---
slug: ciasto-orzech-wloski
title: "Ciasto Orzech Włoski"
servings: 16
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Ciasto Orzech Włoski

Ciasto Orzech Włoski to klasyczne ciasto przekładane z chrupiącą masą orzechową z miodem, aksamitnym kremem budyniowym i ponczoną herbaciano-wódkową warstwą. Dwa kruche blaty łączą się w wyjątkowo aromatyczny deser, który zachwyca bogatym smakiem orzechów włoskich i ciemnej czekolady. Idealne na każdą okazję – wystarczy odrobina cierpliwości przy schładzaniu.

## Składniki

- 150 g masło (Do ciasta – najlepiej masło o zawartości tłuszczu 82%)
- 200 g cukier (Około 1 szklanki – do masy ciasta)
- 2 łyżeczka soda oczyszczona
- 2 łyżka miód pszczeli (Do masy ciasta)
- 500 g mąka pszenna
- 2 szt jajko
- 200 g orzechy włoskie (Grubo posiekane do masy orzechowej; kilka całych do dekoracji)
- 100 g masło (Do masy orzechowej)
- 130 g cukier (Około 2/3 szklanki – do masy orzechowej)
- 1.5 łyżka miód pszczeli (Do masy orzechowej)
- 400 ml mleko (Do kremu budyniowego)
- 40 g cukier (Do kremu budyniowego)
- 1 opakowanie budyń waniliowy w proszku (Standardowe opakowanie 40 g)
- 50 g masło (Do kremu budyniowego – dodaje kremowości)
- 100 ml ciemna herbata (Do ponczu – zaparzona i wystudzona)
- 50 ml wódka (Do ponczu; można pominąć lub zastąpić sokiem) *(opcjonalnie)*
- 1 łyżeczka cukier (Do ponczu)
- 50 g czekolada gorzka (Do dekoracji wierzchu ciasta – min. 54% kakao)

## Przygotowanie

1. Umieść grubo posiekane orzechy włoskie, 100 g masła, 2/3 szklanki cukru i 1,5 łyżki miodu w rondelku.
2. Gotuj masę orzechową na średnim ogniu przez ok. 10 minut, często mieszając – pilnuj, by orzechy się nie przypaliły.
3. Zdejmij rondelek z ognia i odstaw masę orzechową do lekkiego przestudzenia.
4. Zagnieć ciasto z 150 g masła, 1 szklanki cukru, 2 łyżeczek sody, 2 łyżek miodu, 500 g mąki i 2 jajek.
5. Podziel ciasto na dwie równe części, owiń każdą folią spożywczą i wstaw do lodówki na 30 minut.
6. Nagrzej piekarnik do 180°C.
7. Wyjmij pierwszy kawałek ciasta, rozwałkuj go między dwoma arkuszami papieru do pieczenia i wyłóż do formy 28×24 cm.
8. Równomiernie rozłóż masę orzechową na pierwszym blacie i wstaw do piekarnika na 15–20 minut.
9. Drugi kawałek ciasta rozwałkuj i piecz osobno bez masy przez 15–20 minut, do lekkiego zbrązowienia.
10. Oba blaty wystudź całkowicie na kratce.
11. Odlej ok. 100 ml mleka, wymieszaj w nim proszek budyniowy z 40 g cukru na gładką masę.
12. Pozostałe mleko z 50 g masła zagotuj w garnku, a następnie wlej masę budyniową i gotuj, mieszając, do zgęstnienia.
13. Przelej krem do miski i odstaw do całkowitego wystudzenia, przykrywając folią w kontakcie.
14. Wymieszaj 100 ml herbaty, 50 ml wódki i 1 łyżeczkę cukru – to poncz do nasączenia ciasta.
15. Blat z masą orzechową ułóż w formie, wyłóż na nim ¾ kremu budyniowego i przykryj drugim blatem.
16. Górny blat dokładnie nasącz ponczem za pomocą pędzelka lub łyżki.
17. Wyłóż na wierzch pozostały krem, wyrównaj i wstaw ciasto do lodówki na minimum 2 godziny.
18. Rozpuść 50 g gorzkiej czekolady w kąpieli wodnej i udekoruj nią wierzch ciasta, układając całe orzechy.
19. Wstaw ciasto ponownie do lodówki do schłodzenia przed podaniem – najlepiej na noc.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W małym rondelku umieść grubo posiekane orzechy włoskie (200 g), 100 g masła, 2/3 szklanki cukru i 1,5 łyżki miodu pszczelego.
- *Dlaczego:* Połączenie tych składników w jednym garnku pozwala uzyskać karmelizowaną masę orzechową, która będzie chrupiącym nadzieniem ciasta.
- *Pro tip:* Pokrój orzechy niezbyt drobno – większe kawałki dają lepszą teksturę i wyraźniejszy smak w gotowym cieście.

