---
slug: fyriskaka
title: "Fyriskaka"
servings: 8
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["dessert", "baked_good"]
---

# Fyriskaka

Fyriskaka to szwedzkie ciasto z jabłkami, aromatyzowane kardamonem i cynamonem – proste w przygotowaniu, a zarazem wyjątkowo rozgrzewające. Plasterki jabłek ułożone w okręgi na wierzchu tworzą piękny wzór, a ciasto po upieczeniu jest wilgotne i miękkie. Najlepiej smakuje ciepłe, podane z bitą śmietaną lub gałką lodów waniliowych.

## Składniki

- 130 g masło (Najlepiej o temperaturze pokojowej przed roztapianiem; użyj niesolonego.)
- 1 łyżeczka kardamon mielony (Plus dodatkowa szczypta do oprószenia wierzchu ciasta.)
- 550 g jabłka (Kwaskowate odmiany, np. Antonówka lub Szara Reneta, najlepiej sprawdzają się w tym cieście.)
- 3.5 łyżka jasny brązowy cukier (Do macerowania jabłek z cynamonem; 2 łyżki do jabłek, reszta na wierzch.)
- 1.5 łyżeczka cynamon mielony
- 100 g cukier trzcinowy (Do ciasta; nadaje delikatnie karmelowy smak.)
- 2 szt jajka (W temperaturze pokojowej.)
- 140 g mąka pszenna (Przesiana razem z proszkiem do pieczenia.)
- 0.5 łyżeczka proszek do pieczenia

## Przygotowanie

1. Wyjmij wszystkie składniki z lodówki, by osiągnęły temperaturę pokojową. Wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia i przesiej.
2. Wymieszaj 2 łyżki brązowego cukru z cynamonem. Jabłka obierz i pokrój w plasterki, wymieszaj z cukrem cynamonowym i odstaw.
3. Masło roztop i lekko przestudź. Dodaj kardamon, wymieszaj. Przełóż do miski i rózgą wmieszaj cukier trzcinowy.
4. Dodawaj jajka jedno po drugim, za każdym razem mieszając rózgą do połączenia składników.
5. Wsyp przesianą mąkę z proszkiem i wymieszaj rózgą tylko do połączenia – nie mieszaj zbyt długo.
6. Formę o średnicy 21–23 cm wysmaruj masłem i oprósz mąką, nadmiar strzepnij. Przelej ciasto i wyrównaj.
7. Plasterki jabłek odcedź z soku i układaj na cieście w zachodzące na siebie okręgi. Posyp resztą brązowego cukru i szczyptą kardamonu.
8. Piecz w 175°C przez 30–40 minut, do suchego patyczka. Podawaj ciepłe, np. z lodami waniliowymi.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło, jajka i pozostałe składniki z lodówki na około 30 minut przed pieczeniem, by osiągnęły temperaturę pokojową. W osobnej misce wymieszaj mąkę z proszkiem do pieczenia i przesiej przez sitko – pozbędziesz się grudek.
- *Dlaczego:* Składniki w temperaturze pokojowej łączą się równomiernie, a przesiana mąka sprawia, że ciasto jest lżejsze.
- *Pro tip:* Przesiej mąkę bezpośrednio nad miską z ciastem, by nie brudzić dodatkowych naczyń.

**Krok 2.** W małej misce wymieszaj 2 łyżki jasnego brązowego cukru z cynamonem. Jabłka obierz obieraczką, przekrój na pół, usuń gniazda nasienne i pokrój w plasterki grubości około 3–4 mm. Wymieszaj z cukrem cynamonowym i odstaw na czas przygotowania ciasta.
- *Dlaczego:* Macerowanie jabłek w cukrze z cynamonem wydobywa ich aromat i sprawia, że plasterki lekko zmiękną.
- *Pro tip:* Nie wyrzucaj soku, który się wytworzy – możesz nim polać lody podawane obok ciasta.

**Krok 3.** Masło roztop w rondelku na małym ogniu lub w mikrofalówce, a następnie przestudź przez kilka minut – może być ciepłe, ale nie gorące. Dodaj mielony kardamon i dokładnie wymieszaj rózgą.
- *Dlaczego:* Zbyt gorące masło mogłoby ściąć jajka dodawane w kolejnym kroku.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz intensywniejszy aromat, użyj świeżo zmielonego kardamonu z nasion.

