---
slug: ciasto-hermana-german-friendship-cake
title: "Ciasto Hermana – german friendship cake"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Ciasto Hermana – german friendship cake

Ciasto Hermana, znane też jako ciasto przyjaźni lub chleb szczęścia, to wyjątkowy wypiek na słodkim zakwasie hodowanym przez 10 dni. Zakwas wędruje od przyjaciela do przyjaciela, nabierając głębokiego aromatu przypominającego słodkie piwo. Gotowe ciasto jest wilgotne, korzenne i doskonałe zarówno na ciepło z lodami, jak i na zimno.

## Składniki

- 260 g zakwas herman (gotowy lub wyhodowany) (Około 1 szklanki (200 ml) dojrzałego zakwasu Hermana; nie używaj metalowych naczyń podczas hodowli)
- 300 g mąka pszenna przesiana (Łącznie ok. 3 szklanki (200 ml): 2 szklanki do ciasta + 1 szklanka do dokarmiania zakwasu)
- 130 g cukier biały (Autorka użyła 1/3 szklanki do ciasta zamiast pełnej szklanki, aby zmniejszyć słodkość; 1 szklanka idzie do dokarmiania zakwasu)
- 2 szt jajka duże
- 130 ml olej roślinny (Około 2/3 szklanki (200 ml))
- 400 ml mleko (2 szklanki łącznie: 1 szklanka do ciasta + 1 szklanka do dokarmiania zakwasu; użyj lekko ciepłego)
- 2 łyżeczka ekstrakt z wanilii
- 2 łyżeczka cynamon mielony (Czubate łyżeczki)
- 0.5 łyżeczka sól
- 2 łyżeczka proszek do pieczenia (Autorka pominęła proszek i zamiast tego odstawiła ciasto na 12 godzin, aby zakwas sam spulchnił masę) *(opcjonalnie)*
- 1 łyżeczka drożdże instant (Szczypta; opcjonalne – tylko jeśli zakwas jest słaby lub świeżo założony) *(opcjonalnie)*
- 2 szt jabłka (Pokrojone w drobną kostkę; można zastąpić rodzynkami, orzechami, kandyzowanymi owocami, suszonymi wiśniami, żurawiną lub kawałkami czekolady) *(opcjonalnie)*
- 30 g masło (Roztopione; do posmarowania wierzchu ciasta przed pieczeniem)
- 2 łyżka cukier demerara (Do oprószenia wierzchu ciasta przed pieczeniem)

## Przygotowanie

1. Przygotuj zakwas Hermana: w dużej (niemetalowej) misce wymieszaj 1 szklankę mąki, 1 szklankę ciepłego mleka i 1 szklankę cukru.
2. Przykryj miskę lnianą ściereczką (nie pokrywką) i odstaw w ciepłe miejsce. Mieszaj codziennie drewnianą lub plastikową łyżką.
3. W dniu 4. i 9. dokarm zakwas: dodaj po 1 szklance mąki, mleka i cukru, wymieszaj dokładnie.
4. Po 10 dniach podziel zakwas na 4 równe części; trzy oddaj znajomym, czwartą (ok. 260 g) zostaw do pieczenia.
5. Do miski z 260 g zakwasu dodaj jajka, olej, ekstrakt z wanilii, cynamon i sól; zmiksuj na gładką masę.
6. Dodaj przesianą mąkę pszenną (2 szklanki) i ewentualnie proszek do pieczenia; wymieszaj do połączenia składników.
7. Dodaj wybrane dodatki (np. jabłka, orzechy, rodzynki) i delikatnie wmieszaj je w ciasto.
8. Jeśli rezygnujesz z proszku do pieczenia, przykryj ciasto folią i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 12 godzin, aż podwoi objętość.
9. Nagrzej piekarnik do 175°C. Formę o średnicy 21 cm wyłóż papierem do pieczenia i przelej do niej ciasto.
10. Wierzch ciasta posmaruj roztopionym masłem i oprósz cukrem demerara.
11. Piecz w 175°C przez 45–55 minut; od 35. minuty sprawdzaj patyczkiem, czy ciasto jest suche w środku.
12. Wyjmij ciasto z piekarnika, ostudź w formie przez 10 minut, a następnie pokrój i podaj lub zamroź.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W dużej plastikowej lub szklanej misce (nigdy metalowej!) wymieszaj 1 szklankę (200 ml) przesianej mąki pszennej, 1 szklankę lekko ciepłego mleka i 1 szklankę cukru. Jeśli chcesz przyspieszyć fermentację, dodaj szczyptę drożdży instant.
- *Dlaczego:* Zakwas Hermana to żywa kultura drożdży i bakterii mlekowych – metal może reagować z kwasami i hamować jej wzrost.
- *Pro tip:* Użyj szklanego słoja, przez który zobaczysz, jak zakwas rośnie i bąbelkuje – to znak, że fermentacja przebiega prawidłowo.

