---
slug: dyniowy-ajvar-z-olejem-arachidowym
title: "Dyniowy ajvar z olejem arachidowym"
servings: 4
prep_time_minutes: 30
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["spread", "appetizer", "snack"]
---

# Dyniowy ajvar z olejem arachidowym

Dyniowy ajvar to kremowa, lekko pikantna pasta inspirowana bałkańskim klasykiem, wzbogacona o orzechowy aromat nierafinowanego oleju arachidowego i kwaskowatość limonki. Pieczona dynia piżmowa i zwęglone papryki tworzą głęboki, dymny smak, który świetnie sprawdza się jako smarowidło do kanapek lub dip do warzyw. To prosta, wegańska alternatywa dla tradycyjnego ajvaru – gotowa w pół godziny.

## Składniki

- 500 g dynia piżmowa (Można użyć innej odmiany dyni, np. hokkaido; obrana i pokrojona na kawałki przed pieczeniem.)
- 2 szt czerwona papryka (Przekrojona na pół, bez gniazd nasiennych; po pieczeniu skóra łatwo schodzi.)
- 3 łyżka nierafinowany olej arachidowy (Nierafinowany olej ma intensywniejszy orzechowy aromat; można zastąpić rafinowanym, ale efekt będzie łagodniejszy.)
- 1.5 łyżeczka sriracha (Można zastąpić harissą lub świeżym chili według upodobań.)
- 0.5 szt limonka (Wycisnąć sok tuż przed dodaniem do blendera.)
- 1 łyżeczka sól (Dodać do smaku na końcu miksowania.)

## Przygotowanie

1. Rozgrzej piekarnik do 220°C. Papryki przekrój na pół i usuń gniazda nasienne, dynię pokrój na kawałki i ułóż na blasze.
2. Wsuń blachę do piekarnika i piecz przez ok. 30 minut, aż papryki będą lekko zwęglone, a dynia miękka.
3. Gorące papryki przełóż do strunowego woreczka i szczelnie zamknij. Odstaw na 15 minut – para ułatwi obieranie skóry.
4. Z miękkiej dyni wyjmij pestki i wyrzuć je. Miąższ wydłub łyżką i przełóż do naczynia blendera.
5. Papryki wyjmij z woreczka i intensywnie potrzyj nim między dłońmi, by oddzielić skórę; obierz ze zwęglonej skóry.
6. Obrane papryki dodaj do blendera wraz z olejem arachidowym, srirachą i sokiem z limonki.
7. Zmiksuj wszystko na gładki, puszysty krem. Dopraw solą do smaku.
8. Podawaj na kanapkach z paskami ogórka lub kalarepy i posyp kolendrą albo pietruszką. Przechowuj w lodówce do 10 dni.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Ustaw piekarnik na 220°C z opcją góra-dół lub termoobieg. Papryki umyj, przekrój wzdłuż na pół i usuń białe błony oraz nasiona. Dynię obierz (jeśli skórka jest twarda), pokrój na kawałki ok. 3–4 cm i ułóż na blasze wyłożonej papierem do pieczenia razem z paprykami.
- *Dlaczego:* Wysoka temperatura powoduje karmelizację cukrów w dyni i zwęglenie skórki papryki, co nadaje potrawie głęboki, dymny smak.
- *Pro tip:* Jeśli używasz dyni hokkaido, możesz jej nie obierać – skórka po upieczeniu jest jadalna i mieknie.

**Krok 2.** Wsuń blachę na środkową półkę piekarnika i piecz przez około 30 minut. Sprawdź, czy skórka papryki jest czarna w kilku miejscach, a dynia daje się łatwo nakłuć widelcem.
- *Dlaczego:* Zwęglenie skórki papryki to celowy efekt – dzięki temu wnętrze jest intensywnie słodkie i miękkie, a skóra łatwo odchodzi.
- *Pro tip:* Jeśli papryki nie są wystarczająco zwęglone po 30 minutach, włącz funkcję grilla na 3–5 minut.

**Krok 3.** Gorące papryki chwytaj szczypcami lub rękawicą kuchenną i wkładaj do zamykanego woreczka strunowego. Zamknij szczelnie i odstaw na bok na 15 minut.
- *Dlaczego:* Para zamknięta w woreczku oddziela skórkę od miąższu papryki, dzięki czemu nie trzeba jej skrobać nożem.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz woreczka strunowego, możesz nakryć papryki miseczką – efekt będzie podobny.

