---
slug: jesienne-zapiekanki
title: "Jesienne zapiekanki"
servings: 6
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["main_course", "baked_good"]
---

# Jesienne zapiekanki

Trzy jesienne zapiekanki w jednym przepisie: aromatyczny makaron z włoskimi warzywami, słodki ryż z jabłkami i cynamonem oraz kremowa lasagne z dynią i białym serem. Każde danie jest syte, pełne sezonowych smaków i idealne na chłodniejsze dni. Można je przygotować równocześnie i upiec jedno po drugim.

## Składniki

- 500 g makaron (dowolny kształt) (Najlepiej penne lub rigatoni; ugotować al dente w osolonej wodzie.)
- 2 szt cukinia (Pokroić w kostkę ok. 1 cm.)
- 5 szt pieczona papryka (Można użyć papryki ze słoika lub upiec samodzielnie; pokroić w paski.)
- 50 g suszone pomidory (Pokroić w mniejsze kawałki.)
- 50 g czarne oliwki
- 2 szt cebula (Pokroić w kostkę.)
- 2 ząbek czosnek (Drobno posiekać lub przecisnąć przez praskę.)
- 1 łyżeczka bazylia suszona
- 1 łyżeczka tymianek suszony
- 1 łyżeczka rozmaryn suszony
- 1 łyżeczka oregano suszone
- 1 łyżeczka sól
- 150 g ser żółty tarty (Można użyć wersji roślinnej. Podzielić na trzy zapiekanki.)
- 130 g masło (Do wysmarowania form oraz do zasmażki do lasagne.)
- 4 łyżka bułka tarta (Do wysypania form przed zapiekaniem.)
- 1.5 szklanka ryż długoziarnisty (Ugotować w 4 szklankach osolonej wody.)
- 400 ml tłusta śmietana (Można użyć śmietany roślinnej; do zapiekanki ryżowej.)
- 6 szt jabłka (Duże, lekko kwaśne odmiany jak Antonówka sprawdzają się najlepiej.)
- 2 łyżeczka cynamon mielony
- 2 łyżka cukier
- 250 g płaty lasagne (Można użyć płatów niewymagających gotowania.)
- 1 kg dynia (Umyć, obrać i pokroić w kostkę ok. 2 cm.)
- 650 g biały ser (twaróg lub feta) (Soczysty, kremowy ser do sosu lasagne; pokruszyć.)
- 6 łyżka mąka pszenna (Można zastąpić mieszanką bezglutenową.)
- 1 l mleko (Podgrzać przed dodaniem do zasmażki; można użyć roślinnego.)
- 0.5 łyżeczka gałka muszkatowa (Najlepiej świeżo starta.)
- 0.5 łyżeczka czarny pieprz mielony

