---
slug: ciasto-urawinowe
title: "Ciasto żurawinowe"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Ciasto żurawinowe

Odwrócone ciasto żurawinowe według przepisu Nigelli Lawson to prosty, ale efektowny wypiek, w którym cierpka żurawina karmelizuje się w maślanym syropie i tworzy soczystą warstwę na wierzchu po odwróceniu. Głęboka czerwień owoców i aromat cynamonu sprawiają, że ciasto doskonale wpisuje się w świąteczny nastrój. Wystarczy jeden prosty trik z odwróceniem formy, by uzyskać piękny efekt bez żadnych dekoracji.

## Składniki

- 175 g żurawina świeża lub mrożona (Można użyć świeżej lub mrożonej — mrożonej nie trzeba rozmrażać.)
- 50 g masło (Do przygotowania syropu żurawinowego na spód formy.)
- 150 g drobny cukier do wypieków (Do syropu żurawinowego; drobny cukier szybciej się rozpuszcza.)
- 125 g masło (Do ciasta; powinno być w temperaturze pokojowej.)
- 125 g drobny cukier do wypieków (Do ciasta.)
- 125 g mąka pszenna
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia
- 1 szczypta sól
- 1 łyżeczka cynamon mielony
- 2 szt jajka duże (W temperaturze pokojowej — lepiej łączą się z masłem.)
- 1.5 łyżka mleko

## Przygotowanie

1. Wyjmij masło, jajka i mleko z lodówki minimum 30 minut przed pieczeniem, by osiągnęły temperaturę pokojową.
2. Rozgrzej piekarnik do 170°C (grzanie góra-dół, bez termoobiegu). Formę okrągłą 20 cm wyłóż papierem do pieczenia.
3. Umyj żurawinę. Na patelni rozpuść 50 g masła, wsyp 150 g cukru i żurawinę. Mieszaj na małym ogniu, aż owoce pokryją się syropem. Odstaw.
4. W misie miksera utrzyj 125 g masła z 125 g cukru na jasną, puszystą masę (ok. 3–4 minuty).
5. Dodawaj jajka jedno po drugim, miksując po każdym dodaniu do pełnego połączenia.
6. Dodaj mleko, przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia, sól i cynamon. Wymieszaj szpatułką tylko do połączenia składników — nie miksuj za długo.
7. Na dno przygotowanej formy wylej żurawinę w syropie. Na wierzch równomiernie nałóż ciasto i rozsmaruj szpatułką.
8. Wstaw formę do nagrzanego piekarnika i piecz 30–40 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy.
9. Wyjmij z piekarnika, poczekaj 5 minut, a następnie ostrożnie odwróć ciasto na talerz lub deskę. Zdejmij blachę i papier do pieczenia. Podawaj ciepłe.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło, jajka i mleko z lodówki co najmniej 30 minut przed rozpoczęciem pieczenia. Składniki w temperaturze pokojowej łatwiej się łączą i dają jednolite ciasto.
- *Dlaczego:* Zimne masło lub jajka mogą spowodować zwarzenie masy maślanej, przez co ciasto wyjdzie zbite i nierówne.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz wyjąć jajka, włóż je na 5 minut do ciepłej wody — szybko osiągną odpowiednią temperaturę.

**Krok 2.** Rozgrzej piekarnik do 170°C z grzaniem góra-dół (bez termoobiegu). Okrągłą formę o średnicy 20 cm wyłóż papierem do pieczenia — wytnij koło pod spód i pasek na boki.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne pieczenie od początku, a papier ułatwi odwrócenie ciasta bez przyklejania.
- *Pro tip:* Posmaruj wnętrze formy lekko masłem przed wyłożeniem papierem — papier się nie będzie przesuwał.

**Krok 3.** Żurawinę opłucz na sitku pod bieżącą wodą. Na patelni rozpuść 50 g masła na małym ogniu, wsyp 150 g cukru i żurawinę. Mieszaj drewnianą łyżką przez 2–3 minuty, aż cukier się rozpuści i owoce pokryją się błyszczącym syropem.
- *Dlaczego:* Krótkie podsmażenie żurawiny w maślanym syropie karmelizuje cukier i sprawia, że po odwróceniu ciasta tworzy piękną, lśniącą warstwę.
- *Pro tip:* Nie gotuj syropu zbyt długo — żurawina ma zacząć lekko mięknąć, ale powinna zachować swój kształt.

**Krok 4.** Do misy miksera włóż 125 g miękkiego masła i 125 g drobnego cukru. Miksuj na średnich obrotach przez 3–4 minuty, aż masa stanie się jaśniejsza, puszysta i niemal biała.
- *Dlaczego:* Napowietrzenie masła z cukrem to podstawa lekkiego, wilgotnego biszkoptu — im dłużej miksujemy, tym ciasto będzie pulchniejsze.
- *Pro tip:* Zatrzymaj mikser i zeskrob masę ze ścianek misy silikonową szpatułką w trakcie miksowania — dzięki temu wszystko zostanie równomiernie utarte.

