---
slug: ciasto-salceson
title: "Ciasto salceson"
servings: 16
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 50
difficulty: easy
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Ciasto salceson

Przepis na super czekoladowe ciasto z jabłkami i orzechami. Znane pod różnymi nazwami jak ciasto salceson, ciasto orzechowiec, ciasto wiewiórka. Cudownie smakuje i zawsze się udaje. Sprawdź!

## Składniki

- 320 g mąka pszenna
- 4 szt jajka (W temperaturze pokojowej)
- 125 ml olej roślinny
- 125 ml jogurt naturalny (W temperaturze pokojowej; można zastąpić śmietaną 18%)
- 150 g cukier
- 2 łyżka kakao
- 4 szt jabłka (najlepiej antonówka) (Spore sztuki; antonówka najlepsza ze względu na kwaskowatość i twardość)
- 100 g orzechy włoskie (Wyłuskane, skruszone na mniejsze kawałki)
- 2 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 łyżeczka soda oczyszczona
- 1 łyżeczka cynamon

## Przygotowanie

1. Wyjmij jajka i jogurt z lodówki minimum 30 minut przed pieczeniem. Nagrzej piekarnik do 170°C (góra/dół). Formę 20×30 cm wyłóż papierem do pieczenia, boki posmaruj olejem.
2. Jabłka obierz, podziel na ćwiartki, usuń gniazda nasienne i pokrój w kostkę ok. 1×1 cm. Orzechy przebierz ze skorupek i skrusz lekko w moździerzu lub rękami na mniejsze kawałki.
3. W dużej misce wbij jajka, dodaj cukier i krótko zmiksuj. Wlej jogurt i olej, wymieszaj.
4. Dodaj mąkę, proszek do pieczenia, sodę, kakao i cynamon. Miksuj przez ok. 2 minuty do uzyskania gładkiego, gęstego ciasta.
5. Wmieszaj jabłka i orzechy łyżką lub szpatułką – ciasto będzie bardzo gęste i pełne dodatków, to normalne.
6. Przełóż ciasto do formy i wyrównaj powierzchnię.
7. Piecz ok. 50 minut na środkowej półce w 170°C, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
8. Po upieczeniu uchyl drzwi piekarnika i pozostaw ciasto na 15 minut. Następnie wyjmij formę i całkowicie ostudź przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij jajka i jogurt z lodówki co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem. Nagrzej piekarnik do 170°C, funkcja góra/dół. Formę prostokątną 20×30 cm wyłóż papierem do pieczenia, a boki posmaruj cienką warstwą oleju przy pomocy pędzelka lub złożonego ręcznika papierowego.
- *Dlaczego:* Składniki w temperaturze pokojowej łączą się równomiernie i zapobiegają zsiadaniu się masy. Nagrzany piekarnik gwarantuje równomierne pieczenie od pierwszej minuty.
- *Pro tip:* Nie masz formy 20×30? Możesz użyć kwadratowej 24×24 cm lub okrągłej o średnicy 26 cm – czas pieczenia może się nieznacznie różnić.

**Krok 2.** Jabłka obierz obieraczką, przekrój na ćwiartki i wytnij gniazda nasienne nożem. Każdą ćwiartkę pokrój w kostkę o boku ok. 1 cm – nie mniejszą, bo drobniejsze kawałki rozpadną się w cieście. Orzechy wyłuskane z skorupek przejrzyj pod kątem resztek skorupek (zawsze jakieś zostają!) i skrusz je lekko uderzając moździerzem lub wałkiem przez ściereczkę.
- *Dlaczego:* Odpowiednia wielkość jabłek sprawia, że są wyczuwalne w kęsie; zbyt drobne zupełnie się rozpuszczają. Skruszone orzechy lepiej rozkładają się w cieście niż całe połówki.
- *Pro tip:* Antonówka jest idealna, bo jest twarda i kwaśna – nie rozmięknie podczas pieczenia i równoważy słodycz ciasta. Możesz też użyć Granny Smith lub innej kwaśnej odmiany.

**Krok 3.** Do dużej miski wbij 4 jajka, wsyp cukier i krótko zmiksuj na niskich obrotach przez ok. 30 sekund – nie musisz uzyskiwać puszystej piany. Połącz jogurt z olejem (możesz odmierzyć je razem do jednego kubka: najpierw napełnij do połowy jogurtem, dopełnij olejem do pełna) i wlej do miski z jajkami. Wymieszaj.
- *Dlaczego:* To ciasto nie wymaga napowietrzania jajek – wystarczy połączyć składniki. Jogurt i olej razem tworzą wilgotną bazę, która zastępuje masło.
- *Pro tip:* Do tego ciasta możesz użyć dowolnego oleju roślinnego bez mocnego smaku: rzepakowego, słonecznikowego lub z pestek winogron.

**Krok 4.** Wsyp bezpośrednio do miski: mąkę, proszek do pieczenia, sodę oczyszczoną, kakao i cynamon. Miksuj przez ok. 2 minuty na średnich obrotach, aż powstanie jednolite, gęste ciasto bez grudek.
- *Dlaczego:* Soda i proszek do pieczenia razem zapewniają odpowiednie wyrastanie – soda reaguje z kwaśnym jogurtem, a proszek z ciepłem piekarnika.
- *Pro tip:* Jeśli kakao ma tendencję do grudkowania, możesz je wcześniej przesiać z mąką. Nie miksuj zbyt długo po dodaniu mąki – wystarczy do momentu połączenia składników.

