---
slug: flaki
title: "Flaki"
servings: 6
prep_time_minutes: 120
cook_time_minutes: 180
difficulty: hard
categories: ["soup", "main_course"]
---

# Flaki

Flaki wołowe to jedna z najbardziej tradycyjnych polskich zup, gotowana od wieków w domach i restauracjach w całym kraju. Długo gotowany bulion wołowy z warzywami, delikatne flaki i aromatyczne przyprawy – majeranek, imbir, gałka muszkatołowa – tworzą gęstą, rozgrzewającą zupę. Opcjonalna zasmażka nadaje jej aksamitną konsystencję.

## Składniki

- 1000 g wołowina (szponder + karczek) (szponder z kością dla smaku bulionu, karczek lub goleń jako drugi kawałek)
- 1000 g flaki wołowe (mogą być świeże lub mrożone; mrożone rozmrozić naturalnie przed gotowaniem)
- 2500 ml woda
- 280 g marchewka
- 150 g por (około 15 cm białej części)
- 100 g korzeń selera
- 120 g korzeń pietruszki
- 3 ząbek czosnek
- 3 łyżka majeranek suszony
- 4 ziarno ziele angielskie
- 2 sztuka liść laurowy
- 1 łyżeczka imbir mielony
- 1 łyżeczka gałka muszkatołowa mielona
- 0.5 łyżeczka papryka ostra mielona
- 0.5 łyżeczka papryka słodka mielona
- 1 łyżeczka sól
- 0.5 łyżeczka pieprz czarny mielony
- 70 g mąka pszenna (do zasmażki) *(opcjonalnie)*
- 80 g masło (do zasmażki) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Wołowinę umyj i umieść w dużym garnku razem z obranym i umytym porem, marchewkami, pietruszką i korzeniem selera. Wlej 2500 ml wody, dodaj łyżeczkę soli i pół łyżeczki pieprzu.
2. Przykryj garnek i podgrzewaj na mocnym ogniu do wrzenia. Następnie zmniejsz ogień do minimum i gotuj bulion delikatnie przez 3 godziny, aż mięso będzie miękkie.
3. W trakcie gotowania bulionu zajmij się flakami. Przepłucz je pod bieżącą wodą, przełóż do garnka, zalej lekko osoloną wodą i gotuj 20 minut. Odcedź, ponownie zalej osoloną wodą i gotuj kolejne 20 minut. Powtórz tę czynność raz jeszcze – łącznie trzy razy.
4. Po ugotowaniu odcedź flaki i pokrój w cienkie paski, jeśli kupiłeś całe płaty.
5. Gdy bulion jest gotowy, wyjmij mięso i warzywa. Mięso wołowe pokrój w drobne kawałki lub podrzyj na włókna i odłóż. Warzywa możesz wyrzucić lub dodać część z powrotem do zupy.
6. Do gorącego bulionu dodaj przygotowane flaki i pokrojone mięso. Dodaj ziele angielskie, liście laurowe, czosnek, majeranek, imbir, gałkę muszkatołową, paprykę ostrą i słodką. Gotuj razem 15 minut na małym ogniu.
7. (Opcjonalnie – zasmażka) Na patelni roztop masło, wsyp mąkę i smaż na małym ogniu przez 2 minuty, cały czas mieszając, aż zasmażka będzie jasnobrązowa i orzechowo pachnąca. Wlej chochlę gorącego bulionu i wymieszaj na gładko, potem wlej do garnka i wymieszaj z zupą.
8. Dopraw zupę solą i pieprzem do smaku. Wyjmij ziele angielskie i liście laurowe. Podawaj gorące.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wołowinę umyj pod bieżącą zimną wodą. Obierz marchewki, korzeń pietruszki i kawałek selera. Pora przekrój wzdłuż i przepłucz. Wszystko umieść w dużym garnku (min. 5 litrów), wlej 2500 ml wody, dodaj łyżeczkę soli i pół łyżeczki pieprzu.
- *Dlaczego:* Gotowanie mięsa razem z warzywami od zimnej wody wydobywa z nich maksimum smaku do bulionu.
- *Pro tip:* Dla głębszego smaku bulionu dodaj po 90 minutach gotowania ćwiartkę kurczaka – sprawdzony trik na bogatszy wywar.

**Krok 2.** Przykryj garnek i ustaw duży ogień. Gdy woda zacznie wrzeć i pojawi się szara piana na wierzchu – zbierz ją łyżką. Zmniejsz ogień do minimum, tak by zupa ledwo "mrugała" i gotuj 3 godziny.
- *Dlaczego:* Zbieranie piany (białek koagulujących z mięsa) daje klarowny, czysty bulion bez mętnego posmaku.
- *Pro tip:* Nie mieszaj garnka podczas gotowania – warzywa i mięso zachowają kształt i nie zmącą bulionu.

**Krok 3.** W trakcie gotowania bulionu zajmij się flakami. Przepłucz je pod zimną wodą, przełóż do osobnego garnka, zalej wodą z łyżeczką soli (woda ma przykrywać flaki) i gotuj 20 minut. Odcedź, wlej świeżą osoloną wodę i gotuj kolejne 20 minut. Powtórz jeszcze raz – łącznie trzy razy.
- *Dlaczego:* Wielokrotne gotowanie i odcedzanie usuwa specyficzny zapach flaków i sprawia, że są bezpieczne do jedzenia.
- *Pro tip:* Po trzecim odcedzeniu powąchaj flaki – powinny pachnieć neutralnie lub lekko mięsnie. Jeśli zapach jest nadal intensywny, gotuj raz jeszcze.