**Krok 5.** Do utartej masy maślanej wbij pierwsze jajko i miksuj przez ok. 30 sekund do połączenia, następnie dodaj drugie i znów miksuj. Jeśli masa zacznie wyglądać na lekko zwarzenie, nie panikuj — wyrówna się po dodaniu mąki.
- *Dlaczego:* Dodawanie jajek po jednym daje emulsji czas na ustabilizowanie się i zapobiega rozwarstwieniu masy.
- *Pro tip:* Wbij jajka wcześniej do miseczki — unikniesz przypadkowego wpadnięcia skorupki do ciasta.

**Krok 6.** Przesiej mąkę razem z proszkiem do pieczenia bezpośrednio do masy. Dodaj sól, cynamon i mleko. Wymieszaj delikatnie szpatułką, wykonując ruchy od dołu do góry, tylko do momentu gdy nie widać już śladów mąki.
- *Dlaczego:* Zbyt intensywne mieszanie mąki aktywuje gluten i sprawia, że ciasto będzie twarde zamiast delikatne i kruche.
- *Pro tip:* Przesiewanie mąki napowietrza ją i eliminuje grudki, dzięki czemu ciasto jest lżejsze.

**Krok 7.** Na dno wyłożonej papierem formy równomiernie wylej żurawinę w syropie. Następnie nakładaj ciasto łyżkami na wierzch żurawiny i delikatnie rozsmaruj szpatułką lub tyłem łyżki, tworząc równą warstwę.
- *Dlaczego:* Żurawina idzie na spód, bo po odwróceniu znajdzie się na wierzchu ciasta i będzie wyglądała efektownie.
- *Pro tip:* Ciasto jest gęste — rozsmarowuj je powoli i ostrożnie, by nie przemieszać warstw z żurawiną.

**Krok 8.** Wsuń formę na środkową półkę nagrzanego piekarnika. Piecz 30–40 minut, nie otwierając piekarnika przez pierwsze 25 minut. Po 30 minutach wbij patyczek w środek ciasta — jeśli wychodzi suchy, ciasto jest gotowe.
- *Dlaczego:* Otwieranie piekarnika w pierwszych minutach pieczenia powoduje gwałtowny spadek temperatury i może sprawić, że ciasto opadnie.
- *Pro tip:* Każdy piekarnik piecze nieco inaczej — sprawdzaj ciasto patyczkiem, bo lepiej kierować się dotykiem niż minutnikiem.

**Krok 9.** Wyjmij formę z piekarnika i odstaw na 5 minut. Połóż talerz lub deskę do krojenia na wierzchu formy, pewnie chwyć obiema rękami i jednym ruchem odwróć do góry nogami. Poczekaj chwilę, następnie zdejmij formę i ostrożnie odklej papier do pieczenia. Podawaj ciasto ciepłe.
- *Dlaczego:* Krótkie odczekanie przed odwróceniem pozwala syropowi żurawinowemu lekko zastygnąć i zmniejsza ryzyko rozlania się na boki.
- *Pro tip:* Użyj rękawic kuchennych — forma jest gorąca, a ewentualny wypływ syropu mógłby poparzyć dłonie.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 348 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 42.5 g |
| Cukry | 30.2 g |
| Tłuszcze | 18.8 g |
| Błonnik | 1.4 g |
| Sód | 135 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mrożonej żurawiny zamiast świeżej?**

Tak, mrożona żurawina sprawdza się równie dobrze jak świeża. Nie musisz jej rozmrażać przed użyciem — wystarczy przełożyć ją wprost na patelnię z masłem i cukrem.

**Co zrobić, jeśli nie mam okrągłej formy 20 cm?**

Możesz użyć kwadratowej formy o boku ok. 18–20 cm. Pamiętaj jednak, że kształt formy zmieni wygląd gotowego ciasta po odwróceniu. Ważne, by forma była nieprzeciekająca, ponieważ syrop mógłby wylać się do piekarnika.

**Dlaczego ciasto piecze się bez termoobiegu?**

Termoobieg przyspiesza pieczenie i może przesuszyć wierzch ciasta, zanim środek zdąży się upiec. Grzanie góra-dół daje łagodniejsze, równomierne ciepło, odpowiedniejsze dla wilgotnych ciast z owocami.

**Jak długo można przechowywać ciasto żurawinowe?**

Ciasto najlepiej smakuje podane ciepło, zaraz po upieczeniu. Pozostałości przechowuj przykryte w temperaturze pokojowej przez 1–2 dni lub w lodówce do 4 dni. Przed podaniem możesz podgrzać je krótko w mikrofalówce.

**Czy mogę zastąpić żurawinę innymi owocami?**

Tak — borówki, maliny lub wisienki zachowują się podobnie i dadzą pyszny efekt. Miej na uwadze, że słodsze owoce wymagają mniej cukru w syropie, by zachować balans smaków.

**Masa maślana wygląda na zwarzenie — czy ciasto jest zepsute?**

Nie, to normalne zjawisko, gdy jajka lub masło były zbyt zimne. Ciasto wyrówna się po dodaniu mąki — mieszaj spokojnie szpatułką i gotowe ciasto powinno mieć jednolita konsystencję.