---
slug: ciasto-cytrynowe-na-parze
title: "Ciasto cytrynowe na parze"
servings: 12
prep_time_minutes: 140
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Ciasto cytrynowe na parze

Puszyste ciasto cytrynowe gotowane na parze to wyjątkowo wilgotny i delikatny deser o intensywnym cytrusowym aromacie. Przygotowane bez piekarnika, parzone przez ponad godzinę, zachowuje niesamowitą miękkość. Na koniec polewane jest gorzką czekoladą, która doskonale równoważy kwaskowatość cytryny.

## Składniki

- 150 g masło niesolone (Pokrojone na kawałki; plus dodatkowa porcja do natłuszczenia formy)
- 2 łyżka kasza manna (Do oprószenia natłuszczonej formy zamiast bułki tartej)
- 180 g cukier biały
- 1 szt cytryna ekologiczna (Używamy zarówno skórki (ok. 5 g, z połowy cytryny), jak i soku (ok. 20 g); ekologiczna – skórka bez pestycydów)
- 3 szt jajka (Rozmiar L, w temperaturze pokojowej)
- 20 g mleko (Pełnotłuste lub 2%; ok. 1,5 łyżki)
- 180 g mąka pszenna (Typ 500 lub 450)
- 1.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 szczypta sól
- 1400 g woda (Do naczynia parującego; ok. 1,4 l)
- 100 g gorzka czekolada 70% (Pokrojona na kawałki, do polewa; zawartość kakao min. 70%)
- 1 łyżeczka olej o neutralnym smaku (Np. słonecznikowy lub z pestek winogron; nadaje polewie połysk)

## Przygotowanie

1. Natłuść formę masłem i oprósz kaszą manną; wybierz foremkę pasującą do Varomy (tortownica 20 cm lub podłużna 21×10×6 cm) i odstaw.
2. Wsyp cukier do naczynia miksującego, dodaj 5 g startej skórki z cytryny i miel przez 30 sekund na wysokich obrotach, aż powstanie cukier cytrynowy.
3. Zgarij składniki kopystką ze ścianek na dno naczynia miksującego.
4. Dodaj masło, jajka, mleko, 20 g soku z cytryny, mąkę, proszek do pieczenia i sól; miksuj 30 sekund do uzyskania gładkiego ciasta.
5. Przełóż ciasto do przygotowanej formy i szczelnie przykryj folią spożywczą żaroodporną; umyj naczynie miksujące.
6. Wlej wodę do naczynia miksującego, nałóż przystawkę Varoma, umieść formę z ciastem w dolnej części Varomy – upewnij się, że część otworów pozostaje odkryta.
7. Zamknij Varomę i gotuj ciasto na parze przez 70 minut w temperaturze Varoma na obrotach 1.
8. W trakcie gotowania umieść kawałki czekolady i olej w szczelnie zamkniętej żaroodpornej torebce spożywczej i odstaw.
9. Po 70 minutach zdejmij Varomę, połóż torebkę z czekoladą obok formy w dolnej części Varomy, zamknij i gotuj na parze kolejne 10 minut w temperaturze Varoma na obrotach 1.
10. Zdejmij Varomę, ostrożnie wyjmij formę i torebkę; po 5 minutach usuń folię i zostaw ciasto w formie do ostygnięcia przez 30 minut.
11. Wyjmij ciasto z formy i odstaw do całkowitego wystygnięcia lub podaj ciepłe.
12. Delikatnie ugnieć torebkę z roztopioną czekoladą, odetnij róg i równomiernie polej ciasto polewą; pokrój i podawaj.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Natłuść wnętrze formy kawałkiem masła, używając ręki lub papierowego ręcznika, a następnie wsyp kaszę manną i potrząśnij formą, by równomiernie ją pokryła. Nadmiar wysyp. Gotową formę odstaw na bok.
- *Dlaczego:* Natłuszczenie i posypanie formą zapobiega przyklejeniu się ciasta i ułatwia wyjęcie gotowego wypieku.
- *Pro tip:* Kasza manna tworzy chrupiącą skórkę i lepiej trzyma ciasto niż bułka tarta w przypadku lekkich ciast parowych.

