---
slug: germkn-del-kluski-na-parze-z-powidlami-sliwkowymi-sosem-waniliowym-i-makiem
title: "Germknödel - kluski na parze z powidłami śliwkowymi, sosem waniliowym i makiem"
servings: 8
prep_time_minutes: 75
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "dessert"]
---

# Germknödel - kluski na parze z powidłami śliwkowymi, sosem waniliowym i makiem

Germknödel to puszyste kluski drożdżowe gotowane na parze, wypełnione domowymi powidłami śliwkowymi z nutą cynamonu i kardamonu. Podaje się je z aksamitnym sosem waniliowym i posypką z mielonego maku wymieszanego z cukrem pudrem. To klasyczne danie kuchni austriackiej i bawarskiej, które zachwyca zarówno jako obiad, jak i słodka kolacja.

## Składniki

- 120 g suszone śliwki bez pestek (Najlepiej śliwki kalifornijskie – są mięsiste i słodkie)
- 0.25 l wrzątek do namoczenia śliwek
- 0.5 łyżeczka cynamon mielony
- 1 szczypta kardamon mielony
- 1 łyżka sok z cytryny
- 2 łyżka wino porto (Dodaje głębi smaku powidłom, można pominąć) *(opcjonalnie)*
- 100 g mleko (do ciasta) (Letnie – aktywuje drożdże)
- 20 g świeże drożdże (Pokruszyć przed użyciem)
- 0.5 łyżeczka cukier (do ciasta) (Do aktywacji drożdży)
- 250 g mąka pszenna typ 550 (Plus odrobina do oprószenia blatu podczas formowania)
- 1 szt jajko
- 2 szczypta sól (do ciasta)
- 500 g woda (do gotowania na parze) (Do garnka – tworzy parę)
- 300 g mleko (do sosu)
- 4 szt żółtka (Do sosu waniliowego)
- 1 szczypta sól (do sosu) *(opcjonalnie)*
- 50 g cukier (do sosu)
- 0.5 szt laska wanilii (Wyskrobać ziarna do sosu)
- 4 łyżka cukier puder (Do posypki z makiem)
- 4 łyżka mielony mak (Do posypki – wymieszać z cukrem pudrem przed podaniem)

## Przygotowanie

1. Śliwki włożyć do miski i zalać wrzątkiem (ok. 250 ml) tak, aby je przykrywał.
2. Przykryć miskę i odstawić na min. 2 godziny lub na całą noc, żeby śliwki napęczniały.
3. Wodę ze śliwek odlać i zachować. Śliwki przełożyć do naczynia blendera lub miksera.
4. Dodać cynamon, kardamon, sok z cytryny oraz porto (jeśli używasz), następnie wszystko zmiksować na gładkie powidła.
5. Jeśli powidła są za gęste, dodać łyżkę lub dwie wody z moczenia śliwek i zmiksować ponownie. Odstawić.
6. Letnie mleko wymieszać z pokruszonymi drożdżami i ½ łyżeczki cukru. Odstawić na 10 minut, aż zaczyn się spieni.
7. Do misy wsypać mąkę, dodać jajko, szczyptę soli oraz wyrośnięty zaczyn drożdżowy.
8. Wyrobić gładkie, elastyczne ciasto – ręcznie ok. 10 minut lub mikserem z hakiem przez 5–6 minut.
9. Przykryć miskę ściereczką i odstawić ciasto w ciepłe miejsce na ok. 45–60 minut, aż podwoi objętość.
10. Wyrośnięte ciasto podzielić na 8 równych części. Każdą spłaszczyć dłonią na okrągły placuszek.
11. Na środek każdego placuszka nałożyć łyżeczkę powidłów śliwkowych. Brzegi ciasta zlepić i uformować kulkę.
12. Kluski układać złączeniem w dół na oprószonej mąką powierzchni, przykryć i odstawić na 15 minut do ponownego wyrośnięcia.
13. Zagotować 500 g wody w garnku. Wkładkę do gotowania na parze lekko natłuścić lub wyłożyć papierem do pieczenia.
14. Kluski układać w wkładce parowej w odstępach (rosną podczas gotowania) i gotować na parze pod przykryciem 15–18 minut.
15. W czasie gdy kluski się gotują, przygotować sos: mleko z ziarnami i laską wanilii podgrzać do temperatury 80°C.
16. Żółtka utrzeć z cukrem (i szczyptą soli) na jasną, puszystą masę.
17. Gorące mleko wlewać cienką strużką do masy żółtkowej, cały czas mieszając trzepaczką.
18. Przelać masę z powrotem do garnka i podgrzewać na małym ogniu, stale mieszając, aż sos zgęstnieje i pokrywa łyżkę.
19. Mielony mak wymieszać z cukrem pudrem w miseczce i odstawić do podania.
20. Ugotowane kluski przełożyć na talerze, polać sosem waniliowym i posypać mieszanką maku z cukrem pudrem. Podawać od razu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Włóż suszone śliwki do głębokiej miski i zalej je wrzątkiem tak, żeby były całkowicie przykryte. Potrzeba ok. 250 ml wody.
- *Dlaczego:* Namoczenie śliwek w gorącej wodzie sprawia, że stają się miękkie i łatwo je zmiksować na gładkie powidła.
- *Pro tip:* Jeśli masz czas, namoczyć śliwki wieczorem – po całej nocy będą jeszcze bardziej miękkie i aromatyczne.

