżkę ciepłego mleka i dokładnie wymieszaj do uzyskania odpowiedniej konsystencji.

**Czy ciasto korzenne można zamrozić?**

Tak, uformowane ciasto korzenne zawinięte w folię można przechowywać w zamrażarce do 3 miesięcy. Przed użyciem rozmroź je przez noc w lodówce.