**Krok 2.** Gotuj masę orzechową na średnim ogniu przez około 10 minut, non-stop mieszając drewnianą łyżką, aby cukier się rozpuścił i połączył z masłem oraz miodem.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie zapobiega przypaleniu cukru i gwarantuje, że masa będzie równomiernie skarmelizowana bez gorzkiego smaku.
- *Pro tip:* Jeśli masa zaczyna zbyt mocno bulgotać lub brązowieć, zmniejsz ogień – lepiej gotować dłużej na małym ogniu niż spalić orzechy.

**Krok 3.** Zdejmij rondelek z palnika i odstaw masę na blacie kuchennym, by trochę ostygła – ok. 10–15 minut.
- *Dlaczego:* Lekko przestudzona masa jest gęstsza i łatwiej się ją równomiernie rozprowadza na surowym cieście bez ryzyka przedziurawienia blatu.
- *Pro tip:* Masa może wyglądać na bardzo gęstą po wystudzeniu – to normalne, podczas pieczenia ponownie się rozleje.

**Krok 4.** W dużej misce połącz 150 g miękkiego masła, 1 szklankę cukru, 2 łyżeczki sody oczyszczonej, 2 łyżki miodu, 500 g mąki pszennej i 2 jajka. Zagnieć ręcznie lub mikserem na jednolite ciasto.
- *Dlaczego:* Soda oczyszczona w połączeniu z miodem (lekko kwasowym) zapewnia spulchnienie ciasta i jego charakterystyczną, lekko złotą barwę po upieczeniu.
- *Pro tip:* Masło powinno być miękkie (wyjęte z lodówki ok. 30 minut wcześniej), wtedy ciasto szybciej się zagnieciona i jest bardziej jednolite.

**Krok 5.** Podziel ciasto na dwie w miarę równe części. Każdą uformuj w kulę lub prostokąt, owiń folią spożywczą i wstaw do lodówki na minimum 30 minut.
- *Dlaczego:* Schłodzenie ciasta sprawia, że staje się bardziej zwarte i łatwiejsze do wałkowania – nie klei się do wałka ani do papieru.
- *Pro tip:* Możesz zostawić ciasto w lodówce nawet kilka godzin lub na noc – dłuższe schłodzenie nie zaszkodzi.

**Krok 6.** Ustaw piekarnik na 180°C z grzałką góra-dół i poczekaj, aż się dobrze nagrzeje (ok. 10–15 minut).
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne pieczenie od początku, dzięki czemu ciasto wyrośnie prawidłowo i nie będzie surowe w środku.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr do piekarnika, sprawdź czy temperatura jest rzeczywiście właściwa – wiele piekarników ma odchyłki ±10–20°C.

**Krok 7.** Wyjmij pierwszą porcję ciasta z lodówki, połóż między dwoma arkuszami papieru do pieczenia i wałkuj na prostokąt nieco większy niż forma 28×24 cm. Zdejmij górny arkusz i wyłóż ciasto do formy papierem do dołu.
- *Dlaczego:* Wałkowanie między arkuszami papieru zapobiega przyklejaniu ciasta do blatu i wałka, a przeniesienie z papierem ułatwia ułożenie w formie bez rozrywania.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto pęka przy przenoszeniu, nie martw się – możesz je skleić palcami; po upieczeniu nie będzie tego widać.

