---
slug: ciasto-kapita-skie
title: "Ciasto kapitańskie"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Ciasto kapitańskie

Ciasto kapitańskie to kremowe, czekoladowo-kawowe ciasto w stylu tiramisu: wilgotny biszkopt kakaowy przełożony puszystym kremem ajerkoniakowym i nasączonymi kawą biszkoptami, przykryty bitą śmietaną i oprószony kakao. Nazwa pochodzi od kawy po kapitańsku – z koglem-moglem i alkoholem – i świetnie oddaje charakter tego rozkosznego, dorosłego deseru. Ciasto najlepiej smakuje po nocnym schłodzeniu w lodówce.

## Składniki

- 3 szt jajka duże (Do biszkoptu; powinny być w temperaturze pokojowej.)
- 160 g drobny cukier do wypieków (Do biszkoptu.)
- 75 ml woda (Do biszkoptu.)
- 75 ml olej roślinny (Do biszkoptu; np. rzepakowy lub słonecznikowy.)
- 150 g mąka pszenna (Do biszkoptu; przesiana.)
- 3 łyżka kakao naturalne (Do biszkoptu; przesiane razem z mąką.)
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia (Do biszkoptu.)
- 700 ml mleko (Do kremu budyniowego; w temperaturze pokojowej.)
- 200 g cukier (Do kremu: 100 g do mleka, 100 g do utarcia z masłem.)
- 8 g cukier wanilinowy (Do kremu budyniowego.)
- 3 łyżka mąka pszenna (Do kremu budyniowego jako zagęstnik.)
- 5 łyżka skrobia ziemniaczana (Do kremu budyniowego; zagęszcza krem i nadaje mu jedwabistą konsystencję.)
- 3 szt żółtka jaj dużych (Do kremu budyniowego.)
- 200 g masło (Do kremu ajerkoniakowego; w temperaturze pokojowej, miękkie.)
- 150 ml ajerkoniak (advocaat) (Likier jajeczny; nadaje kremowi charakterystyczny smak.)
- 1250 ml mocna kawa zaparzona i wystudzona (Bez fusów; do nasączenia biszkoptu i moczenia biszkoptów.)
- 140 g biszkopty okrągłe (Moczone w kawie, układane na kremie jak w tiramisu.)
- 500 ml śmietanka kremówka 36% (Dobrze schłodzona przed ubijaniem.)
- 2 łyżka cukier puder (Do ubicia śmietanki.)
- 2 łyżka kakao naturalne do oprószenia (Do dekoracji wierzchu ciasta przed podaniem.)
- 2 łyżka mascarpone (Można dodać do śmietanki, by krem był sztywniejszy; zamiennik śmietan-fixu.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Wyjmij wszystkie składniki z lodówki i doprowadź do temperatury pokojowej. Przelej wodę i olej do kubka.
2. Formę 24 × 35 cm wysmaruj masłem na spodzie i bokach, następnie wyłóż papierem do pieczenia.
3. Wbij jajka do misy miksera, wsyp cukier i ubijaj na najwyższych obrotach 10–15 minut, aż masa potroi objętość i opadać będzie wstążką.
4. Wlewaj strużką wodę z olejem do ubijanej masy jajecznej. Przesiej mąkę, kakao i proszek do pieczenia, delikatnie wmieszaj rózgą.
5. Przelej ciasto do formy, wyrównaj szpatułką i piecz w 170°C przez około 30 minut lub do suchego patyczka. Wystudź.
6. Zagotuj 350 ml mleka z 100 g cukru w garnku na średnim ogniu.
7. Utrzeć żółtka z cukrem wanilinowym do białości, dodaj mąkę, skrobię i 350 ml mleka, miksuj na gładką masę.
8. Wlej masę żółtkową do wrzącego mleka i gotuj 1 minutę, intensywnie mieszając, aż budyń zgęstnieje. Zdejmij z ognia.
9. Przykryj budyń folią spożywczą dotykającą powierzchni i odstaw do całkowitego wystudzenia. Nie mieszaj podczas studzenia.
10. Utrzyj miękkie masło z 100 g cukru mikserem na jasną, puszystą masę. Dodawaj budyń partiami, miksując do połączenia.
11. Wlej ajerkoniak do masy maślanej i wymieszaj lub krótko zmiksuj na jednolity krem ajerkoniakowy.
12. Nasącz biszkopt 3 łyżkami kawy. Wyłóż 2/3 kremu ajerkoniakowego i wyrównaj.
13. Moczony biszkopty w reszcie kawy i układaj równymi rzędami na kremie. Przykryj pozostałym kremem ajerkoniakowym.
14. Ubij schłodzoną śmietankę z cukrem pudrem do sztywności, wyłóż równo na wierzch ciasta.
15. Schłodź ciasto przez noc w lodówce, a przed podaniem oprósz kakao przez sitko.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij z lodówki jajka, masło i mleko co najmniej godzinę przed pieczeniem, by osiągnęły temperaturę pokojową. Przelej wodę i olej do kubka.
- *Dlaczego:* Składniki w jednakowej temperaturze łączą się lepiej i dają stabilniejszą emulsję w biszkopcie.
- *Pro tip:* Zimne jajka ubijają się znacznie trudniej i nie osiągną odpowiedniej objętości, dlatego ten krok jest kluczowy.