## Przygotowanie

1. Ugotuj makaron al dente w osolonej wodzie, następnie odcedź.
2. Pokrój cukinię i cebulę w kostkę, paprykę w paski, czosnek drobno posiekaj.
3. W dużej misce wymieszaj makaron z cukinią, papryką, suszonymi pomidorami, oliwkami, cebulą, czosnkiem i ziołami.
4. Wysmaruj formę masłem, wysyp bułką tartą, przełóż masę makaronową i posyp startym serem.
5. Zapiekaj w piekarniku nagrzanym do 180°C przez 25 minut, aż ser się zarumieni. Podawaj na ciepło.
6. Ugotuj ryż w 4 szklankach osolonej wody, następnie odcedź nadmiar wody.
7. Obierz jabłka, usuń gniazda nasienne, zetrzyj na tarce i wymieszaj z cukrem oraz cynamonem.
8. Wysmaruj formę masłem i wysyp bułką tartą. Na dnie ułóż połowę ryżu, rozłóż jabłka, przykryj drugą połową ryżu, polej śmietaną.
9. Przykryj folią aluminiową i zapiekaj w 180°C przez 25–30 minut. Podawaj z jogurtem lub śmietaną.
10. Umyj, obierz i pokrój dynię w kostkę ok. 2 cm.
11. Rozpuść masło w garnku z grubym dnem, dosyp mąkę i mieszaj przez 3 minuty tworząc zasmażkę.
12. Zdejmij zasmażkę z ognia, odczekaj minutę, następnie wlewaj cienkim strumieniem ciepłe mleko, cały czas ubijając trzepaczką.
13. Wstaw sos na ogień i mieszaj przez ok. 8 minut aż zgęstnieje. Dodaj pokruszony ser, sól, pieprz i gałkę muszkatową.
14. Wysmaruj formę masłem i wysyp bułką tartą. Wlej łyżkę sosu na dno, ułóż warstwę płatów lasagne, 1/3 dyni i 1/4 sosu. Powtórz warstwy trzykrotnie.
15. Na wierzch ułóż płaty lasagne, polej pozostałym sosem i posyp startym serem żółtym.
16. Wstaw do piekarnika nagrzanego do 180°C i piecz przez 55 minut. Podawaj pokrojoną w porcje.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Zagotuj duży garnek osolonej wody (1 łyżeczka soli na litr wody). Wrzuć makaron i gotuj zgodnie z czasem na opakowaniu, ale wyjmij go 1 minutę wcześniej – powinien być lekko twardy w środku (al dente). Odcedź na sitku.
- *Dlaczego:* Makaron al dente nie rozgotuje się podczas zapiekania i zachowa przyjemną teksturę.
- *Pro tip:* Nie przepłukuj makaronu po odcedzeniu – skrobia na powierzchni pomoże składnikom się połączyć.

**Krok 2.** Używając ostrego noża i deski do krojenia, pokrój cukinię i cebulę w równą kostkę ok. 1 cm, paprykę w paski szerokości ok. 1 cm, a czosnek drobno posiekaj lub przeciśnij przez praskę.
- *Dlaczego:* Równa wielkość kawałków sprawia, że warzywa zapiekają się równomiernie.
- *Pro tip:* Jeśli używasz papryki ze słoika, osusz ją papierowym ręcznikiem, żeby zapiekanka nie była zbyt wodnista.

**Krok 3.** W bardzo dużej misce połącz odcedzony makaron ze wszystkimi warzywami, oliwkami, suszonymi pomidorami i przyprawami. Dokładnie wymieszaj, żeby zioła równomiernie pokryły makaron.
- *Dlaczego:* Dokładne mieszanie gwarantuje, że każda porcja będzie tak samo aromatyczna.
- *Pro tip:* Możesz dodać łyżkę oliwy z oliwek, żeby składniki się nie skleiły.

**Krok 4.** Papierem lub pędzelkiem posmaruj masłem dno i boki formy, a następnie wsyp łyżkę bułki tartej i obróć formę, żeby bułka pokryła wszystkie ścianki. Przełóż masę makaronową, wyrównaj łyżką i posyp startym serem.
- *Dlaczego:* Tłuszcz i bułka tarta tworzą barierę zapobiegającą przywieraniu zapiekanki do formy.
- *Pro tip:* Nie żałuj sera na wierzchu – im więcej, tym ładniejsza złocista skórka.

**Krok 5.** Wstaw formę do piekarnika nagrzanego do 180°C (termoobieg lub grzanie góra-dół). Piecz 25 minut, aż ser na wierzchu będzie złocisty i zacznie lekko bąbelkować. Wyjmij i od razu podawaj.
- *Dlaczego:* Gorąca zapiekanka smakuje najlepiej – po wystudzeniu makaron może stać się zbity.
- *Pro tip:* Jeśli chcesz bardziej chrupiącą skórkę, na ostatnie 3 minuty włącz grill w piekarniku.

**Krok 6.** Wsyp ryż do garnka, zalej 4 szklankami osolonej wody i zagotuj na dużym ogniu. Gdy zacznie wrzeć, zmniejsz ogień do minimum, przykryj pokrywką i gotuj 15–18 minut, aż woda zostanie wchłonięta.
- *Dlaczego:* Metoda wchłaniania zapewnia, że ryż będzie puszysty i nie zbryłowany.
- *Pro tip:* Nie podnoś pokrywki podczas gotowania – para jest niezbędna do równomiernego upieczenia ryżu.

