---
slug: gata-ormianska
title: "Gata ormiańska"
servings: 10
prep_time_minutes: 40
cook_time_minutes: 40
difficulty: medium
categories: ["dessert"]
---

# Gata ormiańska

Gata ormiańska to aromatyczny placek z orzechami, idealny na święta i uroczystości. Wyróżnia się soczystym nadzieniem i chrupiącą kruszonką. Po upieczeniu polany miodem, co podkreśla jej smak.

## Składniki

- 225 g masło
- 355 g mąka pszenna typ 500
- 130 g cukier
- 160 ml jogurt naturalny
- 2 g soda oczyszczona
- 150 g orzechy włoskie
- 1 szt żółtko jajka
- 75 g miód

## Przygotowanie

1. Do ciepłego, miękkiego masła (150 g) dodaj cukier (30 g) i szczyptę soli. Rozmieszaj różgą kuchenną.
2. Jogurt wymieszaj w osobnej misce z sodą. Następnie przelej go do miseczki z masłem.
3. Do miski przesiej mąkę (280 g) i całość wyrób rękami na gładką masę. Wstaw do lodówki na 1 godzinę.
4. Do miski wrzuć orzechy, dodaj do nich cukier i mąkę, wszystko dokładnie wymieszaj.
5. Następnie dodaj zimne masło i rozetrzyj palcami orzechy z masłem, by powstała mieszanina o konsystencji kruszonki.
6. Ciasto wyjmij z lodówki i rozwałkuj na kwadrat o grubości około 1 cm.
7. Na środek placka wyłóż nadzienie, zostawiając brzegi wolne.
8. Podnieś brzegi ciasta, zawiń ku środkowi, tworząc coś w rodzaju kieszonki. Dokładnie zlep podniesione brzegi, następnie spłaszcz ręką, by uzyskać okrągły placek dokładnie wypełniony nadzieniem.
9. Delikatnie ułóż placek szwem do dołu i umieść ciasto na blasze piekarnika pokrytej papierem do pieczenia.
10. Ciasto posmaruj żółtkiem.
11. Piecz w piekarniku nagrzanym do 200°C przez 35 minut.
12. Po upieczeniu posmaruj wierzch ciasta miodem.
13. Ciasto pokrój na małe kawałki.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Weź 150 g miękkiego masła, dodaj 30 g cukru i szczyptę soli. Mieszaj różgą, aż masa stanie się puszysta.
- *Dlaczego:* Miękkie masło łatwiej się miesza i lepiej łączy z cukrem, co daje lepszą konsystencję ciasta.
- *Pro tip:* Masło powinno być w temperaturze pokojowej – nie topić go w mikrofalówce.

**Krok 2.** W osobnej misce wymieszaj jogurt z sodą, a następnie dodaj tę mieszaninę do masła.
- *Dlaczego:* Soda reaguje z jogurtem, co pomaga w spulchnieniu ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Dodawaj jogurt z sodą od razu po zmieszaniu, by zachować działanie spulchniacza.

**Krok 3.** Przesiej 280 g mąki do miski z mokrą masą i wyrabiaj ręcznie, aż powstanie gładkie ciasto. Schłodź je przez godzinę.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki usuwa grudki i wprowadza powietrze, co poprawia strukturę ciasta.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto klei się do rąk, posyp dodatkową mąką, ale oszczędnie.

**Krok 4.** W osobnej misce połącz orzechy, resztę cukru (100 g) i mąkę (75 g), dokładnie wymieszaj.
- *Dlaczego:* To tworzy nadzienie – ważne, by orzechy były dobrze pokryte suchymi składnikami.
- *Pro tip:* Możesz lekko posiekać orzechy, by łatwiej się rozprowadzały w nadzieniu.

**Krok 5.** Dodaj zimne masło do orzechów i rozetrzyj palcami, aż powstanie kruszonka.
- *Dlaczego:* Zimne masło i tarcie palcami tworzą drobne kawałki, które dadzą chrupiącą teksturę.
- *Pro tip:* Masło nie powinno być miękkie – jeśli się topi, chwilę schłodź miskę.

