---
slug: ciasto-z-urawin-i-orzechow-kruszonk
title: "Ciasto z żurawiną i orzechową kruszonką"
servings: 12
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Ciasto z żurawiną i orzechową kruszonką

Miękkie, wilgotne ciasto z żurawiną, które łączy słodycz waniliowego ciasta z kwaskowatością świeżych owoców. Na wierzchu chrupiąca, maślana kruszonka orzechowa z cynamonem – prawdziwa zimowa uczta. Idealne na rodzinne popołudnie przy herbacie.

## Składniki

- 75 g mąka pszenna (do kruszonki) (Użyj mąki typ 550 lub tortowej)
- 60 g orzechy włoskie lub pekan, drobno posiekane (Orzechy pekan dają delikatniejszy smak, włoskie są intensywniejsze)
- 70 g drobny cukier do wypieków (do kruszonki)
- 40 g miałki brązowy cukier (Nadaje kruszonce karmelowy posmak)
- 1 łyżeczka cynamon mielony
- 75 g masło roztopione (do kruszonki) (Masło powinno być lekko ostudzone przed wymieszaniem z pozostałymi składnikami kruszonki)
- 125 g masło (do ciasta) (W temperaturze pokojowej – miękkie, łatwe do utarcia)
- 150 g drobny cukier waniliowy do wypieków (Można użyć domowego cukru waniliowego (cukier przechowywany z laską wanilii))
- 2 szt jajka duże (W temperaturze pokojowej)
- 180 g mąka pszenna (do ciasta)
- 60 g skrobia ziemniaczana (Sprawia, że ciasto jest wyjątkowo miękkie i delikatne)
- 1.5 łyżeczka proszek do pieczenia
- 90 g kwaśna śmietana 12% lub 18% (W temperaturze pokojowej; śmietana 18% daje bogatszy smak)
- 325 g świeża żurawina (Środek zakresu 300–350 g; można użyć mrożonej (bez rozmrażania))

## Przygotowanie

1. Wymieszaj wszystkie składniki kruszonki (mąkę, orzechy, oba cukry, cynamon i roztopione masło) w misce, aż powstanie grudkowata masa.
2. Wyjmij masło i jajka na ciasto z lodówki ok. 30–60 minut wcześniej, aby osiągnęły temperaturę pokojową.
3. Rozgrzej piekarnik do 170°C (bez termoobiegu). Formę 23×30 cm wysmaruj masłem i wyłóż papierem do pieczenia.
4. W misie miksera utrzyj miękkie masło z cukrem waniliowym na bardzo jasną i puszystą masę (ok. 4–5 minut).
5. Dodawaj jajka jedno po drugim, miksując ok. 1 minutę po każdym, do pełnego połączenia.
6. Przesiej do masy maślanej mąkę pszenną, skrobię i proszek do pieczenia, dodaj śmietanę i wymieszaj szpatułką tylko do połączenia.
7. Przełóż ciasto do formy i wyrównaj powierzchnię szpatułką.
8. Rozsyp równomiernie żurawinę na całej powierzchni ciasta, a następnie posyp orzechową kruszonką.
9. Piecz ok. 50–55 minut, aż patyczek wbity w środek wyjdzie suchy. Wyjmij i całkowicie ostudź przed krojeniem.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** W misce połącz 75 g mąki pszennej, 60 g posiekanych orzechów, 70 g drobnego cukru, 40 g brązowego cukru, 1 łyżeczkę cynamonu i 75 g roztopionego (ale nie gorącego) masła. Mieszaj widelcem lub palcami, aż masa będzie grudkowata.
- *Dlaczego:* Grudkowata struktura kruszonki podczas pieczenia staje się chrupiąca i złocista – tak powinno być.
- *Pro tip:* Jeśli kruszonka jest za sucha i sypka, dodaj kilka kropel roztopionego masła; jeśli za mokra – odrobinę mąki.

**Krok 2.** Wyjmij z lodówki 125 g masła, 2 jajka i 90 g śmietany i zostaw je na blacie na co najmniej 30 minut przed pieczeniem.
- *Dlaczego:* Składniki w tej samej temperaturze łączą się równomiernie, co zapobiega zwarzeniu się masy maślanej.
- *Pro tip:* Jeśli zapomnisz wyciągnąć jajka, zanurz je na 5 minut w ciepłej (nie gorącej) wodzie.

**Krok 3.** Ustaw piekarnik na 170°C, grzanie góra-dół (bez termoobiegu). Formę dokładnie wysmaruj kawałkiem masła, wyłóż papierem do pieczenia – papier niech lekko wystaje za brzegi formy.
- *Dlaczego:* Papier wystający za brzegi pozwala łatwo wyjąć gotowe ciasto bez uszkadzania.
- *Pro tip:* Przytnij papier w rogach form prostokątnych, żeby ładnie przylegał do narożników.