**Krok 2.** Spód i boki formy 24 × 35 cm posmaruj miękkim masłem pędzelkiem lub kawałkiem chusteczki, następnie wyłóż papierem do pieczenia tak, by wystawał lekko poza krawędź.
- *Dlaczego:* Masło utrzymuje papier na miejscu, a wystający papier ułatwia wyjęcie gotowego biszkoptu.
- *Pro tip:* Zamiast masła możesz spryskać formę sprayem do pieczenia – jest szybciej i równomierniej.

**Krok 3.** Wbij jajka do czystej, suchej misy miksera, wsyp cukier i ubijaj końcówkami do piany na maksymalnych obrotach przez 10–15 minut. Masa powinna stać się jasna, gęsta i trzykrotnie zwiększyć objętość. Sprawdź: podniesione ramię miksera powinno zostawiać wstążkę masy, która utrzymuje się kilka sekund na powierzchni.
- *Dlaczego:* Długie ubijanie jajek z cukrem napowietrza masę – to właśnie powietrze zastępuje proszek do pieczenia jako główny czynnik spulchniający biszkopt.
- *Pro tip:* Mikserem planetarnym wystarczy 7–10 minut; ręczny wymaga 10–15 minut.

**Krok 4.** Przy włączonym mikserze na niskich obrotach powoli wlewaj strużką (nie naraz!) wodę z olejem do ubitych jajek. Następnie przesiej przez sitko mąkę, kakao i proszek do pieczenia bezpośrednio na masę i delikatnie wmieszaj rózgą ruchami od dołu do góry, aż nie będzie suchych grudek.
- *Dlaczego:* Delikatne mieszanie rózgą chroni napowietrzoną masę przed opadnięciem; przesiewanie eliminuje grudki kakao.
- *Pro tip:* Nie używaj miksera na tym etapie – zniszczy pęcherzyki powietrza i biszkopt wyjdzie płaski.

**Krok 5.** Przelej ciasto do przygotowanej formy i wyrównaj szpatułką. Wstaw do nagrzanego piekarnika (góra–dół, bez termoobiegu) do 170°C i piecz około 30 minut. Sprawdź patyczkiem: wbity w środek powinien wyjść suchy. Wyjmij z piekarnika i wystudź całkowicie w formie.
- *Dlaczego:* Temperatura 170°C zapewnia równomierne wypieczenie bez przypalenia skórki.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 25 minut – gwałtowna zmiana temperatury sprawi, że biszkopt opadnie.

**Krok 6.** Odmierz 350 ml mleka i 100 g cukru, wlej do garnka i zagotuj na średnim ogniu, od czasu do czasu mieszając.
- *Dlaczego:* Podgrzanie mleka z cukrem przyspiesza zagęszczanie, gdy dolejesz masę żółtkową.
- *Pro tip:* Używaj garnka z grubym dnem – mleko nie przypalnie się tak łatwo.

**Krok 7.** W misie miksera umieść 3 żółtka i cukier wanilinowy. Utrzyj do białości przez 3–4 minuty. Dodaj 3 łyżki mąki pszennej, 5 łyżek skrobi ziemniaczanej i 350 ml mleka. Miksuj do uzyskania gładkiej, jednorodnej masy.
- *Dlaczego:* Utarcie żółtek do białości sprawia, że krem jest delikatniejszy i nie wyczuwa się w nim zapachu surowego jajka.
- *Pro tip:* Dokładnie wymyj trzepaczki po ubijaniu jajek – tłuszcz z żółtka nie przeszkodzi, ale resztki białka mogłyby się ściąć.

**Krok 8.** Gdy mleko z cukrem zacznie wrzeć, wlej do garnka masę żółtkową cienką strużką, cały czas energicznie mieszając trzepaczką. Gotuj na średnim ogniu przez 1 minutę od momentu zagotowania, nieustannie mieszając, aż budyń wyraźnie zgęstnieje.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega powstawaniu grudek i przypaleniu się budyniu na dnie garnka.
- *Pro tip:* Jeśli pojawią się grudki, błyskawicznie przepuść budyń przez sitko – krem wyjdzie gładki.

**Krok 9.** Zdejmij garnek z ognia. Przykryj budyń folią spożywczą tak, by folia przylegała bezpośrednio do jego powierzchni (bez pęcherzy powietrza). Odstaw do całkowitego wystudzenia w temperaturze pokojowej – nie wkładaj jeszcze do lodówki i nie mieszaj.
- *Dlaczego:* Folia dotykająca powierzchni budyniu zapobiega tworzeniu się twardego kożucha.
- *Pro tip:* Jeśli spieszysz się, umieść garnek w misce z zimną wodą – budyń ostygnie w 20 minut.

