---
slug: kartacze-z-nadzieniem-miesno-pieczarkowym
title: "Kartacze z nadzieniem mięsno - pieczarkowym"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: hard
categories: ["main_course"]
---

# Kartacze z nadzieniem mięsno - pieczarkowym

Kartacze to tradycyjne litewsko-podlaskie kluski ziemniaczane z soczystym farszem mięsno-pieczarkowym. Ciasto łączy surowe i gotowane ziemniaki, co nadaje im charakterystyczną, gęstą konsystencję. Podawane ze skwarkami lub sosem pieczarkowym stanowią sycące, wyjątkowe danie główne.

## Składniki

- 600 g surowe ziemniaki (Obrane i pokrojone; po rozdrobnieniu należy mocno odcisnąć nadmiar wody przez gazę lub ściereczkę.)
- 500 g gotowane ziemniaki (Ugotowane wcześniej i ostudzone; można użyć ziemniaków z poprzedniego dnia.)
- 200 g mąka ziemniaczana (Używana zarówno do ciasta, jak i do podsypywania stolnicy podczas formowania kartaczy.)
- 1 szt żółtko
- 0.5 łyżeczka sól (Do ciasta; dodatkowo sól do osolenia wrzątku i do doprawienia farszu.)
- 250 g mięso gotowane (Np. mięso z rosołu (wołowina, kurczak lub wieprzowina); powinno być ostudzone przed mieleniem.)
- 250 g pieczarki (Obrane lub wytarte wilgotną ściereczką; rozdrobnione i podsmażone z cebulą.)
- 1 szt cebula (Obrana, pokrojona na ćwiartki przed rozdrobnieniem.)
- 1 łyżka masło (Do podsmażenia pieczarek i cebuli.)
- 1 łyżeczka pieprz czarny mielony (Do smaku, do farszu.)
- 1 łyżeczka przyprawa uniwersalna (Do doprawienia farszu wedle uznania.) *(opcjonalnie)*

## Przygotowanie

1. Surowe ziemniaki rozdrobnij blenderem lub maszynką, następnie przełóż na gazę i mocno odciśnij nadmiar wody.
2. Ugotowane ziemniaki zmiksuj z mąką ziemniaczaną na gładką masę (ok. 10 s w blenderze na obr. 5).
3. Dodaj odciśnięte surowe ziemniaki, żółtko i sól, a następnie wyrabiaj ciasto przez ok. 30 s do połączenia składników.
4. Gotowane mięso rozdrobnij w blenderze lub maszynce do mięsa, przełóż do osobnej miski.
5. Cebulę posiekaj drobno, przełóż na patelnię. Pieczarki rozdrobnij i dodaj do cebuli razem z masłem.
6. Podsmażaj pieczarki z cebulą na średnim ogniu, aż odparuje woda; dopraw solą, pieprzem i przyprawą uniwersalną.
7. Wymieszaj zmielone mięso z podsmażonymi pieczarkami i cebulą, aby powstał jednolity farsz.
8. Ciasto wyłóż na stolnicę posypaną mąką ziemniaczaną, podziel na 8 równych części.
9. Z każdej części uformuj podłużny placek, nałóż porcję farszu i zawiń, formując szczelny, podłużny kartofel.
10. Wkładaj kartacze partiami do osolonego wrzątku; gdy wypłyną na powierzchnię, gotuj jeszcze 15 minut.
11. Podawaj gorące, polane skwarkami ze słoniny lub sosem pieczarkowym.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Surowe ziemniaki zetrzyj na tarce o drobnych oczkach lub rozdrobnij w blenderze. Masę przełóż na ściereczkę lub gazę i mocno wyciśnij – ma pozostać możliwie sucha.
- *Dlaczego:* Nadmiar wody w surowych ziemniakach sprawia, że ciasto jest kleiste i nie trzyma kształtu podczas gotowania.
- *Pro tip:* Im więcej wody odciśniesz, tym zwartsze będzie ciasto – nie żałuj siły podczas wyciskania.

**Krok 2.** Ugotowane, ostudzone ziemniaki rozgnieć tłuczkiem lub zmiksuj blenderem razem z mąką ziemniaczaną na jednolitą, gładką masę.
- *Dlaczego:* Gotowane ziemniaki i mąka ziemniaczana nadają ciastu spoistość i elastyczność niezbędną do formowania kartaczy.
- *Pro tip:* Ugotowane ziemniaki powinny być całkowicie ostudzone – ciepłe połączone z surowymi mogą zbytnio rozrzedzić ciasto.

**Krok 3.** Do masy ziemniaczanej dodaj odciśnięte surowe ziemniaki, żółtko oraz pół łyżeczki soli. Wyrabiaj rękami lub mikserem przez około 30 sekund, aż masa będzie jednolita.
- *Dlaczego:* Żółtko pełni rolę spoiwa i nadaje ciastu plastyczność, dzięki czemu kartacze nie rozpadają się podczas gotowania.
- *Pro tip:* Jeśli ciasto jest zbyt luźne, dosyp odrobinę mąki ziemniaczanej – łyżkę na raz.

**Krok 4.** Gotowane mięso (np. z rosołu) przepuść przez maszynkę do mięsa lub rozdrobnij w blenderze na drobne kawałki. Przełóż do osobnej miski.
- *Dlaczego:* Drobno zmielone mięso równomiernie miesza się z pieczarkami i tworzy jednolity, łatwy do nakładania farsz.
- *Pro tip:* Mięso z rosołu jest już aromatyczne, więc nie wymaga dużo przypraw – próbuj farszu przed doprawieniem.