**Krok 2.** Przykryj miskę talerzem lub folią spożywczą i zostaw w temperaturze pokojowej na minimum 2 godziny.
- *Dlaczego:* Śliwki muszą mieć czas, żeby napęcznieć – pochłoną wodę i staną się soczyste.
- *Pro tip:* Wodę z moczenia zachowaj – może się przydać do rozrzedzenia powidłów.

**Krok 3.** Odlej wodę ze śliwek do osobnego kubka (nie wylewaj!), a śliwki przełóż do naczynia blendera.
- *Dlaczego:* Zachowanie wody pozwoli ci kontrolować konsystencję powidłów.
- *Pro tip:* Śliwki rozdrobnisz łatwiej, jeśli blender uruchomisz na chwilę zanim założysz pokrywkę.

**Krok 4.** Do śliwek dodaj cynamon, kardamon, łyżkę soku z cytryny i ewentualnie porto. Zmiksuj wszystko na gładką pastę.
- *Dlaczego:* Cynamon i kardamon nadają powidłom charakterystyczny, korzenny aromat typowy dla Germknödel.
- *Pro tip:* Zamiast blendera możesz użyć blendera ręcznego – wystarczy kilka sekund miksowania.

**Krok 5.** Sprawdź konsystencję powidłów. Jeśli są za gęste i trudno je rozsmarować, dodaj 1–2 łyżki zachowanej wody i zmiksuj ponownie.
- *Dlaczego:* Powidła powinny być na tyle gęste, żeby nie wypłynęły z kluski podczas gotowania.
- *Pro tip:* Gotowe powidła możesz schłodzić w lodówce – zimniejsze będą się lepiej nakładać na ciasto.

**Krok 6.** W szklance wymieszaj letnie mleko (ok. 37°C – jak do kąpieli niemowlęcia) z pokruszonymi drożdżami i ½ łyżeczki cukru. Odstaw na 10 minut.
- *Dlaczego:* Drożdże potrzebują ciepłego otoczenia i cukru, żeby się aktywować i zacząć 'pracować' – to podstawa puszystego ciasta.
- *Pro tip:* Zaczyn gotowy, gdy zacznie się pienić i lekko unosić – to znak, że drożdże żyją.

**Krok 7.** Do dużej miski wsyp mąkę, zrób dołek pośrodku i wlej do niego wyrośnięty zaczyn. Dodaj jajko i szczyptę soli.
- *Dlaczego:* Wlanie zaczynu do dołka w mące ułatwia równomierne połączenie składników.
- *Pro tip:* Jajko powinno być w temperaturze pokojowej – wyjmij je z lodówki 30 minut wcześniej.

