---
slug: ciasto-lowiczanka
title: "Ciasto \"Łowiczanka\""
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Ciasto "Łowiczanka"

Łowiczanka to klasyczne polskie ciasto warstwowe z chrupiącym ciastem miodowym, puszystym biszkoptem, kremem waniliowym i dwukolorową masą jabłkową. Idealne na święta i uroczyste okazje, smakuje jeszcze lepiej po kilku godzinach od złożenia.

## Składniki

- 1 szt ciasto biszkoptowe
- 4 szt jajka
- 187.5 ml cukier (¾ szklanki (250 ml))
- 1 opakowanie kisiel cytrynowy (na ¾ litra wody)
- 187.5 ml mąka pszenna (uzupełnienie do ¾ szklanki razem z kisielem)
- 5 ml proszek do pieczenia (1 łyżeczka)
- 15 ml ocet (1 łyżka)
- 1 szt ciasto miodowe
- 500 ml mąka pszenna (2 szklanki + garstka do wyrabiania)
- 5 ml soda oczyszczona (1 łyżeczka)
- 1 szt jajko
- 125 g margaryna
- 45 ml miód sztuczny (3 łyżki)
- 45 ml śmietana 18% (3 łyżki)
- 0 szczypta sól (do smaku)
- 60 ml cukier puder (4 łyżki)
- 1 szt krem
- 625 ml mleko (2,5 szklanki)
- 60 ml cukier (4 łyżki, można więcej)
- 45 ml mąka pszenna (3 łyżki z górką)
- 30 ml mąka ziemniaczana (2 łyżki z górką, można skrobię z tapioki)
- 200 g masło
- 10 ml ekstrakt waniliowy (1–2 łyżeczki)
- 1 szt masa jabłkowa
- 1.4 kg jabłka (renety, 1–1,4 kg)
- 1 opakowanie galaretka wiśniowa
- 1 opakowanie galaretka agrestowa
- 333 ml woda (do rozpuszczenia galaretek, 2/3 szklanki na każdą)
- 0 szt cukier (do jabłek, opcjonalnie) *(opcjonalnie)*
- 1 słoik powidła

## Przygotowanie

1. Z przygotowanych składników przygotuj kruche ciasto miodowe.
2. Mąkę zmieszaną z sodą i cukrem pudrem posiekaj z margaryną.
3. Jajko posól, dodaj śmietanę i miód, wymieszaj widelcem.
4. Wlej mieszaninę do mąki z margaryną i krótko wyrobi ciasto.
5. Jeśli ciasto się klei, podsyp dodatkową garstką mąki.
6. Podziel ciasto na dwie równe części i rozwałkuj każdą na wymiar blaszki 24x36 cm.
7. Wierzch ciasta zaznacz widelcem, aby nie wypiekło się bąbelkami.
8. Upiecz ciasto miodowe przez 15 minut w 180°C (160°C termoobieg).
9. Rozdziel jajka na białka i żółtka do osobnych misek.
10. Ubij białka ze szczyptą soli, dodając cukier stopniowo.
11. Ubijaj, aż cukier się całkowicie rozpuści i masa będzie stała.
12. Do żółtek dodaj proszek do pieczenia i ocet, wymieszaj szybko.
13. Wlej żółtka do białek i delikatnie wymieszaj.
14. Delikatnie wymieszaj masę, nie dopuszczając do jej zapadnięcia się.
15. Przesiej mąkę zmieszaną z kisielem do masy i lekko zamieszaj.
16. Wlej ciasto do formy 24x36 cm wyłożonej papierem i upiecz 30 minut w 180°C.
17. W jednej szklance mleka rozpuść mąkę z cukrem, resztę zagotuj.
18. Wlej zimną mieszankę do gorącego mleka i gotuj, ciągle mieszając, aż zgęstnieje.
19. Odstaw budyń do ostygnięcia, nie mieszając.
20. Utrzyj masło na puszysty krem.
21. Zmiksuj dokładnie wystudzony budyń.
22. Dodawaj po łyżce budyniu do masła, dokładnie ucierając po każdej porcji.
23. Na koniec dodaj ekstrakt waniliowy i wymieszaj.
24. Podziel krem na 4 równe części. Rozpuść galaretki osobno w 2/3 szklanki wody.
25. Obierz jabłka, pokrój w kostkę i podsmaż na patelni.
26. Nie muszą być całkowicie miękkie – później będą blendowane.
27. Podziel usmażone jabłka na dwie równe części.
28. Do jednej połowy dodaj galaretkę wiśniową, do drugiej agrestową.
29. Zblenduj każdą część osobno do gładkiej masy.
30. Odstaw obie masy do schłodzenia, aż zastygną.
31. Na dno ułóż ciasto miodowe, posmaruj ¼ kremu i wyłóż czerwoną masę jabłkową.
32. Na biszkopt nałóż ¼ kremu i ułóż go posmarowaną stroną na masie jabłkowej.
33. Na biszkopt nałóż kolejne ¼ kremu i zieloną masę jabłkową.
34. Smocz kremem drugie ciasto miodowe i ułóż je na masie jabłkowej.
35. Włóż całość do foliowej torby i odstaw na kilka godzin do chłodzenia.
36. Im dłużej ciasto stoi, tym smaczniejsze – podawaj po co najmniej kilku godzinach.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Zbierz wszystkie składniki na ciasto miodowe: mąkę, sodę, cukier puder, margarynę, jajko, miód i śmietanę.
- *Dlaczego:* To pierwszy krok do przygotowania kruchego ciasta miodowego, które będzie podstawą ciasta.
- *Pro tip:* Margaryna powinna być chłodna, ale nie zimna – ułatwi to posiekanie z mąką.

