---
slug: croque-madame
title: "Croque Madame"
servings: 6
prep_time_minutes: 35
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["breakfast_dish", "main_course"]
---

# Croque Madame

Croque Madame to klasyczna francuska kanapka z chrupiącego tosta z szynką, obficie polana sosem beszamelowym i zapiekana z serem gruyère. Całość wieńczy delikatne jajko sadzone, które nadaje daniu eleganckiego charakteru. Idealna na syty brunch lub wyjątkowe śniadanie.

## Składniki

- 250 g ser gruyère (lub ser żółty) (Gruyère nadaje najbardziej intensywny smak; można zastąpić ementalem lub innym żółtym serem)
- 30 g masło
- 50 g mąka pszenna
- 400 g mleko (Najlepiej pełnotłuste dla kremowego sosu)
- 0.75 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka pieprz mielony
- 1.5 łyżeczka gałka muszkatołowa mielona (Użyj 1–2 szczypty; nadaje sosowi charakterystyczny aromat)
- 12 szt chleb tostowy
- 6 łyżeczka musztarda francuska (dijon)
- 12 plasterek szynka gotowana
- 400 g woda (Do gotowania jajek na parze)
- 1 łyżka olej do natłuszczenia (Do natłuszczenia wkładu lub formy, w której gotowane będą jajka)
- 6 szt jajka
- 1 pęczek szczypiorek (Do dekoracji; posiekany drobno przed podaniem) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Rozdrobnij ser gruyère w robocie kuchennym przez ok. 5 sekund. Odłóż do osobnej miski.
2. Do naczynia miksującego włóż masło, dodaj mąkę, mleko, 1/2 łyżeczki soli, 1/4 łyżeczki pieprzu i gałkę muszkatołową. Podgrzewaj 6 min w 90°C, mieszając.
3. Gotowy sos beszamelowy przelej do osobnego naczynia i odstaw. Umyj naczynie miksujące.
4. Rozgrzej piekarnik do 200°C. Blachę wyłóż papierem do pieczenia i ułóż na niej 6 kromek chleba.
5. Na każdej kromce rozsmaruj 1 łyżeczkę musztardy i 1 łyżkę sosu beszamelowego, ułóż 2 plastry szynki i posyp 1 łyżką sera.
6. Przykryj kanapki pozostałymi kromkami. Na wierzch każdej rozsmaruj 2 łyżki sosu beszamelowego i posyp resztą sera.
7. Piecz tosty przez 17 minut w 200°C, aż ser się roztopi i nabierze złotobrązowego koloru.
8. W czasie pieczenia do naczynia wlej 400 g wody i podgrzej do 100°C. Przygotuj natłuszczoną formę lub wkład do gotowania na parze.
9. Wbij jajka na natłuszczony wkład, przypraw 1/4 łyżeczki soli i 1/4 łyżeczki pieprzu. Gotuj na parze 5–6 minut.
10. Na każdy upieczony tost nałóż jajko sadzone. Udekoruj posiekanym szczypiorkiem i podawaj natychmiast.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Zetrzyj lub rozdrobnij 250 g sera gruyère na tarce lub w robocie kuchennym. Odłóż do miseczki i odstaw na bok.
- *Dlaczego:* Drobno rozdrobniony ser równomiernie się topi i pięknie zarumienia na wierzchu tostów.
- *Pro tip:* Jeśli ser jest zimny prosto z lodówki, łatwiej się ściera – nie wyjmuj go wcześniej.

**Krok 2.** W garnku rozpuść masło na średnim ogniu. Dodaj mąkę i mieszaj trzepaczką przez minutę, tworząc zasmażkę. Stopniowo wlewaj mleko, cały czas mieszając. Dopraw solą, pieprzem i gałką muszkatołową. Gotuj, mieszając, aż sos zgęstnieje (ok. 5–6 minut w 90°C).
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie mleka i ciągłe mieszanie zapobiega powstawaniu grudek w sosie beszamelowym.
- *Pro tip:* Jeśli pojawią się grudki, zdejmij sos z ognia i energicznie ubij trzepaczką lub zblenduj.

**Krok 3.** Gdy sos jest gotowy i gładki, przelej go do osobnej miski. Umyj garnek, by przygotować go do gotowania wody do jajek.
- *Dlaczego:* Odstawienie sosu do osobnego naczynia zapobiega jego dalszemu gęstnieniu od ciepłego dna.
- *Pro tip:* Przykryj sos folią bezpośrednio przylegającą do powierzchni, by nie tworzyła się skórka.