**Krok 10.** Miękkie masło (w temperaturze pokojowej) umieść w misie miksera, dodaj 100 g cukru i utrzyj na jasną, puszystą masę przez około 5 minut. Następnie dodaj wystudzony budyń w trzech częściach, za każdym razem miksując do połączenia.
- *Dlaczego:* Dodawanie budyniu partiami zapobiega zwarzeniu się kremu i daje gładką, jedwabistą konsystencję.
- *Pro tip:* Zarówno masło, jak i budyń muszą mieć taką samą temperaturę – inaczej krem się zważy.

**Krok 11.** Wlej 150 ml ajerkoniaku do masy maślanej i wymieszaj szpatułką lub krótko zmiksuj na jednolitą, kremową masę.
- *Dlaczego:* Ajerkoniak nadaje kremowi charakterystyczny, jajeczno-likierowy smak będący wizytówką tego ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli krem się zważy po dodaniu zimnego alkoholu, podgrzej miskę chwilę nad parą wodną i znowu zmiksuj.

**Krok 12.** Nasącz zimny biszkopt 3 łyżkami wystudzonej kawy za pomocą pędzelka lub łyżki. Wyłóż na niego 2/3 kremu ajerkoniakowego i wyrównaj szpatułką.
- *Dlaczego:* Nasączenie biszkoptu kawą nadaje mu wilgotność i smak, dzięki czemu ciasto nie jest suche.
- *Pro tip:* Nie przesadzaj z ilością kawy – nadmiar sprawi, że biszkopt się rozmoczy i rozpadnie przy krojeniu.

**Krok 13.** Biszkopty moczony po jednym w reszcie kawy przez 2–3 sekundy i układaj ciasno, równymi rzędami na kremie. Przykryj warstwą pozostałego kremu ajerkoniakowego i wyrównaj.
- *Dlaczego:* Krótkie moczenie sprawia, że biszkopty wchłaniają kawę, ale zachowują kształt i nie rozpadają się.
- *Pro tip:* Moczony biszkopty z obu stron – z jednej strony 1–2 sekundy, z drugiej 1–2 sekundy.

**Krok 14.** Schłodzoną śmietankę kremówkę wlej do zimnej misy miksera, dodaj 2 łyżki cukru pudru i ubijaj na wysokich obrotach do uzyskania sztywnej, gładkiej masy. Wyłóż równomiernie na wierzch ciasta i wygładź szpatułką.
- *Dlaczego:* Dobrze schłodzona śmietanka ubija się szybciej i jest bardziej stabilna.
- *Pro tip:* Dla lepszej stabilności śmietanki wstaw misę miksera i trzepaczki do zamrażarki na 10 minut przed ubijaniem.

**Krok 15.** Wstaw ciasto bez przykrycia do lodówki na całą noc (minimum 8 godzin). Przed podaniem przesiej przez sitko kakao na wierzch, tworząc równomierną warstwę.
- *Dlaczego:* Noc chłodzenia pozwala warstwom się przegryźć, krem stężeje i ciasto łatwo kroić na porcje.
- *Pro tip:* Kakao posyp tuż przed podaniem – wcześniej posypane może wchłonąć wilgoć ze śmietanki i stracić na estetyce.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 610 kcal |
| Białko | 9.2 g |
| Węglowodany | 62 g |
| Cukry | 42 g |
| Tłuszcze | 36.5 g |
| Błonnik | 1.2 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę przygotować ciasto kapitańskie dzień wcześniej?**

Tak, wręcz zalecane. Ciasto wymaga co najmniej 8 godzin chłodzenia w lodówce, by warstwy się ustabilizowały i przegryzły. Przygotowane wieczorem jest gotowe na następny dzień.

**Czy krem ajerkoniakowy może się zwarzyć?**

Tak, jeśli masło lub budyń będą miały różne temperatury. Oba składniki muszą być w temperaturze pokojowej. Jeśli krem się zważy, ustaw miskę nad garnkiem z ciepłą wodą i miksuj – powinien wrócić do jedwabistej konsystencji.

**Czym mogę zastąpić ajerkoniak?**

Możesz użyć likieru Bailey's lub innego kremowego likieru jajecznego. Dla wersji bezalkoholowej dodaj 2 łyżki syropu wanilinowego i łyżkę śmietanki – smak będzie łagodniejszy, ale krem nadal pyszny.

**Jak długo ciasto kapitańskie można przechowywać?**

Ciasto przechowuj w lodówce do 4 dni, szczelnie przykryte folią spożywczą lub w zamkniętym pojemniku. Nie nadaje się do zamrożenia ze względu na krem śmietankowy.

**Czy mogę użyć gotowego budyniu z proszku zamiast domowego kremu?**

Możesz, ale domowy krem budyniowy jest znacznie bogatszy i kremowszy. Jeśli używasz gotowego, przygotuj budyń waniliowy z 500 ml mleka i wystudzony połącz z masłem.

**Co zrobić, żeby bita śmietana nie opadła?**

Używaj dobrze schłodzonej śmietanki 36%, ubijaj w zimnej misie i dodaj opcjonalnie 2 łyżki mascarpone lub 1 łyżeczkę śmietan-fixu. Dzięki temu krem będzie stabilny nawet po całonocnym chłodzeniu.