**Krok 2.** Przykryj miskę czystą, suchą lnianą lub bawełnianą ściereczką – nie przykrywaj szczelnie, zakwas musi oddychać. Zostaw w ciepłym miejscu (np. obok kaloryfera) i codziennie mieszaj drewnianą lub silikonową łyżką.
- *Dlaczego:* Zakwas potrzebuje tlenu do fermentacji, a regularne mieszanie napowietrza masę i równomiernie rozprowadza drożdże.
- *Pro tip:* Jeśli w domu jest chłodno (poniżej 20°C), postaw miskę w wyłączonym piekarniku z zapalonym tylko światełkiem – temperatura będzie idealna.

**Krok 3.** W dniu 4. i 9. otwórz miskę i dodaj po 1 szklance mąki, 1 szklance mleka i 1 szklance cukru. Wymieszaj bardzo dokładnie, aż nie będzie grudek mąki. To tzw. dokarmianie zakwasu.
- *Dlaczego:* Drożdże i bakterie w zakwasie zużyły już cukry i mąkę – dokarmianie dostarcza im nowego pożywienia i podtrzymuje aktywność fermentacyjną.
- *Pro tip:* Przygotuj zakwas w większym naczyniu niż myślisz, że potrzebujesz – Herman potrafi potroić swoją objętość po dokarmieniu!

**Krok 4.** Po 10 dniach zakwas będzie gotowy. Wymieszaj go i podziel na 4 równe części, np. za pomocą wagi kuchennej. Trzy części przełóż do słoiczków i wręcz znajomym wraz z instrukcją. Czwartą część (ok. 260 g) zostaw sobie do pieczenia.
- *Dlaczego:* Tradycja dzielenia się Hermanem pozwala utrzymać 'łańcuszek' zakwasu i sprawia, że ciasto ma historię i charakter.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz komu oddać zakwasu, możesz zamrozić jedną porcję na zapas – rozmroź ją w lodówce, a po ociepleniu do temperatury pokojowej znów stanie się aktywna.

**Krok 5.** Do miski z 260 g zakwasu Hermana wbij 2 jajka, wlej olej roślinny (ok. 130 ml), dodaj 2 łyżeczki ekstraktu z wanilii, 2 czubate łyżeczki cynamonu i pół łyżeczki soli. Zmiksuj wszystko mikserem lub ubij trzepaczką na gładką, jednolitą masę.
- *Dlaczego:* Dokładne wymieszanie mokrych składników zapewnia równomierne rozprowadzenie tłuszczu i smaku w całym cieście.
- *Pro tip:* Użyj jajek w temperaturze pokojowej – zimne jajka mogą sprawić, że olej się zważy i masa będzie niejednorodna.

**Krok 6.** Do masy dodaj 2 szklanki przesianej mąki pszennej. Jeśli decydujesz się użyć proszku do pieczenia, wsyp go teraz. Mieszaj łyżką lub mikserem na wolnych obrotach tylko do połączenia składników – nie mieszaj zbyt długo.
- *Dlaczego:* Nadmierne mieszanie ciasta drożdżowego lub zakwasowego rozwija gluten zbyt mocno, przez co wypiek może wyjść gumowaty.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę bezpośrednio do miski przez sitko – napowietrzasz ją i unikasz grudek w cieście.

**Krok 7.** Dodaj do ciasta wybrane przez siebie dodatki: pokrojone w drobną kostkę jabłka, orzechy, rodzynki, kandyzowane owoce lub kawałki czekolady. Wymieszaj delikatnie szpatułką, kilkoma ruchami, żeby nie uszkodzić struktury ciasta.
- *Dlaczego:* Delikatne wmieszanie dodatków zapobiega ich opadaniu na dno formy podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Obtoczyć owoce i orzechy w łyżce mąki przed dodaniem do ciasta – dzięki temu równomiernie rozłożą się w całym wypieku.

**Krok 8.** Jeśli nie dodajesz proszku do pieczenia, przykryj miskę z ciastem folią spożywczą i odstaw w ciepłe miejsce na ok. 12 godzin. Ciasto powinno wyraźnie urosnąć i stać się pulchne – to znak, że zakwas działa.
- *Dlaczego:* Czas odpoczynku pozwala aktywnym drożdżom w zakwasie wyprodukować dwutlenek węgla, który spulchni ciasto bez potrzeby dodawania proszku.
- *Pro tip:* Możesz przygotować ciasto wieczorem i zostawić je do rana – to wygodny sposób na świeże ciasto na śniadanie.

