---
slug: ciasto-krowkowe
title: "Ciasto krówkowe"
servings: 20
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 5
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Ciasto krówkowe

Ciasto krówkowe to wyjątkowe wypieczone blaty miodowe przekładane puszystym kremem budyniowym, kajmakiem i orzechami. Idealne na Boże Narodzenie i chłodniejsze dni – intensywne w smaku, miękkie i rozpływające się w ustach.

## Składniki

- 480 g mąka pszenna luksusowa (Do blatów miodowych; można użyć tortowej lub uniwersalnej)
- 200 g masło (Do blatów miodowych; wyjmij z lodówki wcześniej, by zmiękło)
- 2 szt jajka (Średniej wielkości, do blatów miodowych)
- 50 g miód naturalny (Około 2 łyżki; najlepiej wielokwiatowy lub lipowy)
- 100 g cukier puder (Do blatów miodowych; trochę ponad pół szklanki)
- 1 łyżeczka soda oczyszczona (Płaska łyżeczka)
- 0.25 łyżeczka sól (Szczypta)
- 1000 ml mleko (Do kremu budyniowego; pełnotłuste)
- 200 g cukier (Do kremu budyniowego)
- 5 szt żółtka jajek (Do kremu budyniowego; białka można wykorzystać do bezików)
- 160 g mąka pszenna tortowa (Do kremu budyniowego zamiast proszku budyniowego)
- 300 g masło (Do kremu budyniowego; musi być bardzo miękkie, w temperaturze pokojowej)
- 200 g orzechy włoskie lub pekan (Posiekane grubo; można mieszać oba rodzaje)
- 460 g kajmak (Masa krówkowa; 1 puszka)

## Przygotowanie

1. Wyjmij 300 g masła do kremu i 200 g masła do blatów z lodówki, by naturalnie zmiękły w temperaturze pokojowej.
2. Wlej 500 ml mleka do rondelka, wsyp 200 g cukru i podgrzewaj na średnim ogniu, mieszając.
3. W misce wymieszaj pozostałe 500 ml mleka z 5 żółtkami i 160 g mąki tortowej na gładki, lejący płyn bez grudek.
4. Gdy mleko z cukrem zacznie wrzeć, wlej masę mączną i gotuj na małym ogniu, ciągle mieszając, do zgęstnienia.
5. Gotowy budyń przykryj folią spożywczą przylegającą do powierzchni i odstaw do całkowitego ostudzenia w temperaturze pokojowej.
6. W dużej misce połącz 480 g mąki, sodę, 100 g cukru pudru, 200 g miękkiego masła, 2 jajka, 50 g miodu i sól, wyrabiaj do gładkiego, lekko lepkiego ciasta.
7. Zawiń ciasto w folię spożywczą i schładzaj w lodówce przez 1 godzinę.
8. Rozgrzej piekarnik do 175°C (góra/dół) lub 160°C z termoobiegiem. Przygotuj formę 24x34 cm wyłożoną papierem do pieczenia.
9. Podziel ciasto na 2 równe części i każdą wałkuj na wymiary formy, przekładaj do formy i nakłuwaj widelcem.
10. Piecz każdy blat ok. 12–15 minut do złocistego koloru, wyjmij i ostudź na kratce.
11. Zmiksuj 300 g miękkiego masła na biały puch mikserem na najwyższych obrotach przez ok. 5 minut.
12. Dodawaj całkowicie ostudzony budyń do masła łyżka po łyżce, miksując po każdym dodaniu do połączenia – powstanie puszysty krem.
13. Ułóż pierwszy blat na dnie formy lub na paterze, posmaruj równomiernie kajmakiem i posyp orzechami.
14. Wyłóż cały krem budyniowy na orzechy i wyrównaj szpatułką.
15. Przykryj drugim blatem, lekko dociśnij i wstaw ciasto do lodówki na minimum 4 godziny lub całą noc przed podaniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij 300 g masła przeznaczonego do kremu oraz 200 g masła do blatów z lodówki na co najmniej 2 godziny przed pieczeniem – masło musi być bardzo miękkie, nie roztopione.
- *Dlaczego:* Zbyt twarde masło nie ubije się na puch, a roztopione zwarzeje krem.
- *Pro tip:* Połóż masło w ciepłym miejscu kuchni, np. obok piekarnika, by szybciej zmiękło.