**Krok 8.** Wyłóż na ciasto przestudzoną masę orzechową, rozprowadzając ją równomiernie do brzegów. Wstaw formę do piekarnika i piecz 15–20 minut.
- *Dlaczego:* Masa orzechowa piecze się razem z blatem, co pozwala jej się wtopić w ciasto i stworzyć zwarty, chrupiący spód.
- *Pro tip:* Sprawdź ciasto po 15 minutach – brzegi powinny być złociste, a masa orzechowa lekko brązowa, ale nie spalona.

**Krok 9.** Drugi kawałek ciasta rozwałkuj tak samo i piecz go w czystej formie bez żadnego nadzienia przez 15–20 minut, aż nabierze jasnobrązowego koloru.
- *Dlaczego:* Ten blat będzie górną warstwą ciasta – pieczemy go osobno, ponieważ nie ma masy orzechowej i potrzebuje mniej czasu lub innej ekspozycji na ciepło.
- *Pro tip:* Nakłuj blat widelcem w kilku miejscach przed pieczeniem, by nie tworzył bąbli powietrza i piekł się równomiernie.

**Krok 10.** Wyjmij oba blaty z piekarnika i zostaw je do całkowitego wystudzenia – najlepiej na kratce kuchennej przez ok. 45–60 minut.
- *Dlaczego:* Przekładanie ciepłych blatów kremem spowodowałoby jego roztopienie i wyciekanie – krem musi mieć stałą strukturę, by się trzymał.
- *Pro tip:* Nie śpiesz się – całkowicie wystudzone blaty są twardsze i łatwiej się z nimi pracuje przy składaniu ciasta.

**Krok 11.** Odlej ok. 100 ml mleka do kubka, dodaj proszek budyniowy i 40 g cukru, a następnie dokładnie wymieszaj trzepaczką na gładką, lekką masę bez grudek.
- *Dlaczego:* Rozprowadzenie proszku budyniowego w zimnym mleku przed dodaniem do gotującego się zapobiega powstawaniu grudek w kremie.
- *Pro tip:* Mieszaj energicznie przez co najmniej 1 minutę, by mieć pewność, że budyń jest dokładnie rozpuszczony.

**Krok 12.** W garnku zagotuj pozostałe 300 ml mleka z 50 g masła. Gdy mleko zacznie wrzeć, wlej masę budyniową cienkim strumieniem, ciągle mieszając trzepaczką.
- *Dlaczego:* Ciągłe mieszanie podczas wlewania masy budyniowej do gorącego mleka zapobiega przypaleniu i powstawaniu grudek w kremie.
- *Pro tip:* Gotuj krem na średnim ogniu, nie odchodź od garnka – krem gęstnieje bardzo szybko i może się przypalić w ciągu kilku sekund.

**Krok 13.** Gdy krem zgęstnieje, zdejmij go z ognia, przelej do miski i nałóż folię spożywczą bezpośrednio na powierzchnię kremu. Odstaw do całkowitego wystudzenia.
- *Dlaczego:* Folia w bezpośrednim kontakcie z kremem zapobiega tworzeniu się twardego kożucha na powierzchni budyniu.
- *Pro tip:* Aby przyspieszyć studzenie, wstaw miskę z kremem do większej miski wypełnionej zimną wodą z lodem.

**Krok 14.** W kubku wymieszaj 100 ml wystudzonej ciemnej herbaty, 50 ml wódki i 1 łyżeczkę cukru do rozpuszczenia – to poncz.
- *Dlaczego:* Poncz nasącza suchy blat ciasta, nadając mu wilgotność i delikatny aromat, który doskonale przełamuje słodycz kremu i orzechów.
- *Pro tip:* Jeśli nie chcesz używać alkoholu, zastąp wódkę sokiem jabłkowym lub zwiększ ilość herbaty – efekt będzie równie smaczny.

**Krok 15.** Blat z masą orzechową (spodem do dołu) ułóż w formie. Wyłóż na niego ok. ¾ wystudzonego kremu budyniowego i wyrównaj łopatką. Przykryj drugim blatem.
- *Dlaczego:* Większa część kremu idzie na spód, a mniejsza na wierzch – dzięki temu ciasto jest stabilne i ładnie się prezentuje po przekrojeniu.
- *Pro tip:* Jeśli krem jest zbyt gęsty do smarowania, wymieszaj go łyżką – wystarczy kilka ruchów, by znów stał się plastyczny.