**Krok 2.** Wsyp cukier do naczynia miksującego lub blendera. Zetrzyj skórkę z połowy ekologicznej cytryny na drobnej tarce – potrzebujesz ok. 5 g, czyli ok. 1 łyżeczki. Dodaj skórkę do cukru i miksuj przez 30 sekund na wysokich obrotach.
- *Dlaczego:* Mielenie skórki z cukrem uwalnia olejki eteryczne z cytryny, przez co ciasto ma intensywniejszy, świeży aromat.
- *Pro tip:* Zetrzyj tylko żółtą część skórki – biała część jest gorzka i może zepsuć smak ciasta.

**Krok 3.** Zatrzymaj mikser i kopystką (gumową szpatułką) zgarij wszystkie składniki ze ścianek i pokrywy naczynia miksującego na dno.
- *Dlaczego:* Zapewnia to równomierne wymieszanie wszystkich składników bez strat cukru cytrynowego.
- *Pro tip:* Rób to zawsze przed dodaniem kolejnych składników, by uniknąć nierównego wymieszania masy.

**Krok 4.** Do naczynia z cukrem cytrynowym dodaj masło pokrojone w kostki, jajka, mleko, sok z połowy cytryny (ok. 20 g), przesianą mąkę pszenną, proszek do pieczenia i szczyptę soli. Miksuj przez 30 sekund aż do uzyskania jednolitej, gładkiej masy.
- *Dlaczego:* Jednoczesne dodanie wszystkich składników ciasta skraca czas mieszania i ogranicza ryzyko nadmiernego napowietrzenia glutenu.
- *Pro tip:* Nie miksuj za długo – ciasto parowe nie lubi zbyt wiele powietrza, bo może opaść po wyjęciu z pary.

**Krok 5.** Przelej ciasto do przygotowanej formy – masa powinna wypełniać ją mniej więcej do 3/4 wysokości. Przykryj formę szczelnie folią spożywczą żaroodporną, dociskając ją do krawędzi. Dokładnie umyj naczynie miksujące.
- *Dlaczego:* Folia zapobiega skraplaniu się pary wodnej na powierzchni ciasta, dzięki czemu jest ono równomiernie ugotowane i nieprzeciągnięte wodą.
- *Pro tip:* Użyj folii opisanej jako 'żaroodporna' lub 'do gotowania na parze' – zwykła folia może się odkleić pod wpływem wysokiej temperatury.

**Krok 6.** Wlej 1400 g (ok. 1,4 l) wody do garnka lub naczynia miksującego Thermomix. Nałóż przystawkę do parowania (Varomę). Umieść formę z ciastem na dolnym poziomie Varomy. Sprawdź, czy przynajmniej część otworów w dnie Varomy jest odkryta – para musi swobodnie krążyć.
- *Dlaczego:* Woda musi mieć swobodny dostęp powietrza i cyrkulację pary, by równomiernie gotować ciasto bez mokrych miejsc.
- *Pro tip:* Jeśli forma jest za duża i zakrywa wszystkie otwory, para nie dotrze do ciasta – wybierz mniejszą formę lub tortownicę.

**Krok 7.** Zamknij przystawkę Varomą i gotuj ciasto na parze przez 70 minut w temperaturze Varoma na obrotach 1 (lub na silnym wrzącu pary w zwykłym garnku z przykrywką).
- *Dlaczego:* Długi czas parowania przy stałej temperaturze sprawia, że ciasto rośnie powoli i jest niesamowicie wilgotne w środku.
- *Pro tip:* Nie otwieraj Varomy w trakcie gotowania – nagła zmiana temperatury może spowodować opadnięcie ciasta.

**Krok 8.** Przed zakończeniem gotowania ciasta przygotuj polewę: włóż kawałki czekolady i łyżeczkę oleju do żaroodpornej torebki zip-lock lub foliowej torebki do gotowania, szczelnie ją zamknij i zostaw na blacie.
- *Dlaczego:* Czekolada roztopi się od ciepła pary bez ryzyka przypalenia, a olej nada polewie błyszczący, gładki wygląd.
- *Pro tip:* Upewnij się, że torebka jest szczelnie zamknięta, by woda i para nie dostały się do czekolady i jej nie zwarzyły.

