---
slug: keks-swiateczny
title: "Keks świąteczny"
servings: 4
prep_time_minutes: 0
cook_time_minutes: 0
difficulty: medium
categories: ["baked_good", "dessert"]
---

# Keks świąteczny

Keks świąteczny to klasyczne ciasto ucierane z masłem, cukrem, mąką i jajkami, obficie nadziane bakaliami moczonymi w soku pomarańczowym i likierze. Dzięki dużej ilości owoców długo zachowuje wilgotność i świeżość, dlatego warto upiec go z kilkudniowym wyprzedzeniem. Idealnie sprawdza się jako wypiek wigilijny lub noworoczny.

## Składniki

- 125 ml sok pomarańczowy (Najlepiej świeżo wyciskany)
- 60 ml likier pomarańczowy lub brandy (Można zastąpić dodatkowym sokiem pomarańczowym)
- 100 g rodzynki (Większe rodzynki można wstępnie posiekać)
- 100 g suszona żurawina
- 100 g suszone morele (Pokroić w drobną kosteczkę)
- 50 g płatki migdałów (Lekko pokruszyć przed dodaniem)
- 40 g wiórki kokosowe
- 50 g kandyzowana skórka pomarańczowa (Można zastąpić 3 łyżkami dżemu pomarańczowego)
- 1 szt skórka starta z pomarańczy (Użyć niepryskanej pomarańczy)
- 300 g masło (W temperaturze pokojowej, miękkie)
- 120 g cukier puder
- 4 szt jajka (Duże, w temperaturze pokojowej)
- 1 opakowanie cukier wanilinowy (Można zastąpić 1 łyżeczką ekstraktu waniliowego)
- 240 g mąka pszenna tortowa
- 1 łyżeczka proszek do pieczenia

## Przygotowanie

1. Masło pokrój w kostkę i zostaw w temperaturze pokojowej na 15 minut. Wyjmij jajka z lodówki, by się ogrzały.
2. Sok pomarańczowy i alkohol wlej do garnka, podgrzej do gorącości. Wyłącz gaz i dodaj wszystkie bakalie oraz skórkę startą z pomarańczy.
3. Wymieszaj bakalie z płynem i odczekaj 30–60 minut, aż napęcznieją i wchłoną cały płyn. Od czasu do czasu przemieszaj.
4. Nagrzej piekarnik do 160°C. Formę (tortownicę 23 cm lub keksówkę) wyłóż papierem, boki posmaruj masłem.
5. Miękkie masło przełóż do miski i ucieraj mikserem na najwyższych obrotach przez ok. 5 minut, aż będzie puszyste.
6. Stopniowo dodawaj cukier puder, ciągle ubijając. Następnie dodawaj jajka po jednym, dokładnie ubijając po każdym.
7. Dodaj namoczone bakalie i cukier wanilinowy, miksuj 1–2 minuty na średnich obrotach. Wsyp przesianą mąkę z proszkiem do pieczenia i miksuj powoli do połączenia.
8. Przełóż masę do formy i wyrównaj powierzchnię szpatułką lub łyżką.
9. Piecz 45–60 minut, aż patyczek wbity w środek wychodzi suchy.
10. Wystudź keks na kratce. Krój dopiero po całkowitym ostudzeniu. Przechowuj zawinięty w folię aluminiową do tygodnia.

## Wskazówki dla początkujących

**Krok 1.** Wyjmij masło z lodówki i pokrój je w kostkę, by szybciej osiągnęło temperaturę pokojową. Wyjmij też jajka – powinny mieć temp. pokojową, by łatwo wchodziły do ciasta.
- *Dlaczego:* Zimne masło jest twarde i trudno się ubija, a zimne jajka mogą powodować zwarzenie masy maślanej.
- *Pro tip:* Jeśli zapomniałeś wyjąć jajka wcześniej, włóż je na 5 minut do ciepłej wody.

**Krok 2.** Wlej sok pomarańczowy i alkohol (lub dodatkowy sok) do małego garnka i podgrzej na średnim ogniu, ale nie doprowadzaj do wrzenia. Wyłącz gaz i wsyp wszystkie bakalie – rodzynki, żurawinę, morele, migdały, wiórki kokosowe oraz kandyzowaną skórkę i świeżą skórkę z pomarańczy.
- *Dlaczego:* Ciepły płyn szybciej wnika w bakalie, dzięki czemu stają się miękkie i aromatyczne.
- *Pro tip:* Skórkę pomarańczową trzyj na drobnej tarce, omijając białą część – jest gorzka.

**Krok 3.** Wymieszaj bakalie z płynem, przykryj garnek i zostaw na 30–60 minut. Co jakiś czas zamieszaj, żeby wszystkie owoce równomiernie nasiąkły sokiem.
- *Dlaczego:* Dobrze namoczone bakalie są soczyste i nie wysuszają ciasta podczas pieczenia.
- *Pro tip:* Jeśli masz czas, możesz moczyć bakalie przez całą noc w temperaturze pokojowej.