**Krok 8.** Wyrabiaj ciasto rękami przez ok. 10 minut, aż będzie gładkie i elastyczne – nie klei się do rąk.
- *Dlaczego:* Wyrabianie rozwija gluten, który nadaje kluskom sprężystość i sprawia, że dobrze trzymają farsz.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto bardzo klei się do rąk, oprósz dłonie mąką, ale staraj się jej nie dodawać za dużo – ciasto ma być miękkie.

**Krok 9.** Włóż ciasto z powrotem do miski, przykryj czystą ściereczką i postaw w ciepłym, nieciągliwym miejscu (np. w pobliżu kaloryfera) na 45–60 minut.
- *Dlaczego:* W ciepłym miejscu drożdże szybciej fermentują, ciasto rośnie i staje się puszyste.
- *Pro tip:* Możesz też wstawić miskę do piekarnika rozgrzanego do 30–35°C z uchylonymi drzwiczkami.

**Krok 10.** Wyrośnięte ciasto przełóż na lekko oprószony mąką blat. Podziel nożem lub skrobką na 8 równych kawałków.
- *Dlaczego:* Równe porcje zapewniają jednakowuą wielkość klusk i równomierne gotowanie.
- *Pro tip:* Ważąc kawałki ciasta na wadze uzyskasz naprawdę identyczne kluski.

**Krok 11.** Każdy kawałek ciasta spłaszcz dłonią lub wałkiem na okrągły placuszek (ok. 10 cm średnicy). Na środek nałóż łyżeczkę powidłów.
- *Dlaczego:* Placuszek musi być wystarczająco duży, żeby dało się go szczelnie zlepić z nadzieniem w środku.
- *Pro tip:* Nie nakładaj za dużo powidłów – grozi to rozklejeniem kluski podczas gotowania.

**Krok 12.** Zbierz brzegi placuszka ku górze, zlepiaj dokładnie, szczypając ciasto, i uformuj okrągłą kulkę. Ułóż złączeniem w dół.
- *Dlaczego:* Szczelne zlepienie jest kluczowe – nieszczelna kluska uwolni powidła do wody podczas gotowania.
- *Pro tip:* Lekko zawilgotnij palce wodą, jeśli brzegi ciasta trudno się sklejają.

**Krok 13.** Uformowane kluski ułóż na oprószonym mąką blacie, przykryj ściereczką i odczekaj 15 minut.
- *Dlaczego:* Ten drugi etap rośnięcia sprawia, że kluski będą wyjątkowo puszyste i lekkie po ugotowaniu.
- *Pro tip:* Kluski zwiększają objętość podczas gotowania, więc układaj je z odstępami w wkładce parowej.

**Krok 14.** Zagotuj wodę w garnku. Wkładkę parową natłuść olejem lub wyłóż papierem do pieczenia z kilkoma dziurkami. Ułóż kluski, przykryj i gotuj 15–18 minut.
- *Dlaczego:* Para wnika do ciasta, gotując je delikatnie i zachowując puszystość bez wysuszania.
- *Pro tip:* Nie unoś pokrywki przez pierwsze 12 minut – wpuszczenie powietrza może spowodować opadnięcie klusk.

**Krok 15.** W rondelku podgrzej mleko z ziarnami i laską wanilii (przekrój laseczkę wzdłuż i wyskrob ziarna nożem) do ok. 80°C – nie gotuj.
- *Dlaczego:* Mleko musi być gorące, żeby rozpuścić cukier i wyciągnąć aromat wanilii, ale gotowanie niszczy smak sosu.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz termometru, poczekaj aż przy krawędzi garnka pojawią się małe bąbelki – to ok. 80°C.