**Krok 9.** Nagrzej piekarnik do 175°C (góra–dół). Formę o średnicy co najmniej 21 cm wyłóż papierem do pieczenia, dociskając go do dna i boków. Przelej do niej wyrośnięte ciasto szpatułką.
- *Dlaczego:* Papier do pieczenia zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjmowanie gotowego wypieku bez uszkodzeń.
- *Pro tip:* Posmaruj papier do pieczenia odrobiną oleju, aby ciasto jeszcze łatwiej się odchodziło po upieczeniu.

**Krok 10.** Roztop 30 g masła w mikrofalówce lub w małym garnuszku. Pędzelkiem lub tylną stroną łyżki posmaruj równomiernie wierzch ciasta roztopionym masłem, a następnie oprósz 2 łyżkami cukru demerara.
- *Dlaczego:* Masło i cukier tworzą podczas pieczenia chrupiącą, karmelową skórkę, która jest charakterystyczna dla Hermana.
- *Pro tip:* Cukier demerara ma większe kryształy niż biały – dzięki temu skórka będzie bardziej chrupiąca i efektowna.

**Krok 11.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz przez 45–55 minut. Po 35 minutach delikatnie wyjmij ciasto i wbij w środek drewniany patyczek lub wykałaczkę – jeśli wychodzi sucha, ciasto jest gotowe.
- *Dlaczego:* Sprawdzanie patyczkiem jest niezawodną metodą – surowe ciasto pozostawi na nim mokre ślady, gotowe nie zostawi żadnych.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch ciasta rumieni się zbyt szybko, przykryj je luźno folią aluminiową i piecz dalej – środek dojdzie, a skórka nie spali się.

**Krok 12.** Wyjmij formę z piekarnika i ostudź ciasto przez ok. 10 minut. Następnie wyjmij je z formy, odklejając papier, i przełóż na kratkę do całkowitego ostudzenia. Pokrój w plastry i podaj lub zapakuj do szczelnego pojemnika.
- *Dlaczego:* Zbyt wczesne krojenie ciasta może spowodować, że będzie się kruszyć lub gnieść – wnętrze musi się utrwalić po wyjęciu z piekarnika.
- *Pro tip:* Herman smakuje wyśmienicie podany lekko ciepły z gałką lodów waniliowych lub łyżką kwaśnej śmietany.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 380 kcal |
| Białko | 6.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 24 g |
| Tłuszcze | 17 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zacząć hodować zakwas Hermana od zera, bez pomocy znajomego?**

Tak, wystarczy wymieszać 1 szklankę mąki, 1 szklankę lekko ciepłego mleka i 1 szklankę cukru w dużej misce – możesz dodać szczyptę drożdży, żeby przyspieszyć fermentację. Masa zacznie bąbelkować po 1–2 dniach w ciepłym miejscu.

**Co zrobić, jeśli nie mam komu oddać pozostałych części zakwasu?**

Możesz zamrozić dodatkowe porcje Hermana – po rozmrożeniu w lodówce i ociepleniu do temperatury pokojowej zakwas wróci do aktywności. Możesz też po prostu upiec kilka ciast naraz i rozdać je jako prezent.

**Czy muszę dodawać proszek do pieczenia?**

Nie – jeśli Twój zakwas jest aktywny i dobrze wyrośnięty, proszek do pieczenia jest zbędny. Wystarczy przykryć ciasto folią i odstawić na 12 godzin w ciepłe miejsce, aż podwoi objętość.

**Jakie dodatki najlepiej pasują do Hermana?**

Klasycznym wyborem są jabłka z cynamonem, rodzynki lub orzechy włoskie. Śmiałe wersje to suszone wiśnie z kawałkami gorzkiej czekolady lub żurawina z skórką pomarańczową.

**Jak długo można przechowywać upieczone ciasto Hermana?**

W szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej ciasto zachowuje świeżość przez 3–4 dni. Można je też zamrozić (pokrojone na porcje) nawet na 3 miesiące.

**Dlaczego nie wolno używać metalowych naczyń podczas hodowli zakwasu?**

Metale, zwłaszcza aluminium, mogą reagować z kwasami wytwarzanymi podczas fermentacji, co zaburza pracę drożdży i bakterii mlekowych, a nawet nadaje zakwasowi niepożądany smak. Używaj naczyń szklanych, ceramicznych lub plastikowych.