---
slug: kasztanki-czyli-p-czusie
title: "Kasztanki czyli pączusie"
servings: 30
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["snack", "dessert"]
---

# Kasztanki czyli pączusie

Kasztanki to małe, okrągłe pączusie bez nadzienia, skąpane w delikatnym lukrze – słupski przysmak, który można smażyć przez cały rok. Ciasto drożdżowe jest miękkie i puszyste, a małe rozmiarki sprawiają, że wyglądają uroczo i znikają w mgnieniu oka. Smażone w głębokim tłuszczu w 175°C wychodzą złociste i lekkie.

## Składniki

- 500 g mąka pszenna chlebowa (Mąka chlebowa daje bardziej elastyczne i puszyste ciasto niż zwykła mąka tortowa.)
- 240 ml mleko (Mleko powinno być letnie (ok. 37°C), by nie zabić drożdży.)
- 3 szt żółtka
- 1 szt jajko
- 50 g drobny cukier do wypieków
- 3 łyżka olej słonecznikowy (Dodawany pod koniec wyrabiania, aby ciasto było elastyczne.)
- 1 łyżka rum lub wódka (Alkohol pomaga ograniczyć wchłanianie tłuszczu podczas smażenia.)
- 0.5 szt sok z cytryny (Sok z połowy cytryny; poprawia smak i strukturę ciasta.)
- 20 g świeże drożdże (Można zastąpić 10 g drożdży suchych instant.)
- 1 l olej do smażenia (Olej rzepakowy lub inny tłuszcz o wysokim punkcie dymienia.)
- 120 g cukier puder (Do przygotowania lukru.)
- 4.5 łyżka gorąca woda (Do lukru; ilość reguluje gęstość – lukier powinien być rzadki.)

## Przygotowanie

1. Przesiać mąkę do dużej miski i wymieszać z suchymi drożdżami (lub zrobić rozczyn ze świeżymi drożdżami i 2 łyżkami mleka).
2. Dodać letnie mleko, żółtka, jajko, cukier, rum i sok z cytryny; wyrabiać mikserem z hakiem kilka minut.
3. Pod koniec wyrabiania dodać olej słonecznikowy i wyrabiać, aż ciasto będzie gładkie i miękkie – nie dosypywać mąki, nawet jeśli ciasto lekko klei.
4. Uformować ciasto w kulę, włożyć do oprószonej mąką miski, przykryć ściereczką i odstawić w ciepłe miejsce na ok. 1,5 h, aż podwoi objętość.
5. Wyrośnięte ciasto wyłożyć na oprószony mąką blat i rozwałkować na grubość ok. 1–1,3 cm.
6. Wykrawać małą okrągłą foremką (średnica ok. 3 cm) i układać na oprószonym blacie; przykryć i odstawić na 10–13 minut do drugiego wyrośnięcia.
7. Rozgrzać olej do 175°C; smażyć kasztanki do złotego koloru, dociskając koszyczkiem lub pokrywką, by były całkowicie zanurzone w tłuszczu.
8. Odsączyć usmażone kasztanki na papierowym ręczniku i jeszcze ciepłe zanurzać w całości w lukrze.
9. Przygotować lukier: utrzeć cukier puder z 4–5 łyżkami gorącej wody do gładkości; regulować gęstość wodą lub cukrem – ma być rzadki.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Przesiej mąkę przez sitko do dużej miski – to napowietrzy mąkę. Jeśli używasz drożdży suchych instant, wymieszaj je od razu z mąką. Jeśli używasz świeżych drożdży, rozrób je w 2 łyżkach letniego mleka z szczyptą cukru i odczekaj 5 minut, aż zaczną się pienić.
- *Dlaczego:* Przesiewanie mąki sprawia, że ciasto jest bardziej puszyste, a rozczyn ze świeżych drożdży potwierdza, że są aktywne.
- *Pro tip:* Sprawdź świeżość drożdży – po 5 minutach rozczyn powinien wyraźnie bąbelkować; jeśli nie, drożdże są martwe i trzeba kupić nowe.

**Krok 2.** Dodaj do mąki letnie mleko (ok. 37°C – sprawdź nadgarstkiem, ma być przyjemnie ciepłe, nie gorące), żółtka, całe jajko, cukier, rum i sok z cytryny. Zacznij wyrabiać mikserem z hakiem na średnich obrotach.
- *Dlaczego:* Zbyt gorące mleko zabija drożdże, a zbyt zimne spowalnia wyrastanie – letnia temperatura jest kluczowa.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz miksera, wyrabiaj ręcznie przez ok. 10–12 minut, rozciągając ciasto energicznie po blacie.

**Krok 3.** Gdy ciasto zacznie się łączyć w jedną masę, dodaj olej słonecznikowy i wyrabiaj jeszcze 5 minut. Ciasto będzie miękkie i lekko lepkie – to normalne, nie dosypuj mąki.
- *Dlaczego:* Dodanie tłuszczu na końcu pozwala glutenowi się wytworzyć, dzięki czemu ciasto jest elastyczne i nie stwardnieje.
- *Pro tip:* Gotowe ciasto powinno odchodzić od ścianek miski i być gładkie; jeśli zbyt mocno klei się do rąk, możesz lekko naoliwić dłonie zamiast dosypywać mąkę.

**Krok 4.** Uformuj ciasto w kulę, włóż do lekko naoliwionej lub oprószonej mąką miski, przykryj czystą ściereczką lub folią i postaw w ciepłym miejscu (np. przy grzejniku lub w lekko nagrzanym i wyłączonym piekarniku) na ok. 1,5 godziny.
- *Dlaczego:* Ciepłe otoczenie przyspiesza pracę drożdży – ciasto musi podwoić objętość, zanim przejdziesz dalej.
- *Pro tip:* Możesz wstawić miskę do piekarnika nagrzanego do 30°C – to idealna temperatura dla drożdży i skraca czas wyrastania do ok. 1 godziny.