**Krok 16.** Pędzelkiem kuchennym lub łyżką równomiernie nasącz górny blat przygotowanym ponczem.
- *Dlaczego:* Nasączenie górnego blatu ponczem sprawia, że ciasto po schłodzeniu będzie wilgotne i miękkie, a nie suche i kruche.
- *Pro tip:* Nasączaj ciasto stopniowo – wylej trochę ponczu, poczekaj chwilę, aż wchłonie się w ciasto, i powtórz, zamiast wylewać wszystko naraz.

**Krok 17.** Wyłóż pozostały krem na górny blat, wyrównaj i wstaw ciasto do lodówki na minimum 2 godziny (najlepiej na całą noc).
- *Dlaczego:* Schłodzenie pozwala kremowi stężeć, blatom przesiąknąć ponczem i smakami, przez co ciasto kroi się schludnie i łatwo.
- *Pro tip:* Im dłużej ciasto stoi w lodówce, tym lepiej smakuje – optymalny czas to 12 godzin.

**Krok 18.** Połam czekoladę gorzką na kawałki i umieść w metalowej misce nad garnkiem z gorącą wodą (kąpiel wodna). Mieszaj, aż się całkowicie roztopi. Udekoruj nią wierzch ciasta, rysując wzory łyżką lub widelcem, i ułóż całe orzechy.
- *Dlaczego:* Kąpiel wodna to najłagodniejsza metoda topienia czekolady – chroni ją przed przegrzaniem i sprawia, że jest błyszcząca i aksamitna.
- *Pro tip:* Upewnij się, że miska z czekoladą nie dotyka wody w garnku i że do czekolady nie dostanie się żadna kropla wody, bo natychmiast by się zwarzyła.

**Krok 19.** Wstaw udekorowane ciasto ponownie do lodówki na co najmniej 30 minut, by czekolada zastygła. Wyjmij na 10 minut przed podaniem i krój ostrym nożem.
- *Dlaczego:* Chłodne ciasto jest stabilne i daje się kroić w równe, ładne kawałki bez rozsypywania się lub rozmaczania.
- *Pro tip:* Zanurz nóż w gorącej wodzie i osusz przed każdym cięciem – czekolada i krem nie będą się kleić do ostrza, a kawałki będą idealnie gładkie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 420 kcal |
| Białko | 7.2 g |
| Węglowodany | 44.5 g |
| Cukry | 22 g |
| Tłuszcze | 24 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 180 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę pominąć wódkę w ponczu?**

Tak, wódka jest składnikiem opcjonalnym. Możesz zastąpić ją dodatkową ilością herbaty, sokiem jabłkowym lub nawet wodą z odrobiną aromatu waniliowego. Smak ciasta pozostanie bardzo dobry.

**Jak długo można przechowywać ciasto orzech włoski?**

Ciasto przechowuj w lodówce, szczelnie przykryte folią lub w pojemniku, przez maksymalnie 4–5 dni. Z każdym dniem smakuje lepiej, bo blaty bardziej przesiąkają kremem.

**Czy krem budyniowy można zrobić dzień wcześniej?**

Tak, krem budyniowy można przygotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce, przykryty folią w kontakcie z jego powierzchnią. Przed użyciem wymieszaj go dokładnie łyżką.

**Jak sprawdzić, czy masa orzechowa jest gotowa?**

Masa jest gotowa, gdy cukier całkowicie się rozpuści, masło połączy się z resztą składników, a całość nabierze złocistobrązowego koloru i przyjemnego karmelowego aromatu. Unikaj dalszego gotowania po tym etapie – orzechy mogą stać się gorzkie.

**Czy mogę użyć innego rodzaju orzechów?**

Ciasto najlepiej smakuje z orzechami włoskimi, które nadają mu charakterystyczną lekką goryczkę. Możesz jednak użyć orzechów laskowych lub mieszanki obu gatunków – smak będzie nieco słodszy i delikatniejszy.

**Czy ciasto można zamrozić?**

Nie poleca się zamrażania ciasta z kremem budyniowym, ponieważ po rozmrożeniu krem może się rozwarstwiać i tracić swoją konsystencję. Lepiej przygotować ciasto maksymalnie 2 dni przed podaniem.