**Krok 4.** Ustaw piekarnik na 160°C (góra-dół bez termoobiegu). Wytnij papier do pieczenia na kształt dna formy i wyłóż nim spód. Boki formy posmaruj kawałkiem masła.
- *Dlaczego:* Keks piecze się długo w niskiej temperaturze, żeby środek zdążył się upiec bez przypalenia skórki.
- *Pro tip:* Tortownicę z odpinanym dnem łatwiej wyłożyć papierem niż klasyczną keksówkę.

**Krok 5.** Przełóż miękkie masło do dużej miski i włącz mikser na najwyższe obroty. Ucieraj przez ok. 5 minut – masło powinno stać się jasne i bardzo puszyste.
- *Dlaczego:* Długie ubijanie masła napowietrza je, co sprawi, że keks będzie lekki i wilgotny.
- *Pro tip:* Jeśli masło jest zbyt twarde, mikser będzie się ślizgał – zawsze używaj miękkiego masła.

**Krok 6.** Wsypuj cukier puder do masła łyżka po łyżce, cały czas miksując. Potem wbijaj jajka kolejno, za każdym razem miksując przez 30 sekund do połączenia.
- *Dlaczego:* Stopniowe dodawanie składników zapobiega zwarzeniu masy i zapewnia gładką emulsję.
- *Pro tip:* Jeśli masa się zwarzy (wygląda jak kluchy), dodaj łyżkę mąki i miksuj – powinno się naprawić.

**Krok 7.** Dodaj bakalie i cukier wanilinowy do masy maślanej i miksuj 1–2 minuty na średnich obrotach. Osobno przesiej mąkę z proszkiem do pieczenia i wsyp do miski. Miksuj na najwolniejszych obrotach tylko do połączenia składników.
- *Dlaczego:* Przesianie mąki usuwa grudki, a delikatne mieszanie po jej dodaniu zapobiega wyrabianiu glutenu, który uczyniłby ciasto twardym.
- *Pro tip:* Nie miksuj zbyt długo po dodaniu mąki – wystarczy, że składniki się połączą.

**Krok 8.** Przełóż całą masę do przygotowanej formy i wyrównaj wierzch mokrą szpatułką lub łyżką.
- *Dlaczego:* Równa powierzchnia zapewnia równomierne pieczenie i estetyczny wygląd keksa.
- *Pro tip:* Lekko uderz formą o blat, żeby pozbyć się pęcherzyków powietrza.

**Krok 9.** Wstaw formę do środkowej półki nagrzanego piekarnika. Piecz 45–60 minut. Po 45 minutach wbij patyczek do środka ciasta – jeśli wychodzi suchy, keks jest gotowy.
- *Dlaczego:* Test patyczka to najpewniejszy sposób sprawdzenia, czy ciasto jest upieczone w środku.
- *Pro tip:* Jeśli wierzch zbyt szybko się rumieni, przykryj formę luźno folią aluminiową i piecz dalej.

**Krok 10.** Wyjmij keks z piekarnika i odstaw na kratkę do całkowitego ostudzenia – zajmie to ok. 1–2 godziny. Dopiero wtedy krój i zawijaj w folię aluminiową.
- *Dlaczego:* Gorące ciasto jest kruche i może się rozpadać przy krojeniu; ostudzenie pozwala mu się ustabilizować.
- *Pro tip:* Keks smakuje lepiej po 1–2 dniach, gdy bakalie równomiernie oddadzą wilgoć do ciasta.

## Wartości odżywcze (na porcję)

| Składnik | Wartość |
|---|---|
| Kalorie | 820 kcal |
| Białko | 11.5 g |
| Węglowodany | 98 g |
| Cukry | 58 g |
| Tłuszcze | 42 g |
| Błonnik | 4.5 g |
| Sód | 210 mg |

## Najczęściej zadawane pytania

**Czy keks świąteczny można upiec wcześniej?**

Tak, to wręcz zalecane. Keks można upiec nawet tydzień przed podaniem – zawinięty w folię aluminiową zachowuje świeżość i z każdym dniem smakuje lepiej, gdy bakalie przejdą całe ciasto aromatem.

**Czy mogę pominąć alkohol w przepisie?**

Tak, alkohol można w całości zastąpić sokiem pomarańczowym. Keks będzie równie smaczny, choć nieco mniej intensywny w aromacie.

**Dlaczego mój keks jest zbity i ciężki?**

Najczęstszą przyczyną jest zbyt krótkie ubijanie masła lub dodanie zimnych jajek, co powoduje zwarzenie masy. Upewnij się, że masło i jajka mają temperaturę pokojową i ubijaj masło minimum 5 minut.

**Czy można zmieniać skład bakalii?**

Oczywiście – rodzynki, żurawinę i morele można zastąpić innymi suszonymi owocami, np. daktylami, figami czy śliwkami. Ważne, by łączna ilość bakalii była zbliżona do przepisu.

**Jak przechowywać keks po upieczeniu?**

Zawinięty szczelnie w folię aluminiową, w chłodnym i suchym miejscu, keks zachowuje świeżość do 7 dni. Można go też zamrozić na do 2 miesięcy.

**Jaką formę najlepiej wybrać do pieczenia keksa?**

Tradycyjnie używa się podłużnej keksówki o długości ok. 25–30 cm. Można też użyć tortownicy o średnicy 23 cm – czas pieczenia pozostaje podobny, ale keks będzie niższy.