**Krok 2.** Wlej 500 ml (2 szklanki) mleka do rondelka, wsyp 200 g cukru i ustaw palnik na średnią moc – mleko ma powoli się podgrzewać, nie bulgotać gwałtownie.
- *Dlaczego:* Powolne podgrzewanie pozwala cukrowi się rozpuścić zanim mleko zacznie wrzeć.
- *Pro tip:* Mieszaj co chwilę drewnianą łyżką, by cukier nie osiadł na dnie i się nie przypalił.

**Krok 3.** Do miski wlej 500 ml (2 szklanki) zimnego mleka, dodaj 5 żółtek i 160 g mąki. Miksuj blenderem ręcznym lub trzepaczką do całkowitego pozbycia się grudek – masa ma być jak gęste, lekko żółte ciasto naleśnikowe.
- *Dlaczego:* Grudki mąki w masie wmieszane do gorącego mleka tworzą nierówny, klejący budyń.
- *Pro tip:* Najpierw rozetrzyj żółtka z mąką, potem dopiero dodaj mleko – łatwiej uniknąć grudek.

**Krok 4.** Kiedy mleko z cukrem zacznie wrzeć, zmniejsz ogień do małego i wlej masę mączną cienkim strumieniem, cały czas mieszając trzepaczką – gotuj 2–3 minuty aż masa mocno zgęstnieje.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega przypaleniu budyniu do dna garnka.
- *Pro tip:* Budyń jest gotowy, gdy przy mieszaniu odchodzi od boków garnka i widać dno przez chwilę.

**Krok 5.** Gorący budyń przełóż do miski i natychmiast przykryj folią spożywczą tak, by folia dotykała całej powierzchni budyniu. Odstaw do ostygnięcia – nie wkładaj do lodówki.
- *Dlaczego:* Folia stykająca się z powierzchnią zapobiega tworzeniu się twardego kożucha na budyniu.
- *Pro tip:* Budyń musi być w pełni w temperaturze pokojowej (co najmniej 2–3 godziny) zanim połączysz go z masłem.

**Krok 6.** W dużej misce połącz przesianą mąkę z sodą, cukrem pudrem, miękkim masłem, jajkami, miodem i szczyptą soli. Wyrabiaj rękami lub mikserem z hakiem przez ok. 5 minut do uzyskania gładkiego, nieco lepkiego ciasta.
- *Dlaczego:* Wyrabianie ciasta aktywuje gluten i sprawia, że blaty po upieczeniu są sprężyste, nie kruche.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt miękkie, dodaj łyżkę mąki – ale nie za dużo, bo blaty będą twarde.

**Krok 7.** Zawiń kulę ciasta szczelnie w folię spożywczą i wstaw do lodówki na 1 godzinę – ciasto musi być schłodzone, żeby łatwo się wałkowało.
- *Dlaczego:* Schłodzone tłuszcze sprawiają, że ciasto mniej się lepi do wałka i stolnicy.
- *Pro tip:* Możesz schłodzić ciasto nawet do 12 godzin – wcześniej można je przygotować dzień wcześniej.

**Krok 8.** Rozgrzej piekarnik – góra/dół: 175°C, termoobieg: 160°C. Formę 24x34 cm wyłóż papierem do pieczenia, dociskając papier do narożników.
- *Dlaczego:* Odpowiednia temperatura gwarantuje równomierne wypieczenie blatu bez przypalenia od dołu.
- *Pro tip:* Papier możesz przycisnąć do boków formy kawałkiem masła – nie będzie się zsuwać.

**Krok 9.** Podziel schłodzone ciasto na 2 równe części. Pierwszą część wałkuj na lekko oprószonej mąką stolnicy na prostokąt zbliżony rozmiarem do formy, przenieś na wałek i ułóż w formie. Nakłuj ciasto widelcem w kilkudziesięciu miejscach.
- *Dlaczego:* Nakłucia zapobiegają wybrzuszaniu się blatu podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Wałkuj od środka ku brzegom – ciasto będzie miało równą grubość.

**Krok 10.** Wstaw formę na środkową półkę piekarnika i piecz 12–15 minut, aż blat będzie złocistobrązowy. Wyjmij, odczekaj 5 minut, ostrożnie odklej od papieru i ostudź na kratce. Powtórz z drugim blatem.
- *Dlaczego:* Zbyt krótkie pieczenie daje surowy środek, zbyt długie – suchy, twardy blat.
- *Pro tip:* Blat po ostygnięciu jest twardszy niż po upieczeniu – nie martw się, po złożeniu ciasta skruszeje od wilgoci kremu.