**Krok 6.** Wyjmij ciasto z lodówki i rozwałkuj je na kwadrat grubości ok. 1 cm.
- *Dlaczego:* Chłodne ciasto łatwiej się wałkuje i nie klei. Grubość 1 cm zapewnia równomierne pieczenie.
- *Pro tip:* Podczas wałkowania posyp stół i wałek niewielką ilością mąki.

**Krok 7.** Wyłóż nadzienie z orzechów na środek ciasta, zostawiając około 5 cm wolnego brzegu.
- *Dlaczego:* Wolne brzegi są potrzebne do złożenia ciasta i zabezpieczenia nadzienia.
- *Pro tip:* Nie układaj nadzienia zbyt blisko krawędzi, by nie wyciekło podczas pieczenia.

**Krok 8.** Podnieś brzegi ciasta i zawiń je ku środkowi, zlepiając dokładnie. Spłaszcz ręką do okrągłego kształtu.
- *Dlaczego:* To zapobiega wyciekaniu nadzienia i tworzy ładny, zwarty placek.
- *Pro tip:* Delikatnie dociskaj palcami, by szwy były szczelne, ale nie rozrywaj ciasta.

**Krok 9.** Ułóż placek szwem do dołu na blaszę z papierem do pieczenia.
- *Dlaczego:* Szwem do dołu ciasto ładniej się unosi i nie rozwarstwia podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Przenoś placek ostrożnie – możesz użyć lekko podgiętego kartonu jako podstawki.

**Krok 10.** Delikatnie posmaruj powierzchnię ciasta żółtkiem.
- *Dlaczego:* Żółtko nadaje ciastu złoty połysk i ładny kolor po upieczeniu.
- *Pro tip:* Użyj pędzelka kuchennego, by nie uszkodzić powierzchni ciasta.

**Krok 11.** Upiecz ciasto w piekarniku nagrzanym do 200°C przez 35 minut.
- *Dlaczego:* Właściwa temperatura i czas zapewniają równomierne upieczenie bez przypalenia.
- *Pro tip:* Po 25 minutach sprawdź, czy ciasto nie brązowieje zbyt szybko – w razie potrzeby przykryj folią.

**Krok 12.** Natychmiast po wyjęciu z piekarnika posmaruj wierzch ciepłego ciasta miodem.
- *Dlaczego:* Ciepłe ciasto lepiej wchłania miód, co dodaje wilgoci i błyszczącego wykończenia.
- *Pro tip:* Miód możesz lekko podgrzać, by był bardziej płynny i łatwiej się smarowało.

**Krok 13.** Po całkowitym ostygnięciu pokrój ciasto na małe kawałki za pomocą ostrego noża.
- *Dlaczego:* Zimne ciasto łatwiej się kroi i nie kruszy.
- *Pro tip:* Przed pokrojeniem przetrzyj nóż wilgotną ściereczką, by ciasto nie przywierało.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 385 kcal |
| Białko | 7.2 g |
| Węglowodany | 42.1 g |
| Cukry | 18.5 g |
| Tłuszcze | 21.3 g |
| Błonnik | 2.8 g |
| Sód | 120 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy gatę ormiańską można przechowywać w zamrażarce?**

Tak, można ją zamrozić przed posmarowaniem miodem. Po rozmrożeniu upiecz ponownie i posmaruj miodem.

**Dlaczego ciasto trzeba chłodzić przed wałkowaniem?**

Chłodzenie pomaga utwardzić masło, co ułatwia formowanie i zapobiega rozpływaniu się ciasta w piekarniku.

**Czy można zastąpić orzechy włoskie innymi orzechami?**

Tak, możesz użyć orzechów nerkowca lub migdałów, ale smak będzie nieco inny.

**Jakie mąki można użyć zamiast typu 500?**

Można użyć mąki pszennej typ 450 lub 550, ale efekt może się nieznacznie różnić konsystencją.

**Dlaczego po pieczeniu ciasto trzeba smarować miodem?**

Miód nadaje słodki, błyszczący wygląd i zapobiega wysychaniu ciasta, utrzymując jego miękkość.