**Krok 4.** Włóż miękkie masło i cukier waniliowy do misy miksera. Miksuj na wysokich obrotach przez 4–5 minut, aż masa stanie się bardzo jasna, prawie biała i puszysta.
- *Dlaczego:* Długie ucieranie napowietrza masę, co sprawi, że ciasto będzie lżejsze i bardziej wilgotne.
- *Pro tip:* Zatrzymaj mikser co jakiś czas i zeskrob masę ze ścian misy szpatułką, by wszystko równomiernie się utarło.

**Krok 5.** Przy pracującym mikserze na średnich obrotach dodaj pierwsze jajko i miksuj ok. 60 sekund. Dodaj drugie jajko i ponownie miksuj minutę.
- *Dlaczego:* Dodawanie jajek pojedynczo zapobiega zwarzeniu się masy i zapewnia jednolitą emulsję.
- *Pro tip:* Jeśli masa zacznie wyglądać na 'skruszoną', dodaj łyżkę mąki z przepisu – to znormalizuje emulsję.

**Krok 6.** Przesiej przez sito bezpośrednio do masy maślanej 180 g mąki pszennej, 60 g skrobi ziemniaczanej i 1,5 łyżeczki proszku do pieczenia. Dodaj 90 g śmietany. Wymieszaj delikatnie szpatułką ruchami od dołu do góry, tylko aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Zbyt długie mieszanie po dodaniu mąki aktywuje gluten i sprawi, że ciasto będzie twarde i gumowate.
- *Pro tip:* Kilka małych grudek mąki w cieście to nie problem – znikną podczas pieczenia.

**Krok 7.** Przełóż ciasto do przygotowanej formy. Wyrównaj powierzchnię szpatułką lub mokrą łyżką.
- *Dlaczego:* Równa powierzchnia zapewni, że żurawina i kruszonka będą równomiernie rozłożone.
- *Pro tip:* Ciasto jest gęste – pomoże Ci zwilżona zimną wodą szpatułka lub łyżka.

**Krok 8.** Rozsyp żurawinę równomiernie po całym cieście, następnie posyp kruszonką orzechową, zakrywając owoce.
- *Dlaczego:* Żurawina podczas pieczenia lekko zapada się w ciasto, a kruszonka chroni ją i tworzy chrupiącą pokrywę.
- *Pro tip:* Lekko dociśnij kruszonkę dłonią, żeby nie zsuwała się z wierzchu podczas przekładania do piekarnika.

**Krok 9.** Wstaw formę do nagrzanego piekarnika. Piecz 50–55 minut. Sprawdź suchym patyczkiem lub wykałaczką – wbij ją w środek ciasta; jeśli wychodzi sucha lub z drobnymi wilgotnymi okruszkami (bez surowego ciasta), ciasto jest gotowe. Wyjmij i ostudź.
- *Dlaczego:* Zbyt wczesne wyjęcie ciasta spowoduje, że będzie surowe w środku; zbyt długie pieczenie wysuszy je.
- *Pro tip:* Nie otwieraj piekarnika przez pierwsze 40 minut – ciasto może opaść pod wpływem gwałtownej zmiany temperatury.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 340 kcal |
| Białko | 5.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 21 g |
| Tłuszcze | 18.8 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 130 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy można użyć mrożonej żurawiny zamiast świeżej?**

Tak, mrożoną żurawinę można dodać bezpośrednio na ciasto bez rozmrażania. Ciasto może potrzebować kilku minut dłużej w piekarniku.

**Czym można zastąpić kwaśną śmietanę?**

Można użyć jogurtu naturalnego (greckiego lub zwykłego) o podobnej zawartości tłuszczu. Smak będzie nieznacznie łagodniejszy.

**Jak długo ciasto pozostaje świeże?**

Przechowywane pod folią lub w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej ciasto zachowuje świeżość przez 2–3 dni. W lodówce wytrzyma do 5 dni.

**Czy można użyć innych orzechów do kruszonki?**

Tak, sprawdzą się orzechy laskowe, migdały w płatkach lub mieszanka różnych orzechów. Każde z nich nadadzą kruszonce nieco inny charakter.

**Co oznacza 'domowy cukier waniliowy'?**

To zwykły drobny cukier, w którym przez kilka tygodni przechowywano laskę wanilii. Można go zastąpić cukrem z dodatkiem ekstraktu waniliowego (½ łyżeczki na 150 g cukru).

**Czy ciasto można zamrozić?**

Tak, po całkowitym ostudzeniu pokrój ciasto na kawałki, owiń folią spożywczą i zamroź na do 2 miesięcy. Rozmrażaj w temperaturze pokojowej przez ok. 2 godziny.