---
slug: ciasto-madeira
title: "Ciasto Madeira"
servings: 10
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Ciasto Madeira

Ciasto Madeira to klasyczna brytyjska babka maślana z delikatną nutą cytryny, miękkim środkiem i lekko chrupiącą cukrową skorupką. Przepis pochodzi z kultowej książki Nigelli Lawson i opiera się na zaledwie kilku podstawowych składnikach. Świetnie sprawdza się zarówno do herbaty, jak i jako stabilna baza pod torty weselne.

## Składniki

- 240 g masło (Masło powinno być miękkie, w temperaturze pokojowej – wyjmij je z lodówki co najmniej godzinę wcześniej.)
- 180 g drobny cukier do wypieków (Drobny cukier szybciej się wbija w masło, tworząc puszystą masę.)
- 2 łyżka cukier do posypania (Posypanie wierzchu cukrem tworzy charakterystyczną chrupiącą skorupkę.)
- 1 szt cytryna (Użyj świeżej, niepryskanej cytryny – potrzebujesz zarówno skórki, jak i soku.)
- 3 szt jajka duże (Jajka powinny być w temperaturze pokojowej, aby masa nie zwarzała się podczas ucierania.)
- 300 g mąka pszenna (Przed dodaniem do masy przesiej razem z proszkiem do pieczenia.)
- 2 łyżeczka proszek do pieczenia

## Przygotowanie

1. Wyjmij masło i jajka z lodówki co najmniej godzinę przed pieczeniem, aby osiągnęły temperaturę pokojową.
2. Rozgrzej piekarnik do 170°C (bez termoobiegu). Keksówkę 23×13 cm wysmaruj masłem i oprósz mąką, strzepując nadmiar.
3. Umieść masło i cukier w misie miksera i ucieraj na najwyższych obrotach przez 4–5 minut, aż masa będzie jasna i puszysta.
4. Dodaj świeżo otartą skórkę z cytryny i ucieraj przez chwilę do połączenia.
5. Wbijaj jajka jedno po drugim, dokładnie ucierając po każdym dodaniu, aby masa nie zwarzała się.
6. Przesiej bezpośrednio do masy mąkę pszenną z proszkiem do pieczenia, dodaj sok z cytryny i wymieszaj szpatułką tylko do połączenia – nie dłużej.
7. Przełóż ciasto do formy, wyrównaj powierzchnię szpatułką i posyp równomiernie 2 łyżkami cukru.
8. Piecz przez około 50 minut, aż patyczek wbity w środek wychodzi suchy, a wierzch jest złocisty.
9. Wyjmij ciasto z piekarnika i ostudź w formie przez 10 minut, następnie przełóż na kratkę do całkowitego wystudzenia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło i jajka z lodówki co najmniej godzinę przed pieczeniem i odstaw je w ciepłe miejsce, aby osiągnęły temperaturę pokojową.
- *Dlaczego:* Zimne masło nie będzie się napowietrzać podczas ucierania, a zimne jajka mogą spowodować zwarzenie się masy.
- *Pro tip:* Możesz pokroić masło w kostkę – szybciej osiągnie temperaturę pokojową.

**Krok 2.** Rozgrzej piekarnik do 170°C (grzanie góra-dół, bez termoobiegu). Formę keksówkę wysmaruj kawałkiem masła (np. papierem do pieczenia), a następnie wsyp łyżkę mąki i potrząśnij formą, aby mąka pokryła całe wnętrze. Strzepnij nadmiar.
- *Dlaczego:* Właściwe przygotowanie formy zapobiega przywieraniu ciasta i ułatwia wyjęcie gotowego wypieku.
- *Pro tip:* Zamiast mąki możesz wyłożyć formę papierem do pieczenia z boków i spodu – jeszcze łatwiej wyjąć ciasto.

**Krok 3.** Włóż miękkie masło i cukier do misy miksera. Ucieraj na wysokich obrotach przez 4–5 minut, zatrzymując mikser i zeskrobując masę ze ścianek w połowie ucierania.
- *Dlaczego:* Długie ucieranie masła z cukrem napowietrza masę, przez co ciasto będzie lżejsze i bardziej puszyste.
- *Pro tip:* Masa jest gotowa, gdy zmieni kolor na jasnokremowybeżowy i wyraźnie zwiększy objętość.

**Krok 4.** Zetrzyj skórkę z umytej cytryny na drobnej tarce, uważając, aby nie zetrzeć białej części – gorzkiej albedo. Dodaj skórkę do masy i krótko utrzyj.
- *Dlaczego:* Skórka cytrynowa zawiera olejki eteryczne, które nadają ciastu intensywny cytrynowy aromat.
- *Pro tip:* Przed tarciem przetrzyj cytrynę wrzącą wodą, by usunąć ewentualne pozostałości wosków.