**Krok 2.** W misce wymieszaj mąkę z sodą i cukrem pudrem, następnie dodaj pokrojoną margarynę i posiekaj nożem lub palcami.
- *Dlaczego:* Tak tworzy się struktura krucha – margaryna nie powinna się całkowicie roztopić.
- *Pro tip:* Możesz użyć roboty kuchennej z nożem, ale uważaj, by nie przetworzyć masy.

**Krok 3.** W osobnej misce posól jajko, dodaj miód i śmietanę, wymieszaj dobrze widelcem.
- *Dlaczego:* Mieszanka ta spoi ciasto i nada mu wilgotność.
- *Pro tip:* Upewnij się, że miód jest dobrze rozprowadzony, by nie tworzył grudek.

**Krok 4.** Wlej mokrą mieszankę do suchej i szybko zacznij wyrobić ciasto rękoma.
- *Dlaczego:* Szybkie wyrabianie zapobiega rozgrzaniu margaryny i nadmiernemu wyrobowi glutenu.
- *Pro tip:* Mieszaj tylko tyle, by składniki się połączyły – nie wyrabiaj długo.

**Krok 5.** Jeśli masa przylega do rąk, delikatnie podsyp dodatkową mąką (około garści).
- *Dlaczego:* Zbyt klejąca masa utrudni rozwałkowanie i formowanie.
- *Pro tip:* Dodawaj mąkę małymi porcjami, by nie zrobić ciasta zbyt suchego.

**Krok 6.** Podziel masę na dwie równe części i rozwałkuj każdą na prostokąt odpowiadający wymiarom blachy (24x36 cm).
- *Dlaczego:* Równe warstwy zapewnią estetyczny wygląd gotowego ciasta.
- *Pro tip:* Wałek i stół posyp mąką, by ciasto nie przywierało.

**Krok 7.** Wierzch każdego placka zaznacz gęsto zębami widelca.
- *Dlaczego:* To zapobiega wypiekaniu się bąbelków powietrza podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Zaznaczaj regularnie, by uzyskać ładny wzór.

**Krok 8.** Upiecz placki w piekarniku nagrzanym do 180°C (160°C termoobieg) przez około 15 minut.
- *Dlaczego:* Pieczenie przy umiarkowanej temperaturze zapewnia równomierne upieczenie bez przypalenia.
- *Pro tip:* Sprawdź gotowość: ciasto powinno być złote i lekko elastyczne.

**Krok 9.** Rozdziel 4 jajka: białka do dużej miski, żółtka do małej.
- *Dlaczego:* Białka będą ubijane osobno, co nada biszkoptowi lekkość.
- *Pro tip:* Użyj suchych naczyń – nawet śladowa ilość tłuszczu może uniemożliwić ubicie białek.

**Krok 10.** Ubij białka ze szczyptą soli, dodając cukier łyżka po łyżce.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie cukru pomaga utrzymać pianę i ją wzmocnić.
- *Pro tip:* Ubijaj na średnich obrotach, aż masa stanie się błyszcząca i stała.

**Krok 11.** Ubijaj, aż cukier całkowicie się rozpuści – masa nie powinna być kryształkowata.
- *Dlaczego:* Rozpuszczony cukier zapewnia gładką, stabilną pianę.
- *Pro tip:* Spróbuj masy palcem – jeśli nie czujesz kryształków, jest gotowa.