**Krok 4.** Do przestudzonego masła z kardamonem dodaj cukier trzcinowy i mieszaj rózgą przez około minutę, aż składniki się połączą.
- *Dlaczego:* Dokładne połączenie masła z cukrem tworzy bazę ciasta o równomiernej słodyczy.
- *Pro tip:* Możesz użyć miksera ręcznego na małych obrotach, by przyspieszyć ten etap.

**Krok 5.** Wbij pierwsze jajko do masy maślanej i mieszaj rózgą, aż całkowicie się wchłonie. Następnie wbij drugie jajko i ponownie mieszaj do połączenia.
- *Dlaczego:* Dodawanie jajek po jednym zapobiega zważeniu się masy.
- *Pro tip:* Jeśli masa wygląda na skłębioną, kontynuuj mieszanie – powinna się połączyć.

**Krok 6.** Formę o średnicy 21–23 cm dokładnie wysmaruj kawałkiem masła (również boki), a następnie oprósz łyżką mąki pszennej – strzepnij nadmiar. Przelej ciasto do formy i łyżką lub szpatułką wyrównaj powierzchnię.
- *Dlaczego:* Dobrze przygotowana forma zapobiega przyklejaniu się ciasta i ułatwia wyjmowanie po upieczeniu.
- *Pro tip:* Możesz wyłożyć dno formy papierem do pieczenia – wtedy ciasto jeszcze łatwiej wyjąć.

**Krok 7.** Plasterki jabłek odsącz na sicie lub przytrzymaj ręką w misce i odcedź sok. Układaj plasterki na cieście koncentrycznymi okręgami, lekko nachylając je i zachodząc jeden na drugi. Posyp wierzch pozostałą półtorej łyżki brązowego cukru i oprósz szczyptą kardamonu.
- *Dlaczego:* Odcedzenie soku zapobiega nadmiernemu rozmoczeniu ciasta, a staranne ułożenie jabłek tworzy efektowny wzór.
- *Pro tip:* Zacznij układać jabłka od zewnętrznego krawędzia formy i pracuj ku środkowi – efekt będzie bardziej symetryczny.

**Krok 8.** Wstaw formę do piekarnika nagrzanego do 175°C (góra-dół, bez termoobiegu) na 30–40 minut. Sprawdź patyczkiem – po wbiciu w środek powinien wyjść suchy. Wyjmij ciasto i odstaw na 10 minut przed podaniem.
- *Dlaczego:* Test patyczka to najpewniejszy sposób sprawdzenia, czy ciasto jest w pełni upieczone w środku.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch rumieni się za szybko, połóż na formie luźno kawałek folii aluminiowej na ostatnie 10 minut pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 310 kcal |
| Białko | 4.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 23 g |
| Tłuszcze | 16 g |
| Błonnik | 1.8 g |
| Sód | 95 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jakie jabłka najlepiej użyć do fyriskaki?**

Najlepiej sprawdzają się jabłka kwaskowate, np. Antonówka, Szara Reneta lub Cortland – ich kwasowość równoważy słodycz ciasta. Słodkie odmiany, jak Golden Delicious, mogą sprawić, że ciasto będzie zbyt mdłe.

**Czy ciasto można upiec wcześniej i podgrzać?**

Tak, fyriskaka smakuje świetnie po odgrzaniu w piekarniku w 160°C przez około 10 minut. Można ją przechowywać przykrytą w temperaturze pokojowej do 2 dni lub w lodówce do 4 dni.

**Czy można zastąpić cukier trzcinowy zwykłym białym cukrem?**

Można, jednak cukier trzcinowy nadaje ciastu delikatnie karmelowy posmak. Przy zamianie na biały cukier ciasto będzie równie słodkie, ale nieco mniej aromatyczne.

**Czy można pominąć kardamon, jeśli mi nie smakuje?**

Tak, kardamon jest charakterystyczną nutą w tym cieście, ale jeśli go nie lubisz, możesz go pominąć lub zastąpić większą ilością cynamonu. Smak będzie mniej skandynawski, ale nadal pyszny.

**Skąd pochodzi nazwa fyriskaka?**

Fyriskaka to szwedzkie słowo oznaczające dosłownie 'ciasto z Fyris' – nazwy rzeki w Uppsali. To tradycyjny szwedzki wypiek, który zyskał popularność dzięki książce 'Fika' Anny Brones i Johanny Kindvall.

**Czy można użyć formy o innym rozmiarze?**

Forma o średnicy 21–23 cm daje optymalne proporcje – ciasto ma odpowiednią grubość. W większej formie ciasto będzie cieńsze i szybciej się upiecze, dlatego warto skrócić czas pieczenia i wcześniej sprawdzić patyczkiem.