**Krok 9.** Po 70 minutach ostrożnie zdejmij Varomę (uwaga – gorąca para!). Połóż torebkę z czekoladą obok formy z ciastem w dolnej części Varomy, upewnij się, że część otworów jest odkryta, zamknij i gotuj kolejne 10 minut.
- *Dlaczego:* Para roztapia czekoladę łagodnie i równomiernie bez potrzeby użycia kąpieli wodnej ani mikrofalówki.
- *Pro tip:* Do zdejmowania Varomy zawsze używaj rękawic kuchennych lub ścierki – para i górna część przystawki są bardzo gorące.

**Krok 10.** Zdejmij Varomę i ostrożnie wyjmij formę z ciastem oraz torebkę z czekoladą. Po 5 minutach usuń folię spożywczą z wierzchu ciasta i zostaw ciasto w formie do ostygnięcia przez około 30 minut.
- *Dlaczego:* Ciasto parowe jest bardzo delikatne zaraz po ugotowaniu i potrzebuje czasu, by stężeć i dać się kroić.
- *Pro tip:* Nie wyjmuj ciasta z formy od razu – może się rozpaść; poczekaj, aż ostygnie i nabierze struktury.

**Krok 11.** Gdy ciasto wystarczająco ostygnie i będzie trzymać formę, ostrożnie wyjmij je z formy na talerz lub deskę. Możesz podać je lekko ciepłe lub poczekać, aż całkowicie ostygnie do temperatury pokojowej.
- *Dlaczego:* Ciasto cytrynowe jest smaczne zarówno ciepłe (bardziej wilgotne), jak i zimne (zwartsze i wyraźniejszy smak cytryny).
- *Pro tip:* Jeśli ciasto się przykleja, przejedź cienkim nożem wzdłuż krawędzi formy przed wyjęciem.

**Krok 12.** Delikatnie ugnieć torebkę z roztopioną czekoladą, by dobrze ją wymieszać. Odetnij mały róg torebki nożyczkami i równomiernie polej wierzch ciasta polewą. Pokrój ciasto i podawaj.
- *Dlaczego:* Ugniatanie torebki łączy roztopioną czekoladę z olejem, tworząc gładką, błyszczącą polewę bez grudek.
- *Pro tip:* Jeśli czekolada zastygła, delikatnie podgrzej zamkniętą torebkę przez 30 sekund w misce z gorącą wodą.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 298 kcal |
| Białko | 4.8 g |
| Węglowodany | 32.5 g |
| Cukry | 20.1 g |
| Tłuszcze | 16.8 g |
| Błonnik | 1.2 g |
| Sód | 112 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zrobić to ciasto bez Thermomixa i Varomy?**

Tak – użyj zwykłego garnka z wodą i wkładką do parowania lub bambusowym koszem. Formę przykryj żaroodporną folią i ustaw na wkładce nad wrzącą wodą, przykryj garnek pokrywką. Czas gotowania pozostaje taki sam – około 70 minut.

**Jak sprawdzić, czy ciasto jest gotowe?**

Wbij drewniany patyczek do środka ciasta – jeśli wychodzi suchy lub z drobnymi, wilgotnymi okruszkami, ciasto jest gotowe. Jeśli jest mokry, gotuj jeszcze 10 minut i sprawdź ponownie.

**Czy mogę użyć zwykłej cytryny zamiast ekologicznej?**

Możesz, ale skórka konwencjonalnych cytryn może zawierać pozostałości pestycydów i wosku. Jeśli używasz zwykłej cytryny, dokładnie ją wyszoruj szczoteczką pod ciepłą wodą z odrobiną płynu do naczyń, a następnie spłucz. Ekologiczna cytryna jest bezpieczniejsza, gdy używamy skórki.

**Jak długo można przechowywać ciasto cytrynowe na parze?**

Ciasto przechowuj w szczelnym pojemniku w lodówce do 3 dni. Przed podaniem możesz je lekko podgrzać w mikrofalówce przez 20–30 sekund, by odzyskało wilgotność.

**Czy polewa czekoladowa jest obowiązkowa?**

Nie – ciasto jest pyszne samo w sobie. Zamiast polewy możesz posypać je cukrem pudrem z wanilią lub podać z łyżką bitej śmietany i świeżymi owocami.

**Dlaczego ciasto gotuje się na parze, a nie w piekarniku?**

Gotowanie na parze sprawia, że ciasto jest wyjątkowo wilgotne i delikatne – para otacza formę ze wszystkich stron, nagrzewa ciasto równomiernie i zapobiega wysychaniu. Efekt końcowy różni się znacznie od klasycznego pieczonego ciasta.