---
slug: kartacze-podlaskie
title: "Kartacze podlaskie"
servings: 10
prep_time_minutes: 40
cook_time_minutes: 30
difficulty: medium
categories: ["main_course"]
---

# Kartacze podlaskie

Kartacze podlaskie to tradycyjne polskie pyzy z ziemniaków, napełnione smacznym farszem mięsnym. Są gotowane i obtaczane w mące ziemniaczanej, co nadaje im charakterystyczną fakturę. Idealne jako danie główne zasmażane lub z przysmakiem.

## Składniki

- 1500 g ziemniaki późne
- 300 g mięso mielone z indyka
- 300 g mięso mielone wieprzowe
- 200 g cebula
- 100 g mąka ziemniaczana
- 2 szt jajko

## Przygotowanie

1. Obierz 1 kg ziemniaków i zetrzyj na tarce o małych oczkach. Resztę ziemniaków ugotuj w mundurkach. Masa z surowych ziemniaków powinna zostać przeciśnięta przez gazę, by usunąć wodę.
2. Obierz ugotowane ziemniaki i przeciśnij przez praskę. Połącz z masą z surowych ziemniaków, dopraw solą, dodaj 2 łyżki mąki ziemniaczanej i zagnieć do zwartej konsystencji. Dolep mąkę, jeśli ciasto jest zbyt wilgotne.
3. W misce połącz mięso mielone, zatartą cebulę, sól, pieprz, pieprz ziołowy, majeranek i jajka. Wyrób, aż farsz stanie się jednolity i kleisty.
4. Podziel ciasto na równe porcje, rozplaszcz w dłoniach, włóż łyżkę farszu i zlep końcówki. Uformuj wydłużone kartacze i obtocz je w mące ziemniaczanej.
5. W dużym garnku zagotuj 5 l wody z łyżką soli. Wkładaj kartacze partiami do wrzącej wody.
6. Gotuj kartacze 10–15 minut, aż wypłyną na powierzchnię – to znak, że są gotowe.
7. Wyjmij kartacze łyżką cedzakową i układaj na talerzach do podania.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Obierz 1 kg ziemniaków i zetrzyj je na drobnej tarce. Drugą część ugotuj w skórce. Surową masę przeciśnij przez czystą gazę lub płótno, by usunąć jak najwięcej wody – to zapobiegnie rozpadaniu się kartaczy.
- *Dlaczego:* Surowe ziemniaki zawierają dużo wody, która może spowodować, że ciasto będzie zbyt luźne i nie utrzyma kształtu.
- *Pro tip:* Użyj gazy wielokrotnie złożonej lub specjalnej torby do wyciskania ziemniaków – działa skutecznie i jest łatwa w użyciu.

**Krok 2.** Obierz ugotowane ziemniaki i przeciśnij je przez praskę do ziemniaków. Połącz z masą z surowych ziemniaków, dodaj 2 łyżki mąki ziemniaczanej i zagnieć. Dolep mąkę, jeśli masa nadal lepi się do rąk.
- *Dlaczego:* Połączenie gotowanych i surowych ziemniaków daje odpowiednią konsystencję – kleistość z surowych i puszystość z gotowanych.
- *Pro tip:* Nie używaj miksera – może przetrzeć ziemniaki zbyt mocno i zrobi się z nich kleik.

**Krok 3.** Do miski włożysz oba rodzaje mięsa mielonego, dodasz startą cebulę, przyprawy i jajka. Wyrabiaj rękoma, aż farsz stanie się lekko kleisty i jednolity – to oznacza, że się nie rozpadnie w czasie gotowania.
- *Dlaczego:* Wyrabianie farszu łączy białka mięsne, co pomaga mu utrzymać kształt podczas gotowania.
- *Pro tip:* Farsz możesz odstawić na 10 minut do lodówki – stanie się bardziej zwarty i łatwiejszy w formowaniu.

**Krok 4.** Podziel ciasto na 10 równych kulek. Każdą rozplaszcz w dłoni, włóż łyżkę farszu i zlep brzegi, formując wydłużony kartacz. Delikatnie obtocz w mące ziemniaczanej, by nie pękł.
- *Dlaczego:* Zbyt mało farszu nie da smaku, a za dużo może spowodować pęknięcie – kluczowa jest równowaga.
- *Pro tip:* Mocz ręce w zimnej wodzie przed formowaniem – ciasto mniej będzie się lepić.

**Krok 5.** W dużym garnku zagotuj 5 litrów wody z dodatkiem łyżki soli. Wkładaj kartacze ostrożnie, partiami, by nie obniżyć temperatury wody zbyt mocno.
- *Dlaczego:* Zbyt duża ilość kartaczy naraz może spowodować, że woda przestanie wrzeć i kartacze się rozpadną.
- *Pro tip:* Gotuj w dwóch turach, zostawiając przestrzeń między kartaczami – będą się mogły swobodnie poruszać.

**Krok 6.** Gotuj kartacze 10–15 minut, aż wypłyną na powierzchnię. To pewny znak, że są gotowe w środku.
- *Dlaczego:* Kartacze wypływają, gdy wnętrze ugotuje się i powstanie w nich para – nie musisz ich kroić, by sprawdzić.
- *Pro tip:* Nie przekręcaj ich łyżką – mogą pęknąć. Pozwól im swobodnie pływać.

**Krok 7.** Delikatnie wyjmij kartacze łyżką cedzakową i układaj na podgrzanych talerzach. Możesz podawać od razu, np. z cebulką podsmażoną lub śmietaną.
- *Dlaczego:* Cedzakowa łyżka pozwala odciągnąć wodę, a delikatne wyjmowanie chroni kartacze przed uszkodzeniem.
- *Pro tip:* Podgrzej talerze w piekarniku – kartacze dłużej będą ciepłe przy podawaniu.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 245 kcal |
| Białko | 10.2 g |
| Węglowodany | 38.5 g |
| Cukry | 2.4 g |
| Tłuszcze | 6.8 g |
| Błonnik | 3.1 g |
| Sód | 320 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Dlaczego kartacze się rozpadają podczas gotowania?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt duża ilość wody w masie ziemniaczanej. Upewnij się, że dokładnie odciśniesz surowe ziemniaki przez gazę. Dodaj więcej mąki ziemniaczanej, jeśli masa jest zbyt wilgotna.

**Czy można przygotować kartacze z wyprzedzeniem?**

Tak, możesz uformować kartacze i przechowywać je w lodówce do 12 godzin przed ugotowaniem. Możesz też zamrozić je surowe – gotuj wtedy od razu z mrozu, dodając 2–3 minuty do czasu gotowania.

**Czy kartacze można smażyć zamiast gotować?**

Tradycyjnie są gotowane, ale po ugotowaniu można je delikatnie podsmażyć na złoty kolor dla dodatkowej chrupkości. Uważaj, by nie przypaliły się.

**Czy można zrobić kartacze wegetariańskie?**

Tak, farsz mięsny można zastąpić faszerunkiem z pieczonych grzybów, cebuli i sera białego. Upewnij się, że masa ziemniaczana jest dobrze zagnieciona, by trzymała kształt.

**Jakie przyprawy najlepiej pasują do farszu?**

Klasycznie używa się soli, pieprzu, majeranku i ziołowego pieprzu. Można dodać odrobinę mielonej szałwii lub tymianku dla dodatkowego aromatu.