**Krok 4.** Odcedź ugotowane flaki. Jeśli kupiłeś całe płaty (nie krojone), pokrój je nożem w paski o szerokości około 0,5 cm i długości 4–5 cm.
- *Dlaczego:* Cienkie paski łatwiej się je i lepiej wchłaniają smak bulionu podczas dalszego gotowania.
- *Pro tip:* Ostre, duże nożyczki kuchenne ułatwiają krojenie flaków – spróbuj zamiast noża.

**Krok 5.** Gdy bulion jest gotowy (po 3 godzinach), wyjmij łyżką cedzakową mięso i warzywa. Mięso ostudź chwilę, potem pokrój w drobne kawałki lub rozdryj palcami na włókna. Warzywa możesz wyrzucić – oddały już cały smak bulionu.
- *Dlaczego:* Wołowina gotowana 3 godziny łatwo rozdziela się na włókna i jest bardzo miękka – najlepszy sposób na jej dodanie do zupy.
- *Pro tip:* Marchewkę możesz pokroić w plasterki i dodać z powrotem do zupy jako warzywo – wygląda apetycznie i jest smaczna.

**Krok 6.** Do garnka z gorącym bulionem dodaj flaki i kawałki mięsa. Dodaj ziele angielskie, liście laurowe, czosnek, majeranek, imbir, gałkę muszkatołową, paprykę ostrą i słodką. Gotuj razem 15 minut na małym ogniu.
- *Dlaczego:* Krótkie wspólne gotowanie łączy smaki – flaki nasiąkają aromatycznym bulionem.
- *Pro tip:* Majeranek to kluczowa przyprawa flaków – nie żałuj go. Możesz dodać nawet 4 łyżki dla intensywniejszego smaku.

**Krok 7.** (Opcjonalnie – zasmażka dla gęstszej zupy) Na patelni roztop 80 g masła na małym ogniu. Wsyp 70 g mąki i mieszaj drewnianą łyżką przez 2 minuty, aż masa będzie gładka i lekko złota. Nabierz chochlę gorącego bulionu z garnka, wlej na patelnię i szybko wymieszaj trzepaczką na gładką masę. Wlej wszystko do garnka z zupą i wymieszaj.
- *Dlaczego:* Zasmażka zagęszcza zupę i nadaje jej aksamitną konsystencję; rozcieńczenie jej bulionem przed wlaniem zapobiega tworzeniu się grudek.
- *Pro tip:* Jeśli mimo to powstaną grudki, przecedź gotową zupę przez sitko lub zmiksuj zasmażkę blenderem zanóżkowym.

**Krok 8.** Wyjmij z zupy liście laurowe i ziele angielskie. Spróbuj i dopraw solą i pieprzem do smaku. Podawaj gorące w głębokich talerzach.
- *Dlaczego:* Doprawianie na końcu jest ważne, bo bulion odparował i stał się bardziej skoncentrowany – ilość soli może się zmienić.
- *Pro tip:* Flaki tradycyjnie podaje się z pieczywem – pajda chleba na razowo lub świeża bułka doskonale uzupełnia tę treściwą zupę.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 28 g |
| Węglowodany | 12 g |
| Cukry | 3 g |
| Tłuszcze | 16 g |
| Błonnik | 2 g |
| Sód | 820 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć mrożonych flaków zamiast świeżych?**

Tak, mrożone flaki to najczęściej dostępna opcja. Przed gotowaniem rozmroź je naturalnie przez noc w lodówce lub kilka godzin w zimnej wodzie. Procedura gotowania jest identyczna jak dla świeżych – trzykrotne gotowanie w osolonej wodzie i odcedzanie.

**Dlaczego flaki trzeba gotować trzy razy w osolonej wodzie?**

Flaki mają intensywny, charakterystyczny zapach, który wynika z ich natury. Wielokrotne gotowanie i odcedzanie stopniowo go usuwa. Po trzecim gotowaniu flaki powinny pachnieć neutralnie. Pominięcie tego etapu skutkuje bardzo intensywnym zapachem gotowej zupy.

**Jak długo gotować flaki, żeby były miękkie?**

Po trzykrotnym blanszowaniu flaki trafiają do bulionu i gotują się jeszcze 15 minut – przy dobrze ugotowanych są miękkie, ale sprężyste. Jeśli wolisz bardziej miękkie, gotuj je w bulionie 30–40 minut. Zbyt długie gotowanie sprawi, że staną się gumowate.

**Czy flaki można zrobić bez zasmażki?**

Tak, zasmażka jest opcjonalna. Bez niej zupa jest rzadsza i lżejsza. Jeśli chcesz gęstości bez zasmażki, możesz rozgotować część warzyw z bulionu i zmiksować je blenderem, a potem wmieszać z powrotem do zupy.

**Jak przechować i odgrzewać flaki?**

Flaki przechowuj w lodówce do 3 dni w szczelnym garnku. Z każdym odgrzaniem smak się poprawia – to klasyczna zupa, która zyskuje po całonocnym odpoczynku. Można też zamrozić na 2–3 miesiące. Odgrzewaj powoli na małym ogniu, mieszając.

**Czy można przyspieszyć gotowanie bulionu?**

W szybkowarze bulion wołowy jest gotowy w 60–75 minut zamiast 3 godzin. Rezultat jest porównywalny smakowo. Flaki blanszuj oddzielnie w tradycyjny sposób – szybkowar nie skróci tego etapu ze względu na zapach.

**Jakie mięso wołowe najlepiej nadaje się do flaków?**

Szponder z kością daje najbogatszy bulion. Karczek lub goleń to dobre uzupełnienie – są mniej tłuste. Można też użyć łaty wołowej. Ważne, żeby część mięsa była z kością – kość nadaje bulionu głębię i żelatynę.