---
slug: grzyby-gotowane
title: "GRZYBY GOTOWANE"
servings: 6
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: easy
categories: ["preserve", "side_dish"]
---

# GRZYBY GOTOWANE

Grzyby gotowane w słoikach to klasyczny polski przetwór, który przez całą zimę czeka w spiżarce gotowy do bigosu, fasolki czy ziemniaków z cebulką. Przepis sprawdza się z podgrzybkami, prawdziwkami lub innymi grzybami jadalnymi zebranymi w lesie. Zalewa wodna z solą, liściem laurowym i zielem angielskim świetnie zachowuje naturalny aromat grzybów.

## Składniki

- 2.25 kg podgrzybki lub inne grzyby jadalne (Najlepiej świeże, zebrane tego samego dnia; można użyć prawdziwków, maślaków lub kozaków.)
- 2.25 l woda
- 5 łyżka sól kamienna do przetworów (Najlepsza jest sól kłodawska lub inna gruba sól bez jodu.)
- 13 szt liście laurowe
- 6 łyżka olej słonecznikowy lub rzepakowy (Olej poprawia konsystencję i pomaga w konserwacji.)
- 2 łyżka ocet spirytusowy 10% (Odrobina octu zakwasza zalewę i wspomaga trwałość przetworów.)
- 1 łyżka ziele angielskie

## Przygotowanie

1. Oczyść grzyby z piasku i resztek ściółki. Odetnij kapelusze; korzonki zachowaj do suszenia na proszek grzybowy.
2. Przełóż kapelusze do dużego garnka. Dodaj sól, liście laurowe i ziele angielskie.
3. Wlej wodę i ocet, a następnie dodaj olej. Całość zagotuj na dużym ogniu.
4. Po zagotowaniu zmniejsz ogień i gotuj grzyby przez 15–20 minut, aż będą miękkie.
5. Gorące grzyby razem z zalewą nałóż do wyparzonych słoików – grzyby powinny zajmować min. ¾ objętości słoika.
6. Zakręć słoiki wieczkami i wstaw do piekarnika nagrzanego do 110°C. Pasteryzuj przez 60 minut.
7. Wyjmij słoiki z piekarnika, pozostaw do wystygnięcia, a następnie przechowuj w chłodnym i ciemnym miejscu.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Każdy grzyb dokładnie obejrzyj i przetrzyj wilgotną ściereczką lub miękką szczoteczką, usuwając piasek i igły. Nożem odetnij kapelusze od trzonków – kapelusze trafiają do słoików, a trzonki możesz pokroić i wysuszyć na proszek do zup.
- *Dlaczego:* Dokładne czyszczenie zapobiega mętnej zalewie i nieprzyjemnemu chrupaniu piasku w gotowym przetwórze.
- *Pro tip:* Nie mocz grzybów w wodzie – chłoną ją jak gąbka i tracą smak; wystarczy wilgotna ściereczka.

**Krok 2.** Przełóż oczyszczone kapelusze do dużego garnka (pojemność min. 5 l). Wsyp sól, wrzuć liście laurowe i ziele angielskie – te przyprawy dadzą grzybom klasyczny, głęboki aromat.
- *Dlaczego:* Sól wyciąga z grzybów wodę, dzięki czemu zalewa staje się aromatyczna, a grzyby lepiej się konserwują.
- *Pro tip:* Liście laurowe możesz lekko podrzeć w dłoniach tuż przed dodaniem – uwolni się więcej olejków eterycznych.

**Krok 3.** Wlej do garnka odmierzoną wodę, dodaj ocet i olej. Podgrzewaj na dużym ogniu, często mieszając, aż całość się zagotuje.
- *Dlaczego:* Ocet delikatnie zakwasza zalewę, co wydłuża trwałość przetworów; olej tworzy cienką warstwę na powierzchni, chroniącą grzyby.
- *Pro tip:* Jeśli masz termometr kuchenny, zagotowanie oznacza osiągnięcie 100°C – wtedy możesz zmniejszyć ogień.

**Krok 4.** Po zagotowaniu zmniejsz ogień do średniego i gotuj grzyby przez 15–20 minut. Sprawdzaj widelcem – gotowe grzyby są miękkie, ale nie rozpadają się.
- *Dlaczego:* Zbyt krótkie gotowanie zostawi grzyby twarde, a zbyt długie spowoduje, że staną się papkowate.
- *Pro tip:* Zbieraj łyżką szumowiny (szarą pianę) pojawiające się na powierzchni – zalewa będzie czysta i klarowna.