**Krok 16.** W misce trzepaczką utrzyj żółtka z cukrem i szczyptą soli na jasną, puszystą masę – zajmuje to ok. 3–4 minuty.
- *Dlaczego:* Wcieranie powietrza w żółtka sprawia, że sos będzie jedwabisty i kremowy.
- *Pro tip:* Masa powinna zbielieć i co najmniej podwoić objętość – to znak, że cukier się rozpuścił.

**Krok 17.** Bardzo powoli, cienką strużką, wlej gorące mleko do masy żółtkowej, jednocześnie mieszając trzepaczką.
- *Dlaczego:* Powolne dodawanie gorącego mleka zapobiega ścięciu jajek – to tzw. temperowanie.
- *Pro tip:* Możesz wlewać mleko łyżką na początku, żeby mieć lepszą kontrolę nad procesem.

**Krok 18.** Przelej masę do rondelka i podgrzewaj na małym ogniu, stale mieszając drewnianą łyżką lub silikonową szpatułką, aż sos zgęstnieje.
- *Dlaczego:* Stałe mieszanie zapobiega przypaleniu i ścięciu jajek na dnie garnka.
- *Pro tip:* Sos jest gotowy, gdy pokrywa łyżkę i po pociągnięciu palcem po jej grzbiecie, linia zostaje wyraźna.

**Krok 19.** W małej miseczce wymieszaj mielony mak z cukrem pudrem. Odłóż do podania.
- *Dlaczego:* Posypka z maku i cukru pudru to tradycyjny dodatek do Germknödel – nadaje chrupkości i słodkości.
- *Pro tip:* Możesz dodać do posypki odrobinę stopionego masła dla dodatkowego smaku i aromatu.

**Krok 20.** Gotowe kluski przełóż na głębokie talerze, obficie polej sosem waniliowym i posyp mieszanką maku z cukrem pudrem. Podawaj natychmiast.
- *Dlaczego:* Germknödel najlepiej smakują zaraz po ugotowaniu – z czasem stają się mniej puszyste.
- *Pro tip:* Jeśli gotujesz je etapami, trzymaj pierwszą partię na ciepło w piekarniku nagrzanym do 60°C.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 320 kcal |
| Białko | 8.5 g |
| Węglowodany | 52 g |
| Cukry | 22 g |
| Tłuszcze | 7.5 g |
| Błonnik | 3.2 g |
| Sód | 140 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć suchych drożdży zamiast świeżych?**

Tak, zamiast 20 g świeżych drożdży użyj 7 g (1 saszetka) drożdży instant lub suchych. Drożdże instant możesz dodać bezpośrednio do mąki bez wcześniejszego rozrabiania w mleku.

**Czy zamiast domowych powidłów mogę użyć kupnych?**

Tak, gotowe powidła śliwkowe ze słoika sprawdzą się doskonale. Wybierz te o gęstej konsystencji, żeby nie wypływały z kluski podczas gotowania. Możesz dodać do nich odrobinę cynamonu dla głębszego smaku.

**Jak sprawdzić, czy kluski są dobrze ugotowane?**

Gotowe kluski są wyraźnie napuchnięte i sprężyste przy dotknięciu. Gotuj je pod przykryciem przez 15–18 minut – nie unoś pokrywki wcześniej, bo kluski mogą opaść.

**Czy można przygotować kluski wcześniej i odgrzać?**

Germknödel najlepiej smakują świeżo ugotowane. Jeśli musisz je odgrzać, wróć je na chwilę do kosza parowego na 5 minut lub przykryj wilgotną ściereczką i podgrzej w mikrofali, żeby znów stały się miękkie.

**Czym mogę zastąpić wino porto w powidłach?**

Porto jest opcjonalne. Możesz je zastąpić łyżką soku z czarnej porzeczki lub po prostu pominąć – powidła będą równie smaczne.

**Dlaczego moje ciasto nie wyrosło?**

Najczęstsze przyczyny to zbyt gorące lub zbyt zimne mleko (powinno mieć ok. 37°C) albo przeterminowane drożdże. Sprawdź datę ważności drożdży i upewnij się, że zaczyn się spienił przed dodaniem go do mąki.