**Krok 7.** Używając obieraczki, obierz jabłka. Przekrój je na pół i małą łyżką lub wydrążaczem usuń gniazda nasienne z pestkami.
- *Dlaczego:* Usunięcie gniazd nasiennych zapobiega gorzkim pestkom w zapiekance.
- *Pro tip:* Wybieraj jabłka lekko kwaśne – ich smak pięknie kontrastuje ze słodkim ryżem.

**Krok 8.** Zetrzyj jabłka na tarce o grubych oczkach do miski. Dodaj cukier i cynamon, dokładnie wymieszaj. Masa jabłkowa puści trochę soku – to normalne.
- *Dlaczego:* Starcie jabłek sprawia, że równomiernie rozłożą się wśród warstw ryżu.
- *Pro tip:* Jeśli jabłka są bardzo słodkie, zmniejsz ilość cukru do 1 łyżki.

**Krok 9.** Posmaruj formę masłem i wysyp bułką tartą tak samo jak przy zapiekance makaronowej.
- *Dlaczego:* Zapewnia to łatwe wyjmowanie gotowej zapiekanki z formy.
- *Pro tip:* Możesz użyć tej samej formy co do makaronu – wystarczy ją umyć po pierwszym użyciu.

**Krok 10.** Łyżką lub szpatułką ułóż równą warstwę połowy gorącego ryżu na dnie formy. Rozłóż całą masę jabłkową, a następnie przykryj pozostałym ryżem. Polej równomiernie śmietaną.
- *Dlaczego:* Warstwowe układanie gwarantuje, że jabłka znajdą się w środku każdej porcji.
- *Pro tip:* Śmietana podczas pieczenia wnika w ryż, nadając mu kremową konsystencję – nie pomijaj tego kroku.

**Krok 11.** Szczelnie przykryj formę folią aluminiową (błyszczącą stroną do dołu) i wstaw do piekarnika nagrzanego do 180°C na 25–30 minut.
- *Dlaczego:* Folia zatrzymuje parę, dzięki czemu zapiekanka pozostaje wilgotna i delikatna.
- *Pro tip:* Możesz ją podać od razu lub pozostawić w formie 10 minut, żeby się ustabilizowała przed krojeniem.

**Krok 12.** Wyjmij formę z piekarnika, zdejmij folię i pokrój zapiekankę na porcje. Podawaj z łyżką zimnego jogurtu naturalnego lub śmietany.
- *Dlaczego:* Chłodny jogurt pięknie balansuje ciepły, słodki smak zapiekanki.
- *Pro tip:* Możesz posypać porcje odrobiną cynamonu lub posiekanymi orzechami dla chrupkości.

**Krok 13.** Dynię umyj pod bieżącą wodą. Używając dużego ostrego noża, przekrój ją na kawałki, usuń skórkę i wydrąż miąższ z pestkami. Pokrój w kostkę ok. 2 cm.
- *Dlaczego:* Równa kostka dyni zapewni równomierne pieczenie w lasagne.
- *Pro tip:* Dynię hokkaido można pozostawić ze skórką – jest jadalna i zmięknie podczas pieczenia.

**Krok 14.** W garnku z grubym dnem na średnim ogniu rozpuść masło. Gdy będzie płynne i piana opadnie, dosyp mąkę i mieszaj drewnianą łyżką przez 3 minuty – mieszanka powinna być złocista i pachnieć orzechowo.
- *Dlaczego:* Krótkie podsmażenie mąki z masłem usuwa surowy smak mąki z sosu.
- *Pro tip:* Zasmażka nie może być zbyt ciemna – gdy zaczyna brązowieć, natychmiast zdejmij z ognia.