**Krok 11.** Miękkie 300 g masła przełóż do miski i ubijaj mikserem na najwyższych obrotach przez 5 minut do uzyskania białej, puszystej masy.
- *Dlaczego:* Dobrze ubite masło wchłonie budyń bez zwarzenia się i da lekki, kremowy filling.
- *Pro tip:* Masło jest gotowe do dalszej pracy, gdy zmieni kolor na prawie biały i wyraźnie zwiększy objętość.

**Krok 12.** Dodawaj po jednej łyżce przestudzonego budyniu do ubitego masła i miksuj przez 20–30 sekund po każdym dodaniu, aż masa będzie jednorodna. Dodaj cały budyń w ten sposób.
- *Dlaczego:* Zbyt szybkie dodanie budyniu lub różnica temperatur może zwarzić krem – cierpliwość kluczem do sukcesu.
- *Pro tip:* Jeśli krem się zważy (wygląda jak ziarnista zupa), podgrzej miskę od spodu ciepłą wodą i miksuj ponownie.

**Krok 13.** Na paterze lub na dnie formy ułóż pierwszy ostudzony blat. Rozsmaruj na nim równomiernie całą puszkę kajmaku (460 g) szpatułką lub łyżką, następnie posyp równomiernie 200 g orzechów.
- *Dlaczego:* Kajmak łączy blat z kremem i dodaje intensywny, karmelowy smak.
- *Pro tip:* Jeśli kajmak jest gęsty, podgrzej słoik lub puszkę przez chwilę w ciepłej wodzie, by łatwiej się rozsmarowywał.

**Krok 14.** Wyłóż cały krem budyniowy na warstwę orzechów i wyrównaj szpatułką lub łyżką na równą warstwę.
- *Dlaczego:* Równa warstwa kremu zapewnia, że każdy kawałek ciasta będzie miał tę samą ilość nadzienia.
- *Pro tip:* Zanurz szpatułkę w ciepłej wodzie – krem nie będzie się przyklejał do narzędzia.

**Krok 15.** Połóż drugi blat na krem, lekko go dociśnij i wstaw ciasto przykryte folią do lodówki na minimum 4 godziny (najlepiej na całą noc) przed krojeniem i podaniem.
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala kremowi stężeć i blatom zmięknąć od wilgoci nadzienia.
- *Pro tip:* Ciasto kroi się najlepiej ostrym nożem zanurzonym w gorącej wodzie i wytartym przed każdym cięciem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 567 kcal |
| Białko | 9.2 g |
| Węglowodany | 58 g |
| Cukry | 38 g |
| Tłuszcze | 32 g |
| Błonnik | 1.5 g |
| Sód | 148 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć proszku budyniowego zamiast żółtek i mąki?**

Tak. Użyj 3 saszetek proszku budyniowego (35–40 g każda, bez cukru, smak waniliowy lub śmietankowy) i rozpuść je w 250 ml mleka. Resztę mleka (750 ml) podgrzej z cukrem i postępuj tak samo jak przy klasycznym budyniu.

**Dlaczego krem budyniowy się zważył?**

Najczęstszą przyczyną jest różnica temperatur masła i budyniu. Oba składniki muszą mieć tę samą temperaturę pokojową. Jeśli krem się zważy, umieść miskę nad garnkiem z ciepłą (nie wrzącą) wodą i miksuj ponownie – krem powinien się zebrać.

**Ile czasu ciasto wytrzyma w lodówce?**

Ciasto krówkowe przechowuje się w lodówce do 5 dni. Po tym czasie blaty mogą zbyt mocno zmięknąć. Nie jest zalecane mrożenie ze względu na krem budyniowy.

**Czy można pominąć orzechy?**

Tak, orzechy są składnikiem opcjonalnym. Możesz je zastąpić posiekanymi orzechami laskowymi, migdałami lub całkowicie pominąć dla osób z alergią na orzechy.

**Jak uniknąć pękania blatów miodowych podczas wałkowania?**

Ciasto musi być dobrze schłodzone (minimum 1 godzina) i wałkowane na oprószonej mąką powierzchni. Jeśli pęka, dociśnij pęknięcia palcami – w formie połączy się podczas pieczenia.

**Czy ciasto krówkowe można upiec dzień wcześniej?**

Tak, i wręcz jest to zalecane. Po całonocnym leżakowaniu w lodówce blaty miękną i wchłaniają smaki, dzięki czemu ciasto jest jeszcze lepsze następnego dnia.