**Krok 5.** Wyrośnięte ciasto wyłóż na blat lekko oprószony mąką. Wałkuj od środka na zewnątrz, aż uzyskasz równomierny placek o grubości ok. 1–1,3 cm.
- *Dlaczego:* Odpowiednia grubość gwarantuje, że kasztanki będą pulchne w środku, a nie zbyt cienkie i twarde.
- *Pro tip:* Użyj dwóch listewek lub deseczek o grubości 1 cm ułożonych po bokach ciasta jako prowadnic – wałek będzie po nich jeździł i ciasto zawsze wyjdzie równe.

**Krok 6.** Wykrawaj kółka foremką o średnicy ok. 3 cm (możesz użyć kieliszka lub nakrętki słoika). Ułóż na lekko oprószonym mąką blacie lub desce, przykryj ściereczką i zostaw na 10–13 minut.
- *Dlaczego:* Krótkie drugie wyrastanie sprawia, że kasztanki są lżejsze i bardziej puszyste po usmażeniu.
- *Pro tip:* Resztki ciasta po wykrojeniu delikatnie zgnieć i ponownie rozwałkuj – nie zagniataj mocno, by nie zniszczyć struktury glutenu.

**Krok 7.** Wlej olej do garnka lub frytkownicy na głębokość co najmniej 5 cm i rozgrzej do 175°C (użyj termometru). Wkładaj kasztanki partiami po kilka sztuk i przyciśnij je koszyczkiem lub dopasowaną pokrywką, by były zanurzone w tłuszczu. Smaż do złotego koloru, ok. 2–3 minuty.
- *Dlaczego:* Zanurzenie kasztanek w tłuszczu z obu stron jednocześnie sprawia, że równomiernie się rumienią i nie muszą być obracane.
- *Pro tip:* Jeśli nie masz termometru, wrzuć do oleju mały kawałek ciasta – jeśli natychmiast zacznie skwierczeć i wypływa na powierzchnię, olej ma właściwą temperaturę.

**Krok 8.** Wyjmij usmażone kasztanki łyżką cedzakową i połóż na talerzu wyłożonym papierowym ręcznikiem na 1 minutę. Następnie zanurzaj każdą kasztankę w lukrze, obracając, by pokrył ją ze wszystkich stron.
- *Dlaczego:* Ciepłe kasztanki lepiej wchłaniają lukier, który zastyga na nich cienką, błyszczącą warstwą.
- *Pro tip:* Lukruj szybko – gdy kasztanki wystygną, lukier nie będzie się tak dobrze przylegał i może być zbyt gruby.

**Krok 9.** Wymieszaj cukier puder z gorącą wodą łyżka po łyżce, cały czas mieszając, aż lukier będzie gładki i płynny – powinien swobodnie spływać z łyżki. Jeśli jest za gęsty, dodaj odrobinę wody; jeśli za rzadki, dosyp cukru pudru.
- *Dlaczego:* Rzadki lukier tworzy cienką, delikatną warstwę, która nie jest zbyt słodka ani twarda – taki jak w oryginalnych słupskich kasztankach.
- *Pro tip:* Przygotuj lukier tuż przed lukrowaniem – szybko gęstnieje po wystygnięciu; jeśli za bardzo zgęstnieje, podgrzej go na kilka sekund w mikrofalówce.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 118 kcal |
| Białko | 2.8 g |
| Węglowodany | 18.5 g |
| Cukry | 7.2 g |
| Tłuszcze | 3.9 g |
| Błonnik | 0.5 g |
| Sód | 28 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy mogę użyć zwykłej mąki tortowej zamiast chlebowej?**

Tak, ale ciasto będzie mniej elastyczne i pączusie mogą wyjść nieco twardsze. Mąka chlebowa ma wyższą zawartość glutenu, co daje puszystą, sprężystą strukturę.

**Dlaczego kasztanki przykrywa się koszyczkiem lub pokrywką podczas smażenia?**

Kasztanki są tak małe i lekkie, że unosiłyby się na powierzchni oleju i smażyłyby się tylko od spodu. Dociśnięcie ich sprawia, że są zanurzone z każdej strony i rumienią się równomiernie.

**Czy alkohol w cieście jest konieczny?**

Nie jest obowiązkowy, ale rum lub wódka ograniczają wchłanianie tłuszczu podczas smażenia i sprawiają, że kasztanki są mniej tłuste. Można je pominąć lub zastąpić sokiem z pomarańczy.

**Jak przechowywać kasztanki?**

Najlepiej smakują w dniu smażenia. Można je przechowywać do 2 dni w szczelnym pojemniku w temperaturze pokojowej, choć lukier może nieco mięknąć.

**Czy ciasto można wyrobić w maszynie do pieczenia chleba?**

Tak – umieść składniki w kolejności: płynne, sypkie, drożdże na końcu, i nastaw program 'dough'. Po zakończeniu programu wyjmij ciasto, lekko zagnieć i dalej postępuj według przepisu.

**Skąd wiadomo, że olej ma odpowiednią temperaturę bez termometru?**

Wrzuć mały kawałek ciasta do oleju – powinien od razu zacząć skwierczeć i wypłynąć na powierzchnię. Zbyt niska temperatura sprawi, że kasztanki wchłoną za dużo tłuszczu, zbyt wysoka – że szybko się przypalą z zewnątrz, pozostając surowe w środku.