**Krok 5.** Wyparzone słoiki postaw na blacie. Łyżką lub chochlą nakładaj gorące grzyby do słoików – najpierw grzyby, potem zalewę, aż grzyby zajmą co najmniej ¾ słoika. Zostaw ok. 1 cm wolnej przestrzeni przy szyjce słoika.
- *Dlaczego:* Odpowiednia ilość grzybów do zalewy zapewnia, że po otwarciu słoika masz pełnowartościowy produkt, a nie samą wodę.
- *Pro tip:* Użyj lejka do słoików, żeby nie zanieczyszczać gwintu – to ułatwi dokręcenie wieczka i szczelne zamknięcie.

**Krok 6.** Zakręć słoiki mocno wieczkami i ustaw je na kratce w piekarniku nagrzanym do 110°C. Pasteryzuj przez 60 minut – to niszczy bakterie i przedłuża trwałość przetworów do kilku miesięcy.
- *Dlaczego:* Pasteryzacja w piekarniku to bezpieczna metoda, która nie wymaga specjalnego sprzętu i daje pewność, że słoiki są szczelnie zamknięte.
- *Pro tip:* Na dno piekarnika połóż ściereczkę lub matę silikonową, żeby słoiki się nie ślizgały i nie pękały od gwałtownego kontaktu z metalem.

**Krok 7.** Po pasteryzacji wyjmij słoiki i ustaw je do góry dnem na ściereczce. Po 10 minutach odwróć z powrotem i zostaw do całkowitego wystygnięcia. Przechowuj w chłodnej, ciemnej spiżarce lub piwnicy.
- *Dlaczego:* Odwracanie słoików pomaga sprawdzić szczelność i dogrzewa nakrętki od środka – jeśli wieczko jest wklęsłe po wystygnięciu, słoik jest dobrze zamknięty.
- *Pro tip:* Opisz słoiki datą i zawartością – łatwiej zaplanować zużycie i masz pewność świeżości przez całą zimę.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 72 kcal |
| Białko | 4.5 g |
| Węglowodany | 5.2 g |
| Cukry | 1.2 g |
| Tłuszcze | 3.8 g |
| Błonnik | 2.1 g |
| Sód | 980 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Jak długo można przechowywać grzyby gotowane w słoikach?**

Prawidłowo spasteryzowane i przechowywane w chłodnym, ciemnym miejscu grzyby wytrzymają do 12 miesięcy. Po otwarciu słoika należy przechowywać go w lodówce i zużyć w ciągu 2–3 dni.

**Czy mogę użyć innych grzybów niż podgrzybki?**

Tak, przepis sprawdza się z prawdziwkami, maślakami, kozakami, pieczarkami leśnymi czy kurkami. Ważne, żeby były to grzyby jadalne, pewnie zidentyfikowane.

**Jak sprawdzić, czy słoiki są dobrze zapasteryzowane?**

Po wystygnięciu naciśnij środek wieczka – jeśli jest wklęsłe i nie ugina się pod palcem, słoik jest szczelnie zamknięty. Jeśli wieczko klika, słoik nie jest szczelny i należy go wstawić do lodówki i szybko zużyć.

**Do czego zimą użyć grzybów gotowanych ze słoika?**

Grzyby gotowane ze słoika świetnie sprawdzają się jako dodatek do bigosu, fasolki po bretońsku, soczewicy lub ziemniaków z zasmażaną cebulką. Można je też dodać do sosów, zup czy farszu do pierogów.

**Czy mogę pominąć ocet w przepisie?**

Ocet pełni rolę konserwującą i delikatnie zakwasza zalewę, co zwiększa trwałość przetworów. Pomijanie go jest ryzykowne – słoiki mogą krócej stać. Jeśli nie lubisz octu, użyj minimalnej ilości – 1 łyżka na całą porcję.

**Co zrobić z grzybnymi trzonkami odciętymi przed gotowaniem?**

Trzonki warto pokroić, wysuszyć w piekarniku w 60–70°C przez kilka godzin, a następnie zmielić na proszek w blenderze. Taki proszek grzybowy to doskonała przyprawa do zup, sosów i risotto.