**Krok 5.** Dodaj do ciasta pokrojone jabłka i skruszone orzechy. Wymieszaj szpatułką lub łyżką (nie mikserem) – masa będzie bardzo gęsta i będzie się wydawać, że jabłek jest za dużo. To całkowicie normalne – ciasto wygląda bardziej jak jabłka spojone ciastem niż ciasto z jabłkami.
- *Dlaczego:* Jabłka oddają wilgoć podczas pieczenia, przez co ciasto staje się niezwykle soczyste. Mieszanie łyżką (nie mikserem) zapobiega rozpadaniu kawałków jabłek.
- *Pro tip:* Na tym etapie możesz dodać opcjonalne składniki: garść rodzynek, żurawiny lub startą skórkę z cytryny – to wersja znana jako ciasto wiewiórka.

**Krok 6.** Przełóż całą masę do przygotowanej formy i wyrównaj powierzchnię szpatułką lub mokrą łyżką. Ciasto będzie leżeć niemal do brzegów formy.
- *Dlaczego:* Równa powierzchnia gwarantuje, że ciasto upiecze się równomiernie i nie będzie miejscami surowe.
- *Pro tip:* Możesz posypać wierzch grubą garścią orzechów włoskich lub cukrem do dekoracji – po upieczeniu będą chrupiące.

**Krok 7.** Wstaw formę na środkową półkę nagrzanego piekarnika (170°C, góra/dół) i piecz przez ok. 50 minut. Po 45 minutach sprawdź gotowość patyczkiem lub wykałaczką – wbij ją w sam środek ciasta; powinna wyjść sucha lub z suchymi okruchami (nie mokra masa).
- *Dlaczego:* 170°C (nieco niższa temperatura) pozwala ciastu z dużą ilością owoców upiec się równomiernie bez przypalenia brzegów.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch rumieni się zbyt szybko przed upływem 50 minut, przykryj formę luźno folią aluminiową i piecz do końca.

**Krok 8.** Po upieczeniu uchyl drzwi piekarnika i zostaw ciasto w środku przez 15 minut – nie wyjmuj go od razu. Następnie wyjmij formę i ostudź ciasto do temperatury pokojowej przed krojeniem (minimum 30 minut).
- *Dlaczego:* Stopniowe studzenie zapobiega opadaniu ciasta i pęknięciom na powierzchni. Gorące ciasto jest kruche – po wystudzeniu kroi się czysto.
- *Pro tip:* Ciasto salceson smakuje jeszcze lepiej następnego dnia, gdy smaki się przegryzą. Przechowuj przykryte w temperaturze pokojowej do 4 dni lub w lodówce do tygodnia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 245 kcal |
| Białko | 5 g |
| Węglowodany | 31 g |
| Cukry | 16 g |
| Tłuszcze | 11 g |
| Błonnik | 2.5 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jakie jabłka najlepiej nadają się do ciasta salceson?**

Najlepsza jest antonówka – twarda, kwaśna odmiana, która nie rozmięknie podczas pieczenia i pięknie kontrastuje ze słodyczą ciasta. Dobrym zamiennikiem są Granny Smith, Cortland lub Jonagold. Unikaj słodkich, mączystych odmian jak Golden Delicious – rozpadną się i ciasto będzie zbyt słodkie.

**Czym różni się ciasto salceson od ciasta wiewiórka?**

To niemal ten sam przepis – wiewiórka ma dodatkowo suszone owoce, głównie rodzynki i żurawinę. Ciasto greckie i ciasto śmieciuch to inne popularne nazwy tej samej receptury. Wszystkie łączy gęste, wilgotne ciasto z jabłkami, orzechami i kakao.

**Czy można pominąć kakao lub cynamon?**

Tak, obie przyprawy są opcjonalne z punktu widzenia struktury ciasta. Bez kakao ciasto będzie jasne (bardziej jak szarlotka z orzechami), bez cynamonu straci część aromatu. Możesz też zamienić cynamon na kardamon lub wanilię.

**Dlaczego ciasto wychodzi surowe w środku?**

Najczęstsze przyczyny to zbyt wysoka temperatura (przypalony wierzch, surowy środek), za mała forma (ciasto zbyt grube) lub niewystarczający czas pieczenia. Zawsze sprawdzaj patyczkiem i nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 35 minut.

**Czy ciasto salceson można zamrozić?**

Tak, po całkowitym wystudzeniu. Pokrój na porcje, zawiń każdą w folię i zamroź do 3 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej przez 2–3 godziny lub przez noc w lodówce.

**Czy jogurt można zastąpić śmietaną lub kefirem?**

Tak, śmietana 18% lub kefir sprawdzą się równie dobrze. Można też użyć gęstego jogurtu greckiego – ciasto będzie jeszcze bardziej wilgotne. Ważne, żeby składnik był kwaśny, bo reaguje z sodą i pomaga ciastu wyrosnąć.