**Krok 12.** Do żółtek dodaj proszek do pieczenia i ocet, szybko wymieszaj.
- *Dlaczego:* Ocet aktywuje proszek do pieczenia i pomaga w spulchnieniu ciasta.
- *Pro tip:* Mieszaj szybko – mieszanina zacznie się pienić.

**Krok 13.** Wlej żółtka do białek i delikatnie wymieszaj ruchami od dołu do góry.
- *Dlaczego:* Delikatne mieszanie zachowuje powietrze w białkach.
- *Pro tip:* Użyj drewnianej łyżki lub szpatułki – nie mieszaj energicznie.

**Krok 14.** Mieszaj, aż całość będzie jednolita, ale nie przemieszczaj zbyt długo.
- *Dlaczego:* Przemieszanie może spowodować zapadnięcie się piany.
- *Pro tip:* Mieszaj tylko tyle, by składniki się połączyły.

**Krok 15.** Przesiej mąkę zmieszaną z kisielem do masy i delikatnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* Przesiewanie zapobiega grudkom i wprowadza powietrze.
- *Pro tip:* Dodawaj mąkę małymi porcjami, mieszając delikatnie po każdej.

**Krok 16.** Wlej ciasto do formy 24x36 cm wyłożonej papierem do pieczenia i upiecz 30 minut w 180°C.
- *Dlaczego:* Równomierne pieczenie zapewnia puchate ciasto bez zapalenia.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 25 minut.

**Krok 17.** W jednej szklance zimnego mleka rozpuść mąkę z cukrem, resztę mleka zagotuj w garnku.
- *Dlaczego:* Zimna mieszanka zapobiega grudkowaniu przy dodaniu do gorącego mleka.
- *Pro tip:* Mieszaj mąkę z cukrem, zanim wlejesz mleko, by nie tworzyły się grudki.

**Krok 18.** Wlej zimną mieszankę do gorącego mleka i gotuj, ciągle mieszając, aż budyń zgęstnieje.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega przypaleniu i zapewnia gładki konsystencję.
- *Pro tip:* Użyj drewnianej łyżki i mieszaj bez przerwy, szczególnie od dna.

**Krok 19.** Przelej budyń do misy i odstaw do całkowitego ostygnięcia, nie mieszając.
- *Dlaczego:* Mieszanie może spowodować pęknięcia i nierówną konsystencję.
- *Pro tip:* Przykryj folią na wierzchu, by nie utworzyła się skórka.

**Krok 20.** Masło powinno być miękkie – utrzyj je mikserem lub kijem do migdałów, aż stanie się puszyste.
- *Dlaczego:* Puszyste masło lepiej wchłania krem i daje lepszą konsystencję.
- *Pro tip:* Nie rozgrzewaj masła zbyt mocno – nie powinno być płynne.

**Krok 21.** Zmiksuj wystudzony budyń, by był idealnie gładki.
- *Dlaczego:* Mieszanie zapobiega grudkom w kremie.
- *Pro tip:* Użyj blendera ręcznego lub stacjonarnego przez 30 sekund.

**Krok 22.** Dodawaj po łyżce budyniu do masła, dokładnie ucierając po każdej porcji.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie zapobiega rozwarstwieniu i zapewnia jednolitość.
- *Pro tip:* Utrzyj dokładnie po każdej łyżce, by krem był gładki.

**Krok 23.** Na końcu dodaj ekstrakt waniliowy i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Wanilia nadaje kremowi charakterystyczny, przyjemny aromat.
- *Pro tip:* Możesz zamiast ekstraktu użyć cukru waniliowego.

**Krok 24.** Podziel krem na 4 równe części. Rozpuść galaretki osobno w 2/3 szklanki gorącej wody.
- *Dlaczego:* Rozpuszczenie osobno zapewnia czyste kolory mas jabłkowych.
- *Pro tip:* Użyj gorącej, nie wrzącej wody – zbyt wysoka temperatura może osłabić żel.

**Krok 25.** Obierz jabłka, pokrój w małe kawałki i podsmaż na patelni bez dodatku tłuszczu.
- *Dlaczego:* Smażenie uwydatnia smak jabłek i ułatwia ich blendowanie.
- *Pro tip:* Nie smaż zbyt długo – jabłka dalej będą przerabiane.

**Krok 26.** Nie muszą być całkowicie miękkie – później będą blendowane.
- *Dlaczego:* Zbyt miękkie jabłka mogą się przypalić – lepiej je dokończyć w blenderze.
- *Pro tip:* Mieszaj je podczas smażenia, by równomiernie się podsmażyły.