**Krok 5.** Cebulę posiekaj drobno nożem lub rozdrobnij w blenderze na kilka sekund. Przełóż na patelnię. Pieczarki rozdrobnij podobnie i dodaj do cebuli razem z łyżką masła.
- *Dlaczego:* Cebula podsmażona razem z pieczarkami nadaje farszowi głębię smaku i przyjemny aromat.
- *Pro tip:* Nie spiesz się – smaż na średnim ogniu, żeby cebula się zeszkliła, a nie przypaliła.

**Krok 6.** Smaż cebulę i pieczarki, mieszając, aż woda całkowicie odparuje i masa lekko się zrumieni. Dopraw solą, pieprzem i przyprawą uniwersalną.
- *Dlaczego:* Odparowanie wody zapobiega wodnistości farszu, który mógłby przeciążyć ciasto i spowodować rozpadanie się kartaczy.
- *Pro tip:* Farsz ma być suchy i wyrazisty w smaku – intensywny smak przed połączeniem z ciastem jest pożądany.

**Krok 7.** Wymieszaj zmielone mięso z podsmażonymi pieczarkami i cebulą. Zamieszaj dokładnie, aby powstała jednorodna masa farszowa.
- *Dlaczego:* Jednolity farsz łatwiej porcjować i wkładać do ciasta, co przyspiesza formowanie kartaczy.
- *Pro tip:* Farsz możesz przygotować dzień wcześniej i przechowywać w lodówce – dzięki temu smaki się przegryzą.

**Krok 8.** Ciasto wyłóż na stolnicę lub deskę posypaną mąką ziemniaczaną. Podziel nożem lub ręką na 8 równych części.
- *Dlaczego:* Mąka ziemniaczana zapobiega przyklejaniu się ciasta do stolnicy i ułatwia formowanie kartaczy.
- *Pro tip:* Przed podziałem uformuj z ciasta wałek – wtedy łatwiej podzielić je na równe porcje.

**Krok 9.** Każdą część spłaszcz dłonią na podłużny placek. Na środek nałóż łyżkę farszu, a następnie zlep brzegi ciasta i uformuj owalną, podłużną kluską.
- *Dlaczego:* Dokładne zlepienie brzegów jest kluczowe – nieszczelny kartofel otworzy się podczas gotowania i wyjdzie farsz.
- *Pro tip:* Zwilż lekko dłonie wodą podczas zlepiania – ciasto będzie łatwiejsze do uformowania.

**Krok 10.** Zagotuj duży garnek osolonej wody. Wkładaj kartacze partiami (2–3 naraz), żeby nie obniżać temperatury wody. Gdy wypłyną, gotuj jeszcze dokładnie 15 minut.
- *Dlaczego:* Zbyt duża liczba kartaczy naraz obniża temperaturę wrzątku, co powoduje nierównomierne ugotowanie i sklejanie się klusek.
- *Pro tip:* Gotując, delikatnie zamieszaj raz lub dwa razy – zapobiega to przyleganiu do dna garnka.

**Krok 11.** Ugotowane kartacze wyjmij łyżką cedzakową, odsącz i od razu podawaj na talerzu, polane skwarkami ze słoniny lub sosem pieczarkowym.
- *Dlaczego:* Kartacze najlepiej smakują gorące – po ostudzeniu ciasto twardnieje i traci swoją miękkość.
- *Pro tip:* Skwarki ze słoniny z cebulką to klasyczne podanie; sos pieczarkowy to bardziej elegancka wersja tego dania.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 520 kcal |
| Białko | 22 g |
| Węglowodany | 68 g |
| Cukry | 3 g |
| Tłuszcze | 16 g |
| Błonnik | 5 g |
| Sód | 520 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy kartacze można przygotować wcześniej i odgrzać?**

Tak, ugotowane kartacze można przechowywać w lodówce do 2 dni. Najlepiej odgrzewać je na patelni z odrobiną masła lub w piekarniku w 180°C przez ok. 15 minut, żeby skórka lekko się przyrumieniła.

**Dlaczego kartacze rozpadają się podczas gotowania?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt mała ilość mąki ziemniaczanej lub niedostateczne odciśnięcie wody z surowych ziemniaków. Ważne jest też staranne zlepienie brzegów podczas formowania. Możesz dodać odrobinę więcej mąki, jeśli ciasto wydaje się zbyt luźne.

**Jakiego mięsa mogę użyć do farszu?**

Tradycyjnie używa się mięsa gotowanego, np. wołowiny lub wieprzowiny z rosołu, ale sprawdzi się też kurczak. Możesz użyć świeżego mięsa mielonego – wtedy wystarczy je podsmażyć razem z pieczarkami i cebulą.

**Czy kartacze są daniem bezglutenowym?**

Tak, jeśli ciasto wykonujesz wyłącznie z ziemniaków i mąki ziemniaczanej, kartacze są naturalnie bezglutenowe. Sprawdź jednak skład przyprawy uniwersalnej, bo niektóre zawierają gluten.

**Jak długo trwa przygotowanie kartaczy?**

Całość zajmuje około 1,5–2 godzin, wliczając przygotowanie ciasta, farszu i gotowanie. To pracochłonne danie, ale efekt jest wart wysiłku.

**Czym podać kartacze zamiast skwarek?**

Klasyczną alternatywą jest sos pieczarkowy lub śmietanowy. Można też podać je z jogurtem naturalnym i świeżym koperkiem, co nadaje im lżejszy charakter.