**Krok 5.** Wbij pierwsze jajko do masy i ucieraj przez około 30 sekund. Dopiero gdy masa jest jednolita, wbij kolejne. Powtórz z trzecim jajkiem.
- *Dlaczego:* Dodawanie jajek pojedynczo daje masie czas na emulgowanie, dzięki czemu ciasto nie jest zważone.
- *Pro tip:* Jeśli masa zacznie wyglądać na zwarzoną (grudkowatą), dodaj łyżkę mąki z odważonej porcji i kontynuuj ucieranie.

**Krok 6.** Przesiej mąkę razem z proszkiem do pieczenia bezpośrednio na masę. Wyciśnij sok z cytryny i dodaj go do miski. Mieszaj delikatnie szpatułką ruchami od dołu ku górze, tylko do momentu gdy mąka zniknie.
- *Dlaczego:* Nadmierne mieszanie mąki rozwija gluten, co sprawia że ciasto staje się twarde i gumowate zamiast miękkie.
- *Pro tip:* Kilka małych grudek mąki w masie to nie problem – znikną w piekarniku; ważne, by nie mieszać za długo.

**Krok 7.** Przełóż ciasto do przygotowanej formy i wyrównaj powierzchnię szpatułką lub grzbietem łyżki. Posyp równomiernie 2 łyżkami cukru.
- *Dlaczego:* Równa powierzchnia zapewnia równomierne pieczenie, a cukier na wierzchu tworzy chrupiącą, złocistą skorupkę.
- *Pro tip:* Uderz lekko formą o blat kilka razy – usuniesz duże pęcherzyki powietrza z ciasta.

**Krok 8.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika na środkową półkę. Piecz przez około 50 minut. Sprawdź gotowość, wbijając cienki patyczek lub wykałaczkę w najgrubsze miejsce – powinien wyjść suchy.
- *Dlaczego:* Pieczenie bez termoobiegu sprawia, że ciasto rośnie równomiernie i tworzy charakterystyczne podłużne pęknięcie na wierzchu.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 35 minut – nagłe wpuszczenie zimnego powietrza może spowodować opadnięcie ciasta.

**Krok 9.** Wyjmij formę z piekarnika i odstaw na 10 minut. Następnie przesuń nożem wzdłuż boków formy i ostrożnie przełóż ciasto na kratkę do całkowitego wystudzenia.
- *Dlaczego:* Ciasto potrzebuje chwili w formie, by się ustabilizować – zbyt szybkie wyjęcie może je połamać.
- *Pro tip:* Ciasto Madeira smakuje najlepiej następnego dnia, gdy smaki mają czas się przegryźć.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 362 kcal |
| Białko | 5.4 g |
| Węglowodany | 41.2 g |
| Cukry | 20.1 g |
| Tłuszcze | 19.8 g |
| Błonnik | 0.9 g |
| Sód | 178 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć termoobiegu zamiast grzania góra-dół?**

Lepiej unikać termoobiegu, ponieważ przy tym trybie ciasto może zbyt szybko zrumienić się z zewnątrz, pozostając surowe w środku. Jeśli jednak piekarnik wymaga termoobiegu, obniż temperaturę do 155°C i pilnuj wypieku.

**Czy ciasto Madeira nadaje się jako baza pod tort?**

Tak, to jedna z jego głównych zalet. Ciasto jest zwarte, wilgotne i stabilne – blaty z niego wykonane dobrze znoszą ciężar kremów i dekoracji, nie osiadają jak biszkopt.

**Jak przechowywać ciasto Madeira?**

Przechowuj szczelnie owiniętą w folię spożywczą lub w zamkniętym pojemniku w temperaturze pokojowej do 4–5 dni. Można je też zamrozić, zawinięte w folię, na okres do 2 miesięcy.

**Co zrobić, gdy masa się zwarzy po dodaniu jajek?**

Dodaj łyżkę przesianej mąki (z odmierzonej porcji) i kontynuuj ucieranie – masa powinna się połączyć. Kluczowe jest, by jajka i masło były w tej samej temperaturze.

**Czy mogę zastąpić sok z cytryny innym składnikiem?**

Sok z cytryny można pominąć lub zastąpić sokiem z limonki, jeśli chcesz uzyskać nieco inny aromat. Możesz też całkowicie zrezygnować z cytryny, otrzymując klasyczną babkę maślaną bez cytrusowego akcentu.

**Dlaczego ciasto pękło na wierzchu?**

Podłużne pęknięcie to charakterystyczna i pożądana cecha ciasta Madeira – nie jest błędem. Wynika z naturalnego wyrośnięcia ciasta podczas pieczenia i świadczy o prawidłowej konsystencji masy.