**Krok 15.** Zdejmij garnek z ognia i odczekaj 1 minutę. Następnie wlewaj ciepłe mleko cienkim strumieniem, jednocześnie energicznie ubijając trzepaczką. Wlewaj stopniowo, nie wszystko naraz.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie mleka i ciągłe ubijanie zapobiega powstawaniu grudek.
- *Pro tip:* Jeśli mimo starań powstaną grudki, zblenduj sos chwilę ręcznym blenderem.

**Krok 16.** Wstaw garnek z powrotem na ogień. Mieszaj sos trzepaczką przez ok. 8 minut na średnim ogniu, aż wyraźnie zgęstnieje. Dodaj pokruszony biały ser, sól, pieprz i startą gałkę muszkatową. Wymieszaj.
- *Dlaczego:* Długie gotowanie i ciągłe mieszanie sprawia, że sos jest aksamitny bez grudek.
- *Pro tip:* Sos powinien mieć konsystencję gęstej śmietany – jeśli jest zbyt gęsty, dolej odrobinę mleka.

**Krok 17.** Wysmaruj formę masłem i wysyp bułką tartą. Wlej łyżkę sosu na dno. Układaj warstwy: płaty lasagne, 1/3 dyni, 1/4 sosu. Powtórz dwa razy. Na wierzch ułóż płaty, polej resztą sosu i posyp startym serem.
- *Dlaczego:* Pierwsza łyżka sosu na dnie zapobiega przyklejaniu się makaronu do formy.
- *Pro tip:* Upewnij się, że każda warstwa makaronu jest dobrze pokryta sosem – wtedy płaty zmiękną podczas pieczenia.

**Krok 18.** Wstaw formę do piekarnika nagrzanego do 180°C i piecz 55 minut, aż wierzch będzie złocisty. Wyjmij, odczekaj 10 minut przed krojeniem i podawaj.
- *Dlaczego:* Czas odpoczynku po pieczeniu pozwala lasagne się ustabilizować, dzięki czemu łatwiej ją kroić.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj folią aluminiową na ostatnie 15 minut pieczenia.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 620 kcal |
| Białko | 22 g |
| Węglowodany | 78 g |
| Cukry | 14 g |
| Tłuszcze | 24 g |
| Błonnik | 6 g |
| Sód | 480 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę przygotować te zapiekanki dzień wcześniej?**

Tak, wszystkie trzy zapiekanki można złożyć wieczorem, przykryć folią i przechowywać w lodówce. Następnego dnia wystarczy wstawić je do piekarnika – mogą potrzebować 5–10 minut więcej pieczenia.

**Jak mogę dostosować przepis do diety bezglutenowej?**

Zastąp zwykły makaron i płaty lasagne bezglutenowymi odpowiednikami, a mąkę pszenną mieszanką bezglutenową (np. ryżową lub kukurydzianą). Bułkę tartą możesz zastąpić bułką tartą bezglutenową lub zmielonymi płatkami ryżowymi.

**Jakiej dyni użyć do lasagne?**

Najlepsza jest dynia piżmowa (butternut squash) lub hokkaido – są słodkie, mają zwartą konsystencję i nie puszczają za dużo wody. Dynię hokkaido można pozostawić ze skórką.

**Czy ryż z jabłkami można podać na zimno?**

Najlepiej smakuje na ciepło, zaraz po wyjęciu z piekarnika. Można go jednak odgrzać w mikrofalówce lub piekarniku – będzie równie smaczny.

**Co zrobić, żeby sos beszamelowy nie miał grudek?**

Kluczowe są dwa kroki: odstaw zasmażkę z ognia na chwilę przed dodaniem mleka i wlewaj mleko powoli cienkim strumieniem, cały czas energicznie ubijając trzepaczką. Jeśli grudki się pojawią, użyj blendera ręcznego.

**Jak długo można przechowywać zapiekanki?**

Każda z trzech zapiekanek przechowuje się w lodówce do 3 dni w szczelnym pojemniku. Można je też zamrozić do 2 miesięcy i podgrzać w piekarniku w 160°C przez ok. 20 minut.