**Krok 27.** Podziel usmażone jabłka na dwie równe części.
- *Dlaczego:* To zapewni równe warstwy czerwonej i zielonej masy.
- *Pro tip:* Waż jabłka lub oszacuj na oko, by części były zbliżone.

**Krok 28.** Do jednej połowy jabłek dodaj rozpuszczoną galaretkę wiśniową, do drugiej agrestową.
- *Dlaczego:* Galaretka skleja masę i nadaje jej kolor oraz lekko słodki smak.
- *Pro tip:* Dodaj galaretkę ciepłą, ale nie gorącą, by nie uszkodzić żelu.

**Krok 29.** Zblenduj każdą część osobno do gładkiej, jednolitej masy.
- *Dlaczego:* Blendowanie zapewnia kremową konsystencję masy jabłkowej.
- *Pro tip:* Użyj blendera ręcznego w głębokiej misce, by uniknąć wylania.

**Krok 30.** Przelej obie masy do oddzielnych naczyń i odstaw do schłodzenia, aż zastygną.
- *Dlaczego:* Chłodzenie pozwala galaretce związać masę i ułatwi układanie warstw.
- *Pro tip:* Możesz wstawić do lodówki na 1–2 godziny.

**Krok 31.** Na dno dużego naczynia ułóż jeden plac ciasta miodowego, posmaruj ¼ kremu i wyłóż czerwoną masę jabłkową.
- *Dlaczego:* To pierwsza warstwa ciasta – czerwona masa idzie na dół.
- *Pro tip:* Rozłóż masę równomiernie, by nie było pustych miejsc.

**Krok 32.** Na drugi plac biszkoptowy nałóż ¼ kremu i ułóż go posmarowaną stroną na masie jabłkowej.
- *Dlaczego:* Krem zapewnia przyczepność i smak między warstwami.
- *Pro tip:* Układaj ostrożnie, by nie przesunąć dolnej warstwy.

**Krok 33.** Na biszkopt nałóż kolejne ¼ kremu, a na niego zieloną masę jabłkową.
- *Dlaczego:* To środkowa warstwa – zielona masa idzie na wierzch biszkoptu.
- *Pro tip:* Rozłóż masę równo, by ciasto wyglądało estetycznie po przekrojeniu.

**Krok 34.** Smocz ostatni plac ciasta miodowego kremem i ułóż go posmarowaną stroną na masie jabłkowej.
- *Dlaczego:* To górna warstwa – krem zapewni przyczepność i wilgotność.
- *Pro tip:* Delikatnie przygnieć, by warstwy się połączyły.

**Krok 35.** Włóż całość do dużej foliowej torby i odstaw na kilka godzin do chłodnego miejsca.
- *Dlaczego:* Czas pozwala warstwom się połączyć i mięknąć.
- *Pro tip:* Im dłużej stoi, tym lepsze – minimum 4 godziny, lepiej na noc.

**Krok 36.** Ciasto smakuje coraz lepiej im dłużej stoi – podawaj po co najmniej kilku godzinach od złożenia.
- *Dlaczego:* Warstwy wchłaniają się nawzajem, co poprawia smak i konsystencję.
- *Pro tip:* Przechowuj w lodówce i wyjmij kilka minut przed podaniem.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 680 kcal |
| Białko | 12.3 g |
| Węglowodany | 88.5 g |
| Cukry | 54.2 g |
| Tłuszcze | 32.1 g |
| Błonnik | 3.4 g |
| Sód | 380 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można zrobić Łowiczanke dzień wcześniej?**

Tak, wręcz zaleca się to. Ciasto smakuje lepiej po 8–12 godzinach od złożenia, gdy warstwy się połączą.

**Czy można zastąpić margarynę masłem w cieście miodowym?**

Tak, masło nadaje lepszy smak, ale będzie mniej kruche. Można użyć mieszanki masła i margaryny.

**Czy galaretki można zastąpić innymi smakami?**

Tak, ale tradycyjne są wiśniowa (czerwona) i agrestowa (zielona). Można eksperymentować z malinową lub cytrynową.

**Dlaczego biszkopt trzeba przekroić na dwa blaty?**

Pozwala to na stworzenie dwóch warstw biszkoptu w środku ciasta, co dodaje puszystości i struktury.

**Czy ciasto trzeba trzymać w foliowej torbie?**

Tak, torba zapobiega wyschnięciu i pomaga warstwom mięknąć. Można zamiast tego przykryć folią i naczyniem.

**Czy można zrobić Łowiczanke bez jajek?**

Nie polecamy – jajka są kluczowe dla struktury biszkoptu i kremu. Wersja bez jajek będzie inna w konsystencji.