**Krok 4.** Włącz piekarnik i ustaw temperaturę na 200°C (góra-dół). Poczekaj, aż piekarnik się nagrzeje. Blachę wyłóż arkuszem papieru do pieczenia i ułóż 6 kromek chleba tostowego.
- *Dlaczego:* Dobrze nagrzany piekarnik zapewnia równomierne zapiekanie i chrupiącą skórkę.
- *Pro tip:* Ustaw blachę na środkowej półce piekarnika, żeby ser równomiernie się zarumienił.

**Krok 5.** Na każdej z 6 kromek rozsmaruj łyżeczkę musztardy, potem łyżkę sosu beszamelowego. Ułóż 2 plastry szynki i posyp łyżką startego sera.
- *Dlaczego:* Musztarda dodaje wyrazistości smaku i tworzy barierę między chlebem a wilgotnym sosem.
- *Pro tip:* Nie nakładaj za dużo farszu – kanapka powinna dać się złożyć bez rozpadania.

**Krok 6.** Przykryj każdą kanapkę drugą kromką chleba. Na wierzch nałóż po 2 łyżki sosu beszamelowego i posyp hojnie resztą startego sera.
- *Dlaczego:* Sos i ser na wierzchu tworzą chrupiącą, złocistą skorupkę podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Dbaj, by sos sięgał brzegów – dzięki temu cały wierzch będzie równomiernie zapiekany.

**Krok 7.** Włóż blachę z kanapkami do nagrzanego piekarnika i piecz przez 17 minut. Obserwuj – ser powinien się całkowicie roztopić i delikatnie przyrumienić.
- *Dlaczego:* 17 minut w 200°C wystarczy, by sos zapiekł się na złoto bez przypalenia chleba.
- *Pro tip:* Jeśli piekarnik mocno przypala od góry, pod koniec pieczenia zmniejsz temperaturę do 180°C.

**Krok 8.** Wlej 400 g wody do garnka i zagotuj. Przygotuj płaski wkład lub patelnię wyłożoną papierem do pieczenia natłuszczonym olejem.
- *Dlaczego:* Gotowanie jajek na parze pozwala uzyskać delikatne białko i płynne żółtko bez używania tłuszczu.
- *Pro tip:* Upewnij się, że wkład jest dobrze natłuszczony – jajka nie będą się przyklejać.

**Krok 9.** Ostrożnie wbij po jednym jajku na przygotowany wkład. Posól i popieprz. Gotuj na parze 5–6 minut – białko powinno być ścięte, a żółtko nadal płynne.
- *Dlaczego:* Krótki czas gotowania na parze daje idealne jajko sadzone z płynnym żółtkiem.
- *Pro tip:* Jeśli wolisz ścięte żółtko, wydłuż gotowanie o 1–2 minuty.

**Krok 10.** Wyjmij tosty z piekarnika. Na każdy połóż jajko sadzone. Posyp drobno posiekanym szczypiorkiem i od razu podaj na stół.
- *Dlaczego:* Croque Madame najlepiej smakuje gorące, gdy ser jest jeszcze roztopiony, a żółtko płynne.
- *Pro tip:* Podawaj na podgrzanych talerzach, żeby danie jak najdłużej pozostało ciepłe.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 29 g |
| Węglowodany | 34 g |
| Cukry | 5 g |
| Tłuszcze | 29 g |
| Błonnik | 1.5 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę zastąpić ser gruyère innym serem?**

Tak, gruyère można zastąpić ementalem, comté lub zwykłym serem żółtym. Gruyère ma jednak charakterystyczny, orzechowy smak, który najlepiej pasuje do tego dania.

**Czy muszę używać robota kuchennego do przygotowania sosu?**

Nie – sos beszamelowy można przygotować tradycyjnie w garnku na kuchence gazowej lub elektrycznej. Wystarczy trzepaczka i cierpliwość podczas ciągłego mieszania.

**Jak uniknąć grudek w sosie beszamelowym?**

Dodawaj mleko stopniowo, małymi porcjami, i cały czas energicznie mieszaj trzepaczką. Jeśli grudki się pojawią, zblenduj sos lub przetrzyj przez sitko.

**Czy jajka można przygotować na tradycyjnej patelni zamiast na parze?**

Tak, jajka sadzone możesz usmażyć na patelni z odrobiną masła lub oleju na małym ogniu. Ważne, by żółtko pozostało płynne.

**Czy Croque Madame można przygotować wcześniej?**

Sos beszamelowy i starty ser można przygotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce. Samo pieczenie i jajka najlepiej zrobić tuż przed podaniem, by danie było chrupiące i ciepłe.

**Czym różni się Croque Madame od Croque Monsieur?**

Croque Monsieur to ta sama zapiekana kanapka z szynką i serem, ale bez jajka. Jajko sadzone na wierzchu czyni z niej właśnie Croque Madame.