**Krok 4.** Przekrój kawałki dyni i łyżką wyskrob pestki wraz z włóknami do miski – to odpad. Miąższ dyni łyżką lub łyżką do lodów wyjmij ze skóry i przełóż do kielicha blendera.
- *Dlaczego:* Pestki dyni są twarde i włókniste, więc mogłyby zepsuć teksturę kremu.
- *Pro tip:* Miąższ dyni po pieczeniu powinien odchodzić ze skóry niemal sam – nie musisz się wysilać.

**Krok 5.** Wyjmij papryki z woreczka i nad deską kuchenną intensywnie potrzyj woreczkiem między dłońmi – skóra zejdzie w płatkach. Możesz owinąć worek w ściereczkę, by się nie poparzyć. Obrane papryki sprawdź palcem, usuwając resztki czarnej skóry.
- *Dlaczego:* Usunięcie zwęglonej skóry eliminuje gorycz i sprawia, że ajvar jest gładki i kremowy.
- *Pro tip:* Nie płucz papryki pod wodą – stracisz cenny dymny aromat.

**Krok 6.** Papryki wrzuć do blendera z dynią. Dodaj 3 łyżki oleju arachidowego, 1,5 łyżeczki srirachy i wyciśnij sok z połowy limonki.
- *Dlaczego:* Olej arachidowy nadaje kremową konsystencję i orzechowy posmak, a kwas z limonki balansuje słodycz dyni.
- *Pro tip:* Zacznij od 1 łyżeczki srirachy i dodaj więcej po próbowaniu – ostrość można regulować.

**Krok 7.** Blenduj na najwyższych obrotach przez 30–60 sekund, aż masa będzie zupełnie gładka i puszysta. Zatrzymaj blender, spróbuj i dodaj sól – mieszaj jeszcze chwilę.
- *Dlaczego:* Długie blendowanie napowietrza masę i nadaje jej lekką, kremową strukturę.
- *Pro tip:* Jeśli ajvar jest za gęsty, dodaj łyżkę wody lub odrobinę więcej oleju.

**Krok 8.** Przełóż gotowy ajvar do czystego słoiczka lub pojemnika z pokrywką. Podawaj od razu na kanapkach z paskami świeżego ogórka lub kalarepy; posyp natką pietruszki lub kolendrą. Przechowuj w lodówce do 10 dni.
- *Dlaczego:* Szczelny, czysty pojemnik chroni ajvar przed pleśnią i absorbowaniem zapachów z lodówki.
- *Pro tip:* Ajvar świetnie smakuje też jako sos do makaronu lub baza pod pizzę.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 142 kcal |
| Białko | 2.1 g |
| Węglowodany | 14.5 g |
| Cukry | 6.4 g |
| Tłuszcze | 9.2 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 310 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć innej dyni niż piżmowa?**

Tak, każda dynia o zwartym miąższu sprawdzi się doskonale – np. hokkaido, butternut czy makaronowa. Unikaj odmian wodnistych, bo ajvar wyjdzie zbyt rzadki.

**Czy ajvar można zawekować na zimę?**

Ten przepis nie jest zoptymalizowany do weków ze względu na olej i brak octu. Najlepiej przechowywać go w lodówce do 10 dni lub zamrozić w porcjach na do 3 miesięcy.

**Czym zastąpić olej arachidowy?**

Najlepszym zamiennikiem jest olej sezamowy (nierafinowany, w mniejszej ilości) lub olej z orzechów włoskich. Zwykły olej rzepakowy też zadziała, ale straci się orzechowy aromat.

**Jak zrobić ajvar mniej pikantny?**

Zmniejsz ilość srirachy do ½ łyżeczki lub całkowicie ją pomiń i dodaj szczyptę wędzonej papryki dla głębi smaku bez ostrości.

**Do czego jeszcze mogę użyć dyniowego ajvaru?**

Pasuje jako dip do warzyw, sos do makaronu, smarowidło pod tost z serem, a nawet jako baza sosu do pizzy. Świetnie komponuje się z grillowanym kurczakiem lub tofu.

**Czy ten przepis jest odpowiedni dla alergików?**

Przepis jest wegański i bezglutenowy, ale zawiera olej arachidowy, który jest alergenem. Osoby z alergią na orzeszki ziemne powinny